• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chlorek amonu

    Przeczytaj także...
    University of Akron – amerykańska uczelnia wyższa o statusie uniwersytetu publicznego, z siedzibą w Akron w stanie Ohio, założona w 1870 roku jako niewielkie kolegium związane z Amerykańskim Kościołem Uniwersalistycznym (Universalist Church of America). W 1913 roku uczelnia stała się własnością miasta Akron, a od 1967 roku należy do stanu Ohio. University of Akron kształci ponad 29 tys. studentów i zatrudnia ok. 1900 pracowników naukowych.Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.
    Sole – związki chemiczne powstałe w wyniku całkowitego lub częściowego zastąpienia w kwasach atomów wodoru innymi atomami, bądź grupami o właściwościach elektrofilowych, np. kationy metali, jony amonowe i inne postaci XR4 (gdzie X = {N, P, As, ...}, R - dowolna grupa organiczna) itp. Sole znalazły liczne zastosowania jako nawozy sztuczne, w budownictwie, komunikacji, przemyśle spożywczym i wielu innych. Sole występują w przyrodzie, jako minerały lub w organizmach żywych w roztworach płynów ustrojowych.

    Chlorek amonu (łac. Ammonii chloridum; nazwa zwyczajowa: salmiak, NH4Cl) – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu solnego i amoniaku. Występuje naturalnie jako rzadki minerał salmiak rodzimy.

    Otrzymywanie[]

    Dym salmiaku powstający z HCl i NH3
    Hydrochloric acid ammonia.jpg
    Ammonium chloride synthesis.jpg

    Salmiak można otrzymać w wyniku bezpośredniej reakcji kwasu solnego i amoniaku: HCl + NH3 → NH4Cl

    Reakcja ta zachodzi również między wolnym chlorowodorem i amoniakiem, jednak wymaga obecności choćby śladowych ilości wody. Inną metodą otrzymywania chlorku amonu jest reakcja podwójnej wymiany: siarczanu amonu z chlorkiem sodu:

    Słona lukrecja (salmiakki lub salmiak) – odmiana lukrecji z dodatkiem chlorku amonu, popularna w krajach skandynawskich, Holandii, krajach nadbałtyckich i północnych Niemczech. Chlorek amonu nadaje lukrecji cierpkiego, słonego smaku i powoduje wrażenie opisywane jako utrata czucia na języku lub niemal piekące uczucie. Smak słonej lukrecji jest zbyt intensywny i nieprzyjemny dla wielu osób nieprzyzwyczajonych do chlorku amonu. Cukierki ze słonej lukrecji są niemal zawsze czarne lub bardzo ciemno brązowe, mogą mieć zarówno miękką jak i twardą lub kruchą konsystencję. Zdarzają się także słodycze białe lub w odcieniach szarości. Jako barwnika słonej lukrecji używa się zazwyczaj węgla drzewnego (E153). Słona lukrecja jest stosowana jako składnik innych produktów, takich jak lody lub napoje alkoholowe.Ogniwo Leclanchégo – najpopularniejsze nieładowalne ogniwo galwaniczne występujące powszechnie w handlu np. jako popularne tzw. baterie okrągłe (różnej wielkości, oznaczane symbolami R3/AAA, R6/AA (tzw. paluszek), R10, R14, R20 (o napięciu 1,5 V) lub baterie płaskie (o napięciu 4,5 V – trzy ogniwa połączone szeregowo).
    (NH4)2SO4 + 2NaCl → 2NH4Cl + Na2SO4

    W warunkach normalnych chlorek amonu stanowi biały proszek lub bezbarwne, krystaliczne ciało stałe. Dobrze rozpuszcza się w wodzie (w temperaturze pokojowej 37 g na 100 g H2O). Po podgrzaniu do 335 °C sublimuje z częściową dysocjacją na chlorowodór i amoniak. W temperaturze ponad 350 °C dysocjacja jest stuprocentowa. Tak jak w wypadku syntezy chlorku amonu, proces ten nie zachodzi w całkowicie bezwodnym środowisku.

    Kwas solny (kwas chlorowodorowy) (HCl; pot. zajzajer od niem. Salzsäure) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy kwasów beztlenowych, będący roztworem wodnym gazowego chlorowodoru. Czasami kwasem solnym nazywa się też roztwór chlorowodoru w innych rozpuszczalnikach polarnych np. w acetonie. Jest silnie żrący.Numer E – kod chemicznego dodatku do żywności, który został uznany przez wyspecjalizowane instytucje Unii Europejskiej za bezpieczny i dozwolony do użycia. Nazwa pochodzi od kontynentu – Europy. Lista tych numerów (zwana listą E) jest sporządzana przez Komitet Naukowy Technologii Żywności i następnie dołączana do dyrektywy Komisji Europejskiej, która podlega zaaprobowaniu przez Parlament Europejski.

    Zastosowanie[]

    Chlorek amonu jest używany głównie jako elektrolit w suchych ogniwach Leclanchégo czyli najczęściej używanych dziś ogniwach galwanicznych. Stosuje się go również jako lek wykrztuśny (składnik kropli anyżowych), dodatek do paszy dla bydła, składnik szamponu.

    Zjawisko rozkładu termicznego chlorku amonu było wykorzystywane do oczyszczania grotów lutownic oraz do oczyszczania powierzchni metali.

    Merck KGaA (Niemiecki Merck, Merck Darmstadt) założona w Niemczech firma farmaceutyczna i chemiczna z główną siedzibą zlokalizowaną w Darmstadt, uważana za najstarszą działającą firmę z tej branży.Siarczan amonu, (NH4)2SO4 – nieorganiczny związek chemiczny, sól amonowa kwasu siarkowego. Tworzy bezbarwne kryształy o temperaturze rozkładu 513 °C (wydziela amoniak). Dobrze rozpuszcza się w wodzie.

    Chlorek amonu jest najstarszą znaną solą amonową. Po raz pierwszy został otrzymany już w czasach starożytnych (zobacz: historia amoniaku).

    Jest stosowany w produktach spożywczych jako środek spulchniający i konserwujący E510.

    Chlorek amonu wykorzystuje się także w tak zwanej słonej lukrecji (z fińskiego salmiakki) oraz do produkcji cukierków o nazwie turecki pieprz.

    Przypisy

    1. Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VI. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2002, s. 1176. ISBN 83-88157-18-3.
    2. Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VIII. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491. ISBN 978-8388157-53-0.
    3. Chlorek amonu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
    4. Chlorek amonu (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-06-24].
    5. Chlorek amonu. Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) dla Polski.
    6. Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: Chlorek amonu w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-10].
    7. Farmakopea Polska X - w rozdziale Monografie Narodowe - równoważne z monografią szczegółową w FP IX supl. 2013 - s. 5364

    Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Minerał (fr. minéral, od celt. mina – kopalnia) – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, którego struktura ukształtowała się w toku procesów geologicznych.Reakcja podwójnej wymiany – rodzaj reakcji wymiany, w której biorą udział dwa różne związki chemiczne, pomiędzy którymi zachodzi wymiana części składowych. Reakcję podwójnej wymiany opisuje równanie ogólne:



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Szampon - zazwyczaj płynny środek do mycia włosów, zawierający ciekłe mydło, substancje pieniące oraz substancje pomocnicze, takie jak związki zapachowe, odżywcze, nawilżające, antystatyczne, natłuszczająco-nabłyszczające, lecznicze i koloryzujące włosy.
    Sublimacja – przemiana fazowa bezpośredniego przejścia ze stanu stałego w stan gazowy z pominięciem stanu ciekłego. Zjawisko odwrotne do sublimacji to resublimacja.
    Rozporządzenie CLP (ang. Classification, Labelling and Packaging) – rozporządzenie wprowadzające w Unii Europejskiej nowy system klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin oparty na Globalnie Zharmonizowanym Systemie Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów opracowanym przez ONZ w 2003 roku. Rozporządzenie CLP uzupełnia Rozporządzenie REACH oraz zastępuje system zawarty w Dyrektywach 67/548/EWG i 1999/45/WE. Rozporządzenie weszło w życie 20 stycznia 2009 i obowiązuje bezpośrednio, bez potrzeby implementacji do prawa polskiego.
    Dysocjacja termiczna, termoliza (gr. thérmē - "ciepło, gorąco", lýsis - "rozpuszczenie, rozluźnienie") – rozpad cząsteczek związków chemicznych na mniejsze cząsteczki lub atomy pod wpływem temperatury. Im słabsze jest wiązanie chemiczne w cząsteczce, tym niższa jest temperatura, w której dysocjacja termiczna zachodzi. Przykładem termolizy z życia codziennego jest karmelizacja sacharozy (cukru spożywczego) w temp. 160 °C:
    Turecki pieprz (szw. Turkisk peppar, dun. Tyrkisk peber, fin. Turkinpippuri, norw. Tyrkisk pepper, niem. Türkisch Pfeffer) – twarde cukierki lukrecjowe nadziewane proszkiem złożonym z chlorku amonu i pieprzu.
    PubChem – baza danych związków chemicznych zarządzana przez National Center for Biotechnology Information (NCBI), który jest częścią National Library of Medicine, który z kolei jest instytucją podległą United States National Institutes of Health (NIH). Baza powstała w 2004 r., a jej głównym celem jest przyspieszenie badań nad lekami poprzez obniżenie kosztów dostępu do informacji.
    Rozpuszczalność – zdolność substancji chemicznych w postaci stałej, ciekłej i gazowej (substancji rozpuszczonej) do rozpuszczania się w stałej, ciekłej lub gazowej fazie dyspergującej (rozpuszczalniku) tworząc mieszaninę homogeniczną (roztwór). Rozpuszczalność danej substancji jest wyrażana najczęściej jako maksymalna ilość substancji w (gramach lub molach), którą można rozpuścić w konkretnej objętości rozpuszczalnika (zwykle w 100 cm) w ściśle określonych warunkach ciśnienia i temperatury (zwykle są to warunki normalne). Rozpuszczalność substancji wyrażona w molach na 1 dm rozpuszczalnika zwana rozpuszczalnością molową jest w zasadzie jej stężeniem molowym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.074 sek.