• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chemioterapia

    Przeczytaj także...
    Leki przeciwwirusowe – grupa leków stosowanych w chorobach wywoływanych przez wirusy. Są to substancje mające zdolność przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się infekcji wirusowej. Leki przeciwwirusowe mogą wpływać na następujące procesy:Acyklowir – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy blokujący jeden z enzymów wirusa, hamując dalszą replikację i skracając przebieg choroby. Część osób jest opornych na powyższe leczenie, a wiele innych skarży się na częste bolesne nawroty objawów infekcji.
    Kwasy nukleinowe – organiczne związki chemiczne, biopolimery zbudowane z nukleotydów. Zostały odkryte w roku 1869 przez Johanna Friedricha Mieschera. Znane są dwa podstawowe typy naturalnych kwasów nukleinowych: kwasy deoksyrybonukleinowe (DNA) i rybonukleinowe (RNA). Komórki wszystkich organizmów na Ziemi zawierają zarówno DNA i RNA, kwas nukleinowy znajduje się także w wirionach wirusów, co jest podstawą ich podziału na wirusy RNA i wirusy DNA.

    Chemioterapia – używanie syntetycznych związków chemicznych w celu zwalczania chorób wywołanych przez drobnoustroje i pasożyty, a także chorób nowotworowych. Pojęcie chemioterapii wprowadził do medycyny Paul Ehrlich (1854–1915). Zastosował on organiczną pochodną arsenową – salwarsan w leczeniu chorób wywoływanych przez krętki i pierwotniaki. Skrótowo często pojęciem chemioterapii określa się leczenie przeciwnowotworowe za pomocą cytostatyków.

    Amantadyna – lek antywirusowy, stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy typu A u dorosłych (zwłaszcza A2; nie działa na wirus grypy typu B). Działa przez hamowanie uwalniania materiału genetycznego wirusa z nukleokapsydu do komórki i dalsze etapy jego replikacji. Obecnie obserwuje się szybkie wytwarzanie oporności wirusów na ten lek.Pochodne nitrofuranu - grupa organicznych związków chemicznych zawierające w swojej strukturze szkielet nitrofuranu (furanu z przyłączoną grupą nitrową). Stosowane jako leki bakteriobójcze o dość szerokim spektrum działania.

    Chemioterapia nowotworów[]

     Osobny artykuł: Chemioterapia nowotworów.

    Leczenie chorób zakaźnych[]

     Osobny artykuł: Chemioterapeutyk.
     Osobny artykuł: Antybiotykoterapia.

    W chemioterapii zakażeń drobnoustrojowych stosuje się chemioterapeutyki, do których zalicza się: syntetyczne antybiotyki, chinolony, pochodne nitrofuranu, pochodne nitroimidazolu (np. metronidazol) oraz sulfonamidy (np. sulfametoksazol). W odróżnieniu od chemioterapeutyków antybiotyki są to substancje wytworzone przez żywy organizm, zwykle przez bakterie.

    Interferon (IFN) – ogólna nazwa białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki ciała, jako odpowiedź na obecność patogenów (np. wirusy, bakterie, pasożyty jak również komórki nowotworowe) wewnątrz organizmu. Interferony zapewniają komunikacje pomiędzy komórkami ciała, w celu zwalczenia patogenów, poprzez uruchomienie mechanizmów obronnych systemu immunologicznego.Bakterie (łac. bacteria, od gr. bakterion – pałeczka) – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo. Są to jednokomórkowce lub zespoły komórek o budowie prokariotycznej. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia, gałąź mikrobiologii.
     Osobny artykuł: Leki przeciwwirusowe.

    W leczeniu chorób wirusowych stosuje się chemioterapię. Leki mogą wpływać na zapobieganie adhezji wirusa do błony komórkowej, hamować wnikanie wirusów do komórek, hamować syntezę kwasów nukleinowego lub białek wirusów, mogą również blokować uwalnianie wirusów. Do grupy zalicza się inhibitory neuraminidazy (oseltamiwir, zanamiwir), inhibitory M2: amantadyna i rymantadyna, analogi nukleozydów lub analogi nukleotydów (np. acyklowir, rybawiryna) i leki przeciwretrowirusowe (w tym inhibitory proteazy, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, inhibitory wejścia, inhibitory integrazy). Stosowany jest również interferony i α.

    Antybiotyki (z greki anti – przeciw, bios – życie) – naturalne wtórne produkty metabolizmu drobnoustrojów, które działając wybiórczo w niskich stężeniach wpływają na struktury komórkowe lub procesy metaboliczne innych drobnoustrojów hamując ich wzrost i podziały. Antybiotyki są przedmiotem badań auksanografii, stosuje się je jako leki w leczeniu wszelkiego rodzaju zakażeń bakteryjnych. Bywają także używane profilaktycznie w zapobieganiu zakażeniom bakteryjnym w przypadku osłabienia odporności, np. neutropenii, a także w profilaktyce bakteryjnego zapalenia wsierdzia.Ogólnoustrojowe leczenie nowotworów, ogólnoustrojowe leczenie przeciwnowotworowe (żargonowo: leczenie systemowe, terapia systemowa, od ang. systemic treatment, systemic therapy) – niechirurgiczne leczenie nowotworów złośliwych, stosowane przy nowotworach rozsianych, obejmujące chemioterapię, hormonoterapię i terapię biologiczną. Przy leczeniu tym istnieje duże ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych; często jest ono także bardzo kosztowne.

    Przypisy

    1. Waldemar Janiec, Jolanta Krupińska: Farmakodynamika, podręcznik dla studentów farmacji, wydanie V. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2002, s. 916. ISBN 83-200-2646-6.
    2. Mutschler i in. 2010 ↓, s. 907.
    3. Mutschler i in. 2010 ↓, s. 904–928.

    Bibliografia[]

  • Ernst Mutschler, Gerd Geisslinger, Heyo K. Kroemer, Peter Ruth, Monika Schäfer-Korting: Farmakologia i toksykologia. Wrocław: MedPharm Polska, 2010, s. 826–833. ISBN 978-83-60466-81-0.
  • Zobacz też[]

  • Chemioterapia nowotworów
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Leki cytostatyczne, cytostatyki, leki cytotoksyczne, leki przeciwnowotworowe to grupa substancji naturalnych i syntetycznych używanych w chemioterapii nowotworów, działająca toksycznie na komórki nowotworowe charakteryzujące się szybkimi podziałami. Leki te uszkadzają jednak także inne szybko dzielące się, zdrowe komórki (szpik kostny, błony śluzowe, komórki włosów), stąd częste są działania niepożądane takie jak: anemia, nudności i wymioty, łysienie). Cytostatyki mają wąski indeks terapeutyczny, są to leki niebezpieczne.Sulfonamidy (sulfamidy) – grupa organicznych związków chemicznych będących amidami kwasów organosulfonowych. Wzór ogólny: RSO2NRR (gdzie R – dowolna grupa organiczna; R,R – H lub grupa organiczna).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Paul Ehrlich (ur. 14 marca 1854 w Strzelinie, zm. 20 sierpnia 1915 w Bad Homburg) – niemiecki chemik i bakteriolog. Wynalazca salwarsanu – pierwszego w miarę skutecznego lekarstwa przeciwko kile stosowanego przed wynalezieniem antybiotyków. Uważany jest za twórcę podstaw chemioterapii.
    Chemioterapia nowotworów – metoda systemowego leczenia nowotworów złośliwych za pomocą leków cytostatycznych. W leczeniu nowotworów stosuje się także leki hormonalne, leki celowane molekularnie (np. erlotynib, imatinib) i przeciwciała monoklonalne.
    Rymantadyna (nazwa handlowa Flumadine) – lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy typu A. Pochodna adamantanu.
    Sulfametoksazol (łac. sulfamethoxazolum) – organiczny związek chemiczny z grupy sulfonamidów, lek będący antybiotykiem bakteriostatycznym. Działa na zasadzie inhibicji kompetycyjnej syntazy dihydropterynianowej (poprzez podobieństwo do kwasu para-aminobenzoesowego), co hamuje u bakterii biosyntezę kwasu dihydrofoliowego. Jest chemioterapeutykiem o średnim czasie działania, podawany w dwóch dawkach na dobę. Łączy się z białkami osocza w 70%. Posiada zdolność przenikania do płynu mózgowo-rdzeniowego. Osiąga również wysokie stężenie w moczu. Stosowany łącznie z trimetoprimem jako preparat złożony – kotrimoksazol.
    Salwarsan – nazwa handlowa arsfenaminy, arsenoorganicznego związku chemicznego, będącego pierwszym syntetycznym środkiem bakteriobójczym.
    HAART (ang. highly active antiretroviral therapy) – terapia antyretrowirusowa stosowana w przypadku zakażenia HIV, w której podstawową zasadą jest stosowanie mieszanki co najmniej trzech leków przeciwretrowirusowych w kombinacji zalecanej przez światowych ekspertów (schemat podstawowy: dwa nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy plus jeden nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy albo dwa nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy plus jeden inhibitor proteazy). Celem terapii jest długofalowe zahamowanie replikacji wirusa HIV. Wirusa HIV cechuje zdolność do szybkiego wytwarzania mutacji, prowadzących do oporności na stosowane leki antyretrowirusowe. Wobec czego monoterapia szybko staje się nieskuteczna – bardzo szybko zostają wyselekcjonowane zmutowane wirusy, które wskutek mutacji są oporne na stosowany lek. W przypadku pierwszego, skutecznego leku, zydowudyny, po około roku stosowania obserwowano pojawienie się populacji wirusa HIV opornego na ten lek i utratę skuteczności terapeutycznej tego preparatu. Stosując równocześnie trzy leki antyretrowirusowe zmniejsza się szansę, że w wyniku mutacji powstanie rodzina wirusów równocześnie oporna na trzy jednocześnie stosowane leki. Podobne podejście współcześnie stosuje się w terapii gruźlicy. Tu też obowiązuje terapia wielolekowa.
    Oseltamiwir (ATC: J 05 AH 01) – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy będący selektywnym inhibitorem neuraminidazy – enzymu wirusa grypy. Jest stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy A i B.

    Reklama