• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chmura stropowa

    Przeczytaj także...
    Półkula północna – część kuli ziemskiej, półkula położona na północ od równika. Obejmuje szerokości geograficzne od 0° do 90°N.Skraplanie lub kondensacja – zjawisko zmiany stanu skupienia, przejścia substancji z fazy gazowej w fazę ciekłą. Przeciwieństwo parowania.
    Chmury – obserwowane w atmosferze skupiska kondensatów substancji występującej w postaci pary. W atmosferze ziemskiej jest to para wodna. Ochładzanie zmniejsza zdolność powietrza do zatrzymywania pary wodnej. Ochładzanie do temperatury punktu rosy powoduje nasycenie pary wodnej (saturację), dalsze ochładzanie wywołuje przesycenie i kondensację. Kondensacja i parowanie (w przypadku chmur wodnych) oraz depozycja i sublimacja (w przypadku chmur lodowych) zachodzą w atmosferze na chmurowych lub lodowych jądrach (zarodkach) nukleacji.
    Chmura stropowa

    Chmura stropowa (ang. wall cloud) – formacja chmurowa zwykle związana z burzami. Występuje w postaci obniżenia poniżej wolnej od opadów podstawy chmury cumulus lub częściej cumulonimbus. Chmura ta zaznacza strefę głównego prądu wznoszącego, który zasysa chłodne i wilgotne powietrze z prądu zstępującego, kondensujące się na wysokości mniejszej niż podstawa chmury. Wiele silnych tornad formuje się głównie w superkomórkach z chmur stropowych.

    Tornado (z hiszp. tronada – burza) – gwałtownie wirująca kolumna powietrza, będąca jednocześnie w kontakcie z powierzchnią ziemi i podstawą cumulonimbusa lub rzadziej wypiętrzonego cumulusa. Tornada osiągają różne rozmiary. Zwykle przyjmują postać widzialnego leja kondensacyjnego, węższym końcem dotykającego ziemi. Dolna część leja jest często otoczona chmurą odłamków i pyłu.Cumulonimbus (Cb), chmura kłębiasta deszczowa to gęsta chmura rozbudowana pionowo na wysokość kilku lub kilkunastu kilometrów, niekiedy w kształcie wieży, o górnej powierzchni gładkiej, zakończonej kopulasto lub kalafiorowato (Cumulonimbus calvus, Cb cal) (calvus z łac. "łysy"), bądź w postaci bardziej rozbudowanej w piętrze wysokim (Cumulonimbus capillatus, Cb cap), przypominająca olbrzymie kowadło lub grzyb (incus – Cb cap in). Podstawa chmur tego rodzaju znajduje się na wysokości 2÷3 km, natomiast górny ich pułap w strefie międzyzwrotnikowej może przekraczać 20 km. Złożone w dolnej części z kropel wody, a w górnej z kryształków lodu – są to chmury najbardziej rozbudowane w kierunku pionowym. Dlatego zjawiska fizyczne w nich występujące są bardzo gwałtowne. Chmury tego rodzaju mogą być źródłem gwałtownych opadów deszczu, śniegu lub gradu, którym często towarzyszą wyładowania elektryczne (burze).
    Obniżająca się chmura stropowa

    Powstawanie[]

    Chmury stropowe powstają, gdy wznoszące się powietrze z prądu wstępującego pociąga za sobą w górę wilgotne i ochłodzone deszczem powietrze z prądu zstępującego. Z racji niższej temperatury i wyższej wilgotności (zwiększenie punktu rosy) powietrze jest unoszone przez prąd wznoszący, a przesycenie i kondensacja następuje szybciej. Stąd chmura ta formuje się poniżej głównej podstawy chmury (zwykle burzowej).

    Wał szkwałowy, arcus (łac. arcus, ang. shelf cloud) – szczególna forma chmury przypominająca poprzecznym przekrojem swego czoła poziomy klin lub taran. Jest ona przytwierdzona do podstawy chmury macierzystej, zazwyczaj burzowej, rzadko kłębiastej. Tego typu forma chmury występuje najczęściej na granicy burzowych frontów atmosferycznych oraz w superkomórkach, zawsze na przednim skraju strefy burzowej. W rejonie jej występowania zazwyczaj pojawia się porywisty wiatr, zwany szkwałem, i intensywne opady.Cumulus (Cu), chmura kłębiasta – to oddzielna, gruba, biała chmura, złożona z kropel wody. Jej górna część (z wyjątkiem gatunku Cumulus fractus) ma kształt kopuły, a podstawa położona poziomo na podobnej wysokości w przedziale od około 600 do 2500 metrów. Cumulusy są więc rodzajem chmur powstających w piętrze niskim troposfery. Bardziej wypiętrzonym chmurom kłębiastym towarzyszą niewielkie opady deszczu. Chmury te potrafią szybko się przekształcać, a typowy czas życia małego cumulusa trwa 10-30 minut.

    Struktura[]

    Chmura stropowa z "ogonem"

    Chmury stropowe mogą mieć rozmiary od 0,25 do 8 kilometrów. Na północnej półkuli występują zwykle na południowym lub południowo-zachodnim krańcu superkomórki. Obracająca się chmura stropowa jest dowodem istnienia mezocyklonu. Chmura ta jest często mylona z wałem szkwałowym (arcus). Ten wał chmurowy tworzy zwartą ścianę, która występuje na przedniej krawędzi burzy, natomiast chmura stropowa oprócz odmiennego wyglądu występuje zazwyczaj w tylnej części chmury. Zdarza się, że chmura stropowa zdaje się mieć "ogon" wystający w kierunku strefy opadu.

    Temperatura punktu rosy lub punkt rosy – temperatura, w której może rozpocząć się proces skraplania gazu lub wybranego składnika mieszaniny gazu przy ustalonym ciśnieniu, a w przypadku mieszaniny gazów, również przy określonym składzie. Rozpatrywany składnik gazu (np. para wodna) ma w danej temperaturze ciśnienie parcjalne równe ciśnieniu pary nasyconej tego składnika w temperaturze punktu rosy.Superkomórka burzowa (ang. supercell storm) – rodzaj burzy, którą charakteryzuje wirujący prąd wstępujący powietrza (tzw. mezocyklon).

    Chmury stropowe w superkomórkach i ich znaczenie w kontekście tornad[]

    Chmura stropowa z tornadem i wyraźnie zaznaczonym RFD

    W niektórych rodzajach superkomórek chmura stropowa się obraca. Taka obracająca się chmura jest rejonem burzy, który z największym prawdopodobieństwem utworzy tornado.

    Powstanie tornada jest najbardziej prawdopodobne, gdy chmura stropowa istnieje długo i gwałtownie się wznosi lub obraca. Chmura stropowa zwykle pojawia się na 10 do 30 minut przed powstaniem tornada. Tuż przed powstaniem tornada obroty i ruchy chmury stropowej mogą się nasilać. Tornadowe chmury stropowe odznaczają się zwykle silnym, ciągłym przypływem ciepłego powietrza związanym z prądem wstępującym. Jest to odczuwalne na powierzchni ziemi przez człowieka znajdującego się na południe lub południowy zachód od chmury stropowej. Zwykle większe tornada powstają z większych chmur stropowych.

    Chociaż obracające się chmury stropowe są źródłem najsilniejszych tornad, to nie wszystkie z nich produkują tornada. Zazwyczaj niezbędny do powstania tornada jest prąd zstępujący suchego powietrza w tylnej części superkomórki (zwany RFD). Widoczny jest on jako jaśniejsza strefa (szczelina) w pobliżu chmury stropowej.

    Bibliografia[]

  • Wall Clouds a lowering in the cloud base (ang.). [dostęp 22.08.2008].
  • Glossary of meteorology (ang.). [dostęp 22.08.2008].



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.