• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chnum

    Przeczytaj także...
    Satet (gr. Satis) – w mitologii egipskiej bogini wyobrażana z koroną Górnego Egiptu uzupełnioną o dwa rogi antylopy, żona Chnuma, matka Anukis. Satis stanowiła personifikację regionu – Elefantyny i północnej Nubii.Albertyna Ewa Szczudłowska-Dembska (ur. 9 grudnia 1934, zm. 17 września 2013) – polski egiptolog, prof. dr hab., specjalistka w zakresie dziejów i kultury Starożytnego Wschodu, wieloletni kierownik Zakładu Egiptologii Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego, profesor Instytutu Historii Wydziału Historyczno-Socjologicznego Uniwersytetu Białostockiego, w latach 1987-1997 członek Komitetu Nauk Orientalistycznych PAN oraz w latach 1962-1972 Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego.
    Heka – w mitologii egipskiej bóstwo uosabiające magię, przedstawiane zazwyczaj jako mężczyzna duszący dwa węże. Heka uważany był za syna Atuma lub Chnuma i Menhit.

    Chnum – w mitologii egipskiej jeden z bogów Górnego Egiptu.

    Czczony już w czasach Starego Państwa jako lokalne bóstwo wyspy Elefantyny, następnie jego kult rozpowszechnił się na cały Górny Egipt i Nubię. Jego żoną była bogini Satis, a córką Anuket (tzw. triada elefantyjska). W Esnie czczono go wraz z dwiema boginiami uznawanymi za jego żony: Menhit i Nebtuu oraz jego dziećmi: Neit i Heka. Z kolei w ośrodku kultu w Antinoe czczony był razem z Heket, która była tam uważana za jego małżonkę. Od V dynastii (zgodnie z teorią heliopolitańską) łączony był ze Słońcem (Ra), występując pod imieniem Chnum-Re.

    Elefantyna (arab. Dżazirat Aswan) − wyspa na rzece Nil, poniżej pierwszej katarakty. Współcześnie stanowi część miasta Asuan, w południowym Egipcie. Wyspa ma około 1200 m długości i 400 m szerokości w najszerszym miejscu.Górny Egipt (egip. Ta Shemau) – kraina starożytnego Egiptu nazwana tak dla odróżnienia od leżącej na północ od niej krainy Dolnego Egiptu. Za panowania faraonów zwana była "ziemią jęczmienia".

    Stwórca ludzi, miał na kole garncarskim ulepić człowieka wraz z jego ka i inne stworzenia. Uważany był także za dawcę wody i opiekuna wylewów Nilu. Był patronem garncarzy i bogiem zachodzącego słońca.

    W sztuce staroegipskiej wyobrażano go przy kole garncarskim, sceny takie pojawiły się za czasów XVIII dynastii, chociaż wzmianki o tej jego roli sięgają Tekstów Piramid. Wyobrażany był też jako długorogi baran lub mężczyzna z głową barana.

    Olbrzymią świątynię Chnuma wzniesiono na wyspie Elefantynie w czasach Nowego Państwa, a kolejną w tej samej epoce w Esnie. Świątynię Chnuma zbudowała faraon Hatszepsut w Kumma w Nubii. Ponadto na Elefantynie odkryto cmentarzysko świętych zwierząt Chnuma – baranów.

    Mitologia egipska – mitologia panująca w Egipcie aż do nadejścia chrześcijaństwa i islamu. Rozwijana przez ponad trzy tysiąclecia istnienia kultury staroegipskiej.Ka – w mitologii egipskiej było albo niematerialnym odbiciem ciała, albo duchem opiekuńczym człowieka, albo nadanym przez bogów określeniem wartości dającym każdemu godność jemu właściwą.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Grimal N., 2004: Dzieje starożytnego Egiptu, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, strona 161. ​​ISBN 83-06-02917-8
    2. Dembska Albertyna, 1995: Kultura starożytnego Egiptu: słownik, hasło Chnum. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.
    3. Dembska, hasło Esna
    4. Dembska, hasło Chnum
    5. Wilson H., 1999: Lud faraonów. Państ. Inst. Wydawniczy, Warszawa, s. 5, 7
    6. Wilson s. 5
    7. Dembska, hasło Elefantyna
    8. B.J. Kemp, 2009: Starożytny Egipt. Anatomia Cywilizacji, PIW Warszawa, strona 232
    9. Grimal s. 219
    10. Kemp s. 432, 4334
    Nil (łac. Nilus, gr. Νεῖλος, arab. النيل) – najdłuższa rzeka na Ziemi (według niektórych źródeł, najdłuższa jest Amazonka i ta wersja pojawia się coraz częściej w nowych opracowaniach) w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.Stare Państwo – okres w dziejach Starożytnego Egiptu obejmujący lata ok. 2675-2170 p.n.e., przypadający na rządy III-VI dynastii.




    Warto wiedzieć że... beta

    Nowe Państwo - okres w dziejach starożytnego Egiptu, trwający od XVI do XI wieku p.n.e. Był to okres panowania XVIII, XIX i XX dynastii (lata 1570-1070 p.n.e.). Nowe Państwo poprzedzał Drugi Okres Przejściowy, po 1070 p.n.e. nastąpił Trzeci Okres Przejściowy. Nowe Państwo było okresem największego rozkwitu potęgi starożytnego Egiptu.
    Neith (egip. Net) – w mitologii egipskiej lokalna, wojownicza bogini w Delcie (Sais), z czasem zyskała na popularności (szczyt jej świetności przypadł na panowanie saickiej XXVI dynastii). Przedstawiana jako kobieta z łukiem i strzałami.
    Ra (Re) – bóg Słońca, stwórca świata i pan ładu we Wszechświecie. Czczony w starożytnym Egipcie, przedstawiany z dyskiem słonecznym i z głową sokoła. Uważano go za najważniejszego boga. Jego symbolem był obelisk. Starożytni Egipcjanie wierzyli, że sam się stworzył z Praoceanu Nun. Miał partnerkę Rait. Jego dzieci to: Horus zw. Starszym, Anubis, Maat, Izyda, Bastet, Hathor, Sachmet, Thot, Szu, Tefnut. Imię Ra występuje w wielu imionach egipskich, np. Ramzes oznacza zrodził go Ra. Wierzono, że Re ma aż 72 odmienne postaci (np. Chepri).
    Heket – w mitologii egipskiej bogini pomagająca kobietom podczas porodu, wyobrażana jako postać żaby. Starożytni przedstawiali ją również jako kobietę lub istotę o kobiecej sylwetce z głową płaza. Żaby w starożytnym Egipcie były symbolem życia płodności i cudu narodzin. Jej małżonkiem był Chnum-boski garncarz o głowie barana, lepiący z gliny sylwetki ludzkie. Jednym z atrybutów Heket jest symbol życia anch. Jej miejsca kultu to: Her-ur, okolice Hermopolis, czczono ją również w Abydos.
    Nubia – kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie. Zajmuje środkowy bieg Nilu pomiędzy Asuanem a Chartumem (między VI a I kataraktą). W starożytności zwana Kusz, zamieszkana była przez lud spokrewniony z Egipcjanami, który w połowie II tysiąclecia p.n.e. uległ wymieszaniu z napływającymi od południa plemionami.
    Heliopolis (z gr. Ἡλιούπολις lub Ἡλίουπόλις – "miasto słońca"; egip. Iunu lub Junu – "słupy", "miasto słupów"; hebr. On; arab. مصر الجديدة = Misr al-Dżadida) – prastare miasto w starożytnym Egipcie, stolica XIII nomu Dolnego Egiptu, ważny ośrodek religijny, centrum kultu Re, później Atuma-Re-Chepri i Re-Horachte, oraz miejsce ukształtowania się tzw. kosmogonii heliopolitańskiej, będącej podstawą wiary starożytnych Egipcjan.
    Teksty Piramid – niejednorodny zbiór straroegipskich tekstów religijnych, związanych z kultem zmarłych i zredagowanych w Starym Państwie przez kapłanów z On (Heliopolis). Obejmowały formuły, zaklęcia, hymny, mity. Teksty utrwalane były na ścianach wewnętrznych korytarzy i komór grobowych władców, gdyż tylko dla władców były przeznaczone. Najstarsze inskrypcje pochodzą z komory grobowej piramidy Unisa z V dynastii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.