• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Che Guevara



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Trockizm – nazwa koncepcji ideologiczno-politycznej głoszonej przez Lwa Trockiego, powstała w ZSRR w toku sporu o taktykę partii bolszewickiej i światowego ruchu komunistycznego po śmierci Włodzimierza Lenina.
    .mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

    Che Guevara, właśc. Ernesto Guevara, pseudonim Fernando Sacamuelas (ur. 14 czerwca 1928 w Rosario, zm. 9 października 1967 w La Higuera) – latynoamerykański rewolucjonista, pisarz, z zawodu lekarz.

    Graffiti – nazwa zbiorcza dla różniących się tematem i przeznaczeniem elementów wizualnych, np. obrazów, podpisów lub rysunków, które są umieszczane w przestrzeni publicznej lub prywatnej za pomocą różnych technik. Zazwyczaj tworzone jest anonimowo i bez odpowiednich zezwoleń lub – rzadziej – za zgodą albo na zamówienie właściciela pomalowanego obiektu, jak np. graffiti „Łobez – plan miasta” wykonany przez miejscowych twórców.La Paz - miasto w Boliwii, siedziba rządu (stolica konstytucyjna to Sucre). Około 1,1 mln mieszkańców, razem z przedmieściem El Alto tworzy ponad dwumilionową aglomerację miejską. Położona w Andach Środkowych na wysokości od 3600–4100 m n.p.m., nad brzegami rzeki La Paz, u podnóża masywu wulkanicznego Illimani. Jest to najwyżej położona stolica na świecie. Działa tu jedynie polski konsulat honorowy, najbliższa ambasada mieści się w Limie w Peru. Największe miasto kraju.

    Urodził się w Argentynie. W latach 50. XX w. jeden z przywódców rewolucji kubańskiej. Po jej sukcesie wstąpił w skład rewolucyjnego rządu. W 1965 roku brał udział w walkach partyzanckich w Kongu. Od 1966 roku organizował oddziały partyzanckie w Boliwii. Tam został schwytany i zabity. Jako ideolog i pisarz stworzył własną oryginalną wersję wojny partyzanckiej (foco guerrillero) prowadzonej przez chłopów. Jego poglądy określa się mianem guevaryzmu. Przeszedł do historii jako idol zrewoltowanej młodzieży.

    Gwatemala (República de Guatemala) – państwo w Ameryce Środkowej, położone nad Oceanem Atlantyckim i Oceanem Spokojnym. Graniczy z Salwadorem (203 km), Hondurasem (256 km), Meksykiem (962 km), Belize (266 km) – łączna długość granic wynosi 1687 km, ponadto 400 km wybrzeża morskiego.Armia Wyzwolenia Narodowego (Ejercito de Liberación Nacional) − boliwijska lewicowa organizacja zbrojna, założona w 1967 r. przez braci „Coco" i „Chato" Peredo, znana z walki w jego szeregach Ernesto „Che" Guevary (marzec-październik 1967). Wznowiła walkę w lipcu 1970, lecz faktycznie zamarła po 1972 (choć jeszcze w lutym 1974 miała wejść w skład międzynarodowej Junty Koordynacji Rewolucyjnej).

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Dzieciństwo i edukacja[ | edytuj kod]

    Guevara, akt urodzenia.
    Mały Guevara, 1933 rok

    Urodził się w argentyńskim Rosario w 1928 roku. Pochodził z rodziny wywodzącej się z klasy średniej. Jego rodzina była pochodzenia hiszpańsko-irlandzkiego (syn Celii de la Serny i Ernesto Guevary Lyncha) i wykazywała lewicowe sympatie polityczne. W dzieciństwie chorował na astmę. Naukę rozpoczął w marcu 1937 roku. Uczęszczał do szkoły podstawowej w mieście San Martín. W marcu 1942 roku trafił do szkoły średniej. Latem 1943 roku rodzina Guevarów przeprowadziła się do Córdoby. W liceum na własną rękę uczył się filozofii. Jako nastolatek przyjął lewicowe poglądy i zasilił grupę opozycyjną względem prezydenta Juana Peróna. Po ukończeniu osiemnastego roku życia rozpoczął pracę w laboratorium Dirección provincial de Vialidad. Pracę porzucił, gdy dowiedział się o wylewie babci. Towarzyszył jej w ostatnich dniach jej życia. Następnie złożył podanie o przyjęcie na wydział medycyny na uniwersytecie w Buenos Aires. W trakcie studiów dorabiał, pracując w między innymi Clínica Pisani oraz podróżował po kraju na motocyklu. Uniknął służby wojskowej, ponieważ komisja wojskowa zanegowała jego zdolność do służby z powodu „ograniczonej wydolności fizycznej”.

    René Barrientos Ortuño (ur. 30 maja 1919 w Taracie, zm. 27 kwietnia 1969 k. Arque w departamencie Cochabamba) – boliwijski wojskowy i polityk, prezydent kraju w latach 1966-1969.Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.

    Na emigracji[ | edytuj kod]

    Pobyt w Gwatemali[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: rewolucja gwatemalska.
    Motocykl Norton 500, na którym Che wyjechał w głąb Argentyny

    Po ukończeniu studiów, 7 lipca 1953 wyjechał z kraju. Odbył podróż motocyklową po Boliwii, Peru, Ekwadorze, Panamie, Kostaryce, Hondurasie i Salwadorze. W krajach tych natknął się na problem biedy i ucisku społecznego. W wyprawach towarzyszył mu jego przyjaciel Alberto Granado. Złe warunki życia mieszkańców państw Ameryki Południowej i Środkowej, w połączeniu z jego marksistowskimi zainteresowaniami, przekonały go do przyjęcia poglądów rewolucyjnej lewicy.

    Socjaldemokratyczna Partia Austrii (Sozialdemokratische Partei Österreichs – SPÖ) – jedna z największych austriackich partii politycznych, działająca od 1889 z przerwą w latach 1934-1945. Do 1934 nosiła nazwę Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Austrii (Sozialdemokratische Arbeiterpartei Österreichs – SDAPÖ), a w latach 1945-1991 Socjalistyczna Partia Austrii (Sozialistische Partei Österreichs – SPÖ).Nikaragua (Nicaragua, Republika Nikaragui – República de Nicaragua) – państwo w Ameryce Środkowej, położone między Hondurasem na północy, a Kostaryką na południu. Na zachodzie na długości 320 km oblewają ją wody Oceanu Spokojnego, a na wschodzie na długości 480 km – wody Morza Karaibskiego.

    W grudniu 1953 roku przybył do Gwatemali. Guevara dobrze odnalazł się w kraju rządzonym przez lewicowego prezydenta Jacobo Arbenza Guzmána. Zamieszkał w tym kraju i rozpoczął pracę lekarza. Nawiązał romans z peruwiańską ekonomistką Hildą Gadeą Acostą. Znajomość pozwoliła mu nawiązać kontakt z wpływowymi urzędnikami gwatemalskiego rządu i grupą opozycjonistów kubańskich związanych z Fidelem Castro. Po zorganizowanym przez CIA puczu, Guevara przystąpił do milicji walczącej w obronie rządu. Po upadku rządu powrócił do pracy lekarskiej. Nowe władze wydały na niego wyrok śmierci. Guevara skrył się w konsulacie argentyńskim. Po kilku tygodniach zezwolono mu na wyjazd do Meksyku. Pucz w Gwatemali przekonał młodego lewicowca do zaangażowania się w zbrojną walkę.

    9 października jest 282. (w latach przestępnych 283.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 83 dni.Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.

    Meksyk[ | edytuj kod]

    Ernesto Guevara i Fidel Castro w 1961

    Na początku września 1954 roku przybył do miasta Meksyk. Na miejscu pracował w szpitalu. Poślubił ponadto dotychczasową partnerkę. W przerwie od lekarskich obowiązków wykładał na Narodowym Uniwersytecie Autonomicznym Meksyku i dorabiał jako fotograf dla Latin News Agency. Rozważał wyjazd do Afryki, gdzie chciał pracować jako lekarz. W czerwcu 1955 roku poznał Raúla Castro, poprzez którego poznał jego brata, Fidela. Lekarz przystąpił do Ruchu 26 Lipca (M-26), który stawiał sobie za cel obalenie dyktatury Fulgencio Batisty.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Nelson Rolihlahla Mandela (wymowa xhosa: [xoˈli:ɬaɬa manˈde:la]; ur. 18 lipca 1918 w Mvezo, zm. 5 grudnia 2013 w Johannesburgu) – południowoafrykański polityk, prezydent Republiki Południowej Afryki w latach 1994–1999, jeden z przywódców ruchu przeciw apartheidowi, działacz na rzecz praw człowieka, mąż stanu, laureat Pokojowej Nagrody Nobla. W Republice Południowej Afryki nazywany również „Madiba” (nazwa jednego z klanów ludu Xhosa), a także „tata”, co często rozpisywano jako: „Ojciec Narodu”. Był zarówno najstarszym (złożył urząd w wieku 81 lat), jak i najdłużej żyjącym prezydentem RPA (zmarł mając 95 lat).

    Rewolucja kubańska[ | edytuj kod]

    Guevara podczas bitwy o Santa Clara, 1958 rok

    Pierwszym krokiem Ruchu 26 Lipca był atak na Kubę z pokładu jachtu Granma. Rewolucjoniści wylądowali na wyspie 25 listopada 1956 roku. Siły M-26 tuż po wylądowaniu uległy rozbiciu. W walkach zginęło lub zostało pojmanych 82 uczestników desantu. Przeżyć udało się jedynie dwunastu uczestnikom potyczki. Wśród nich znaleźli się Fidel i Raúl oraz Guevara. Rewolucjoniści schronili się w górach Sierra Maestra. Grupa dzięki pomocy sieci organizacji antyrządowych skutecznie się ukrywała. Światowe media spekulowały na temat ewentualnej śmierci Fidela, aż do początku 1957, gdy Herbert Matthews z The New York Times przeprowadził z nim wywiad.

    Leninizm, czasem określany jako marksizm-leninizm (ros. марксизм-ленинизм) lub bolszewizm, to doktryna polityczna i ekonomiczna, powstała na bazie wcześniej istniejącego marksizmu, którego filozoficznym źródłem był materializm dialektyczny opracowany przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa.Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

    Rebelianci ukrywali się pośród ubogich rolników. W regionie nie było żadnych szkół, elektryczności, minimalnego dostępu do opieki zdrowotnej, a ponad 40% dorosłych było analfabetami. Guevara koordynował tworzenie fabryk do produkcji materiałów wybuchowych, budowanie pieców do wypieku chleba, uczył nowych rekrutów taktyki, organizował naukę czytania i pisania. Co więcej, Guevara zorganizował szpitale polowe, warsztaty do nauczania i miejscową gazetę. W tym momencie był promowany przez Fidela Castro jako dowódca drugiej kolumny wojska. Jako zastępca dowódcy, Guevara był szorstki i zdyscyplinowany, jego żołnierze czasami rozstrzeliwali dezerterów, donosicieli i zdrajców. W swoich pamiętnikach Guevara opisał egzekucję na Eutímio Guerra, zdrajcy, który przyjął obietnicę dziesięciu tysięcy pesos za informowanie sił rządowych o pozycjach partyzantów. Choć był wymagający i utrzymywał wśród swoich żołnierzy rygor, partyzanci widzieli w Che rolę dowódcy i nauczyciela. Żołnierze w przerwie między obowiązkami czytali Roberta Louisa Stevensona, Cervantesa i hiszpańskich poetów lirycznych. Partyzanci wyjaśniali niepiśmiennym chłopom, co Guevara określił jako „bitwa przeciwko niewiedzy”. Guevara uczestniczył w tworzeniu tajnej stacji radiowej Radio Rebelde w lutym 1958 roku, która nadawała wiadomości do narodu kubańskiego, informując o realnym położeniu Ruchu 26 lipca, i umożliwiała komunikację pomiędzy rosnącą liczbą rebeliantów na całej wyspie. Pod koniec lipca 1958 roku Guevara odegrał kluczową rolę w bitwie pod Las Mercedes, gdy jego oddział powstrzymał natarcie 1500 żołnierzy Batisty. Gdy wojna przyśpieszyła, podróżując pieszo, oddział Che przebył trudną 7-tygodniową drogę. W ciągu kilku dni udało mu się dotrzeć w okolice Santa Clara, a w ciągu sześciu tygodni poprzedzających bitwę dochodziło do starć z rozkładem sił 10:1, w których ostateczne zwycięstwo należało do rebeliantów. Przykładem takiego starcia jest bitwa o Santa Clara, którą 300 partyzantów z oddziału Che stoczyło w grudniu 1958. Zdobycie miasta otworzyło rebeliantom drogę do Hawany ogarniętej strajkiem generalnym wymierzonym w rząd Batisty.

    Kostaryka (Costa Rica, Republika Kostaryki – República de Costa Rica) – państwo w Ameryce Środkowej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy od północy z Nikaraguą na odcinku 309 km i od południa z Panamą – 330 km. Łączna długość wybrzeża karaibskiego i pacyficznego wynosi 1290 km.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.

    Zakończenie konfliktu[ | edytuj kod]

    Mapa świata, czerwonym kolorem oznaczono kraje odwiedzone przez Guevarę, zielonym te, w których walczył

    Radio Rebelde nadawało pierwsze doniesienia, że kolumna Guevary dotarła do Santa Clara w Sylwestra 1958 roku. Zaprzeczało to raportom mediów krajowych, które informowały o śmierci Guevary podczas walk. O trzeciej nad ranem w dniu 1 stycznia 1959 na wieść, że generałowie negocjowali z Che pokój, Fulgencio Batista wsiadł do samolotu w Hawanie i uciekł do Dominikany, wraz ze zgromadzonymi 300 milionami dolarów „wypłaty”. Następnego dnia 2 stycznia, oddziały rebeliantów wkroczyły do stolicy i przyjęły ostateczną kapitulację. Fidel Castro przybył do Hawany sześć dni później. W połowie stycznia 1959, Guevara zamieszkał w letniej willi w Tarara, aby odzyskać siły po ataku astmy. W trakcie urlopu rozpoczął pisanie książek i projektów dot. funkcjonowania przyszłej gospodarki Kuby. W lutym rząd rewolucyjny ogłosił Guevarę „Kubańczykiem z urodzenia” w uznaniu jego roli w zwycięstwie. Kiedy Hilda Gadea przybyła na Kubę pod koniec stycznia, Guevara powiedział jej, że był związany z inną kobietą. 22 maja odbył się rozwód. W dniu 2 czerwca 1959 roku ożenił się z Aleidą March, z pochodzenia Kubanką, członkinią Ruchu 26 lipca, z którą mieszkał od końca 1958 roku. Do Tarara powrócił w czerwcu w czasie miesiąca miodowego z Aleidą.

    Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.Klub piłkarski – klub sportowy, którego głównym - i najczęściej jedynym - celem jest udział w rozgrywkach piłkarskich, organizowanych pod egidą konkretnej federacji (krajowej, bądź kontynentalnej - rzadziej światowej) w stosownej kategorii wiekowej, płci i statusie zrzeszonych w nim osób. Obecnie, kluby piłkarskie są najczęściej klubami jednosekcyjnymi (typowo piłkarskimi), choć mogą również stanowić jedną z sekcji klubu wielosekcyjnego (sekcję piłkarską). Systematyka klubów piłkarskich ze względu na status zrzeszonych w nim osób:

    Okres po rewolucji[ | edytuj kod]

    Reforma agrarna i sądownictwo[ | edytuj kod]

    Guevara w 1958

    Pierwszy poważny kryzys polityczny po rewolucji nasilił się wobec sporu o karanie urzędników Batisty, którzy dopuścili się represji wobec cywili. Podczas rewolucji wprowadzono prawo karne powszechnie znane jako Ley de la Sierra (ustawa z Sierra). Ustawa ta zezwalała na karę śmierci za najcięższe zbrodnie, popełnione przez reżim Batisty i przez rewolucjonistów. W roku 1959 rząd rewolucyjny rozszerzył zastosowanie ustawy na teren całej republiki, ustawa miała dotyczyć zbrodniarzy wojennych. Według kubańskiego Ministerstwa Sprawiedliwości, to drugie rozszerzenie zostało poparte przez większość ludności. Aby wdrożyć część tego planu, Castro mianował Che przewodniczącym więzienia w La Cabana na okres pięciu miesięcy (od 2 stycznia do 12 czerwca, 1959). Do więzienia trafiali dezerterzy, zdrajcy, informatorzy reżimu i zbrodniarze wojenni. W niektórych przypadkach karą wydaną przez sąd była śmierć przez rozstrzelanie. Raúl Gómez Treto, starszy radca prawny kubańskiego Ministerstwa Sprawiedliwości, twierdził, że kara śmierci jest uzasadniona w celu zapobiegania linczom, jakie miały miejsce dwadzieścia lat wcześniej po rebelii przeciw reżimowi Machado. Historycy potwierdzają że w styczniu 1959 roku kubańska opinia publiczna była w „nastroju linczu”, i wskazują badania, według których 93% społeczeństwa akceptowało wyroki trybunału. Choć istnieją różne rachunki, szacuje się, że kilkaset osób w tym czasie zostało straconych w całym kraju, liczba wyroków wydanych przez trybunał w La Cabana sięga od 55 do 105, wiadomo o tym że wielu więźniów zostało bezpośrednio przez Che objętych amnestią i zwolnionych z zarzutów.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Santa Clara – miasto w środkowej Kubie, przy drodze samochodowej Carretera Central, stolica prowincji Villa Clara. Około 205,8 tys. mieszkańców. Znajduje się w nim Mauzoleum Ernesto "Che" Guevary, wystawione w miejscu, w którym stoczyła się w w dniach między 28 grudnia 1958 a 1 stycznia 1959 bitwa decydująca o losach rewolucji kubańskiej.

    Jako minister przeprowadził reformę gruntów rolnych, reforma weszła w życie 17 maja 1959. Ograniczała ona wielkość wszystkich gospodarstw do 1000 akrów (4,0 km²). Wszelkie posiadane ziemie powyżej tego limitu były wywłaszczane przez rząd albo rozdawane chłopom małorolnym. Część ziemi trafiała do komun prowadzonych przez samorządy. Prawo zakładało również, że plantacje cukrowe nie mogą być własnością obcokrajowców. 12 czerwca 1959 roku Castro wysłał Che na trzymiesięczne tournée po 14 krajach (Maroko, Sudan, Egipt, Syria, Pakistan, Indie, Sri Lanka, Birma, Tajlandia, Indonezja, Japonia, Jugosławia, Grecja) i miastach (Singapur oraz Hongkong). Guevara spędził 12 dni w Japonii (15–27 lipca), prowadząc negocjacje mające na celu zwiększenie stosunków handlowych tego kraju z Kubą. Podczas wizyty nie chciał odwiedzić Grobu Nieznanego Żołnierza upamiętniającego żołnierzy zaginionych podczas II wojny światowej, zauważając, że Japończycy podczas wojny mieli „zabić miliony Azjatów”. W miejsce odwiedzin grobu Guevara wybrał podróż do Hiroszimy, gdzie amerykańskie wojska zrzuciły bombę atomową 14 lat wcześniej. Mimo potępienia Japońskiego Imperium w czasie swojej przemowy podkreślił rozmiar zbrodni, jakim było zrzucenie bomby na miasto. Po powrocie Guevary na Kubę we wrześniu 1959 roku było oczywiste, że Castro umocnił władzę nad wyspą. Rząd rozpoczął nasiloną reformę gruntów, w zamian oferując właścicielom obligacje, krok ten rozzłościł USA. Zaniepokojony reformami dyktator Dominikany Rafael Leónidas Trujillo rozpoczął formowanie międzynarodowego „Antykomunistycznego Legionu Karaibskiego”, który składał się głównie ze zwolenników faszyzującej skrajnej prawicy z Niemiec, Chorwacji i Grecji. Zagrożenie ze strony terrorystów zostało spotęgowane, gdy 4 marca 1960 roku dwie potężne eksplozje zatopiły francuski frachtowiec La Coubre wiozący belgijską amunicję z portu w Antwerpii. W wybuchu zginęło co najmniej 76 osób, a rannych zostało kolejnych kilkaset. Guevara osobiście udzielał pomocy niektórym ofiarom zamachu. Fidel Castro natychmiast oskarżył CIA o „akt terroryzmu”, pogrzeb ofiar wybuchu odbył się następnego dnia. Podczas mszy żałobnej fotoreporter Alberto Korda zrobił najsłynniejsze zdjęcie Che znane jako Guerrillero Heroico.

    Narodowy Uniwersytet Meksykański (hiszp. Universidad Nacional Autónoma de México), znany również jako U.N.A.M. lub UNAM, duży państwowy uniwersytet w Meksyku. Założony 22 września 1551, jako "Real y Pontificia Universidad de México" i jest najstarszym uniwersytetem na kontynencie północnoamerykańskim i największym uniwersytetem w Ameryce Łacińskiej.Sierra Maestra - największe pasmo górskie Kuby, położone w południowej części kraju, w prowincji Granma. Najwyższym jego szczytem jest Pico Turquino (1974 m n.p.m.).

    Terroryzm zamiast doprowadzić do zaniechania reformy rolnej, przyśpieszył ją. Aby wdrożyć ten plan, powstała nowa agencja rządowa, Narodowy Instytut Reform Rolnych (INRA). INRA szybko stał się najważniejszym organem zarządzającym w kraju, z Guevarą w charakterze ministra przemysłu. Pod prezesurą Guevary INRA utworzyła liczącą 100 tys. osób milicję mającą pomagać rządowi przy dystrybucji gruntów i przy zakładaniu spółdzielni produkcyjnych. Skonfiskowano 480 tys. akrów należących do korporacji amerykańskich. Kilka miesięcy później prezydent USA, Dwight D. Eisenhower, w odwecie zmniejszył import kubańskiego cukru. Wraz z reformą rolną, kolejnym problemem, jakim zajął się Guevara, była edukacja. Przed 1959 oficjalny wskaźnik alfabetyzacji dla Kuby wahał się między 60–76%. W rezultacie, rząd kubański na żądanie Guevary obwołał 1961 „rokiem edukacji” i zmobilizował ponad 100 tys. wolontariuszy „brygad czytania i pisania”, które były wysyłane na wsie do budowy szkół, szkolenia nowych nauczycieli oraz nauczania ubogich chłopów czytania i pisania. W wyniku kampanii 707 212 dorosłych nauczono czytać i pisać, podnosząc krajowy wskaźnik alfabetyzacji do 96%. Guevara dążył także do ustanowienia powszechnego dostępu do szkolnictwa wyższego. Ogłaszając nowe reformy, Guevara oznajmił zgromadzonym na Uniwersytecie w Las Villas wykładowcom i studentom, że „dni, kiedy edukacja była przywilejem białej klasy średniej się skończyły”.

    Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Roberto "Coco" Peredo Leigue (ur. 23 maja 1939 w Cochabambie, zm. 27 września 1967) - boliwijski działacz komunistyczny, brat Intiego.
    Pomnik Che w La Higuera w Boliwii
    Prezydent Brazylii Jânio Quadros zdobi Che Guevara, 1961.

    Minister finansów i inwazja w Zatoce Świń[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Inwazja w Zatoce Świń.

    Guevara objął stanowisko ministra finansów, a także prezesa banku centralnego. Nominacje te, w połączeniu z jego stanowiskiem ministra przemysłu, umieściły Ernesto na szczycie politycznej kariery. W celu wyeliminowania nierówności społecznej, nowe kierownictwo Guevary przystąpiło do szybkiej transformacji politycznej i ekonomicznej. Znacjonalizowano fabryki, banki i przedsiębiorstwa, rozpoczęto program budowy tanich mieszkań, powszechnego zatrudnienia dla wszystkich Kubańczyków i rozbudowano opiekę zdrowotną. Za kolejną integralną część umacniania poczucia „jedności między jednostką a masą”, Guevara uważał zjawisko wolontariatu. W tym okresie oprócz pracy ministerialnej, uczestniczył w pracach na polach trzciny cukrowej i na budowach. W obliczu utraty komercyjnych połączeń z państwami zachodnimi, Guevara próbował zastąpić je bliższymi stosunkami handlowymi z państwami bloku wschodniego, odwiedzając szereg państw komunistycznych i podpisując umowy handlowe. Pod koniec 1960 roku odwiedził Czechosłowację, ZSRR, Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną, Węgry i Niemiecką Republikę Demokratyczną. W dniu 17 grudnia 1960 roku podpisał kluczową umowę w Berlinie Wschodnim. Porozumienia pomogły gospodarce Kuby do pewnego stopnia, ale również skutkowały większym uzależnieniem gospodarki wyspy od ZSRR i krajów sojuszniczych. W Niemczech Wschodnich, Guevara poznał Tamare Bunke (później znaną jako „Tania”), która została jego osobistą tłumaczką, a która rok później dołączyła do niego i została zamordowana razem z nim w Boliwii.

    La Higuera (hiszp. Drzewo Figowe) – mała wioska w Boliwii położona w departamencie Santa Cruz. Ma niewiele ponad 100 mieszkańców.Ruch alterglobalistyczny – ruch społeczno-polityczny aktywny w większości państw świata, różnorodny ideowo i niejednolity organizacyjnie. Za cel stawia sobie radykalną zmianę obecnych stosunków ekonomicznych, ekologicznych i społecznych, poprzez m.in. budowanie globalnego społeczeństwa obywatelskiego.

    W dniu 17 kwietnia 1961 roku, 1400 kubańskich opozycjonistów wyszkolonych przez CIA do inwazji na Kubę zaatakowało wyspę, wydarzenie to nazwane zostało inwazją w Zatoce Świń. Guevara nie odgrywał kluczowej roli w obronie wyspy, mimo to historycy są zgodni co do tego, że jego działalność wpłynęła pozytywnie na rozwój militarny wyspy. Tadeusz Witold Szulc stwierdził, że Che przygotował do wojny 200 tys. kubańskich kobiet i mężczyzn. W sierpniu 1961, podczas konferencji ekonomicznej Organizacji Państw Amerykańskich w Punta del Este w Urugwaju, skierował przez Richarda N. Goodwina, młodego sekretarza Białego Domu, podziękowania wobec prezydenta Johna F. Kennedy’ego. Brzmiały one „Dzięki za Zatokę Świń. Przed inwazją, rewolucja była chwiejna. Teraz jest silniejsza niż kiedykolwiek”.

    Rafael Leónidas Trujillo Molina (ur. 24 października 1891 w San Cristóbal, zm. 30 maja 1961 w Ciudad Trujillo) – generał, dyktator rządzący Republiką Dominikany od 1930 do 1961 (w tym jako prezydent w latach 1930-1938 i 1942-1952).Laboratorium – pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania badań naukowych lub analiz lekarskich. Wyposażone w odpowiedni do tego celu sprzęt. Laboratorium postrzegane nie jako pomieszenie, lecz jako jednostka organizacyjna jest zespołem złożonym z ludzi, pomieszczenia i sprzętu.

    Polityka zagraniczna[ | edytuj kod]

    W grudniu 1964 udał się do Nowego Jorku jako szef kubańskiej delegacji w Organizacji Narodów Zjednoczonych. Podczas przemowy skrytykował ONZ za „niezdolność do konfrontacji z brutalną polityką apartheidu” w Afryce Południowej, pytając: „Czy ONZ nie robi nic, aby to powstrzymać?”. Guevara następnie potępił Stany Zjednoczone za politykę prowadzoną wobec czarnoskórej ludności. Oburzony zakończył przemowę, nawiązując do cierpienia Indian, określając ich jako „rodzinę 200 milionów braci, którzy cierpią te same nieszczęścia”. W czasie jego wizyty w Nowym Jorku doszło do dwóch nieudanych prób zamachu. Pierwszym z zamachowców była Molly Gonzales, która próbowała przebić się do Che z siedmiocalowym nożem myśliwskim. Drugim był Guillermo Novo, który wystrzelił z bazooki w kierunku siedziby ONZ, pocisk spadł jednak do East River blisko 200 metrów od budynku. Che skomentował incydenty twierdząc, że „lepiej jest być zabitym przez kobietę z nożem niż przez mężczyznę z bronią”. Podczas pobytu w Nowym Jorku pojawił się w wiadomościach CBS Sunday i spotkał się z wieloma ludźmi, w tym z amerykańskim senatorem Eugene McCarthy i współpracownikami Malcolma X.

    Córdoba - miasto w środkowej Argentynie, położone u podnóża gór Sierra de Córdoba, nad rzeka Suquía (Río Primero), uchodzącą do jeziora Mar Chiquita. Współrzędne geograficzne: 31°24′S 64°11′W/-31,400000 -64,183333. Ośrodek administracyjny prowincji Córdoba. Drugie co do wielkości miasto Argentyny po stolicy kraju Buenos Aires. Ludność: 1368,1 tys. mieszkańców (2001).Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja AJAX).

    W dniu 17 grudnia Guevara wyjechał do Paryża, skąd wyruszył w trasę po świecie, obejmującą m.in. Chińską Republikę Ludową, KRLD, Zjednoczoną Republikę Arabską, Egipt, Algierię, Ghanę, Gwineę, Mali, Dahomej, Kongo-Brazzaville i Tanzanię, z przystankami w Irlandii i Pradze. W Algierze dnia 24 lutego 1965 na seminarium gospodarczym solidarności afro-azjatyckiej Guevara wygłosił ostatnie przemówienie na arenie międzynarodowej. Mówił o moralnym obowiązku krajów socjalistycznych, oskarżając je o milczący współudział z krajami zachodnimi w eksploatacji państw trzeciego świata, ostro skrytykował politykę ZSRR. Wrócił na Kubę w dniu 14 marca. Zdecydowanie poparł Wietnam Północny w wojnie wietnamskiej. Przez swoje przemówienie w Algierze został okrzyknięty przez latynoamerykańskich maoistów inicjatorem przemian w kubańskim przemyśle, a jego reformy były porównywane do wielkiego skoku naprzód.

    Ryszard Kapuściński (ur. 4 marca 1932 w Pińsku, zm. 23 stycznia 2007 w Warszawie) – polski reportażysta, publicysta, poeta i fotograf, zwany "cesarzem reportażu".Rasizm, dyskryminacja rasowa (z fr. le racisme od la race – ród, rasa, grupa spokrewnionych) – zespół poglądów głoszących tezę o nierówności ludzi, a wynikająca z nich ideologia przyjmuje wyższość jednych ras nad innymi. Przetrwanie tych "wyższych" ras staje się wartością nadrzędną i z racji swej wyższości dążą do dominowania nad rasami "niższymi". Rasizm opiera się na przekonaniu, że różnice w wyglądzie ludzi niosą za sobą niezbywalne różnice osobowościowe i intelektualne (ten pogląd znany jest w jęz. ang. jako racialism).

    Dwa tygodnie po przemówieniu w Algierze Guevara zrezygnował z życia publicznego, a następnie zniknął całkowicie. Naciskany przez międzynarodowe spekulacje Castro w dniu 16 czerwca 1965 oświadczył, że Che sam zrezygnował z funkcji publicznych. W dniu 3 października 1965 roku Castro publicznie ujawnił list, rzekomo napisany do niego przez Ernesto kilka miesięcy wcześniej, w którym Guevara potwierdził trwałą solidarność z rewolucją kubańską, ale ogłosił zamiar opuszczenia Kuby i prowadzenia walki rewolucyjnej za granicą. Dodatkowo zrezygnował ze wszystkich swoich stanowisk w rządzie i partii oraz wyrzekł się honorowego obywatelstwa kubańskiego.

    Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.Raúl Modesto Castro Ruz (ur. 3 czerwca 1931 w Biránie) – kubański polityk i rewolucjonista, młodszy brat Fidela Castro. Od 1959 pierwszy wiceprezydent i wicepremier, minister rewolucyjnych sił zbrojnych, od 1965 II Sekretarz Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Kuby, od 31 lipca 2006 p.o. Przewodniczącego Rady Państwa w zastępstwie ciężko chorego Fidela Castro, od 24 lutego 2008 Przewodniczący Rady Państwa Republiki Kuby wybrany przez parlament po ustąpieniu Fidela Castro.

    W ruchach partyzanckich za granicą[ | edytuj kod]

    Kongo[ | edytuj kod]

    Na początku 1965 roku Guevara wyjechał do Afryki, aby zaoferować swoją wiedzę i doświadczenie w walce partyzanckiej w trwającym w Kongo konflikcie. Guevara prowadził kubańską operację wsparcia ruchu marksistowskiego „Simba”, który powstał w trakcie kryzysu w Kongo. Guevara i 12 innych kubańskich oficerów przybyło do Kongo 24 kwietnia 1965 roku. Wkrótce potem dołączył do nich kontyngent złożony ze 100 Afro-Kubańczyków. Przez pewien czas współpracowali z partyzantką, na czele której stał Laurent-Désiré Kabila, zwolennik obalonego i zamordowanego prezydenta Patrice’a Lumumby. Kontyngent musiał walczyć zarówno z białymi najemnikami z RPA pod wodzą Mike’a Hoare, jak i armią Mobutu Sese Seko. Najemnicy byli wspomagani przez porozumienie CIA i środowisko kubańskich wygnańców. Mieli udaremnić uderzenie Guevary w górach w pobliżu miejscowości Fizi nad jeziorem Tanganika. Pomimo faktu, że Guevara dążył do ukrywania swojej obecności w Kongo, rząd USA był świadomy jego lokalizacji i działalności. Celem Che było eksportowanie rewolucji poprzez szkolenie lokalnych bojowników w ideologii marksistowskiej i strategii wojny partyzanckiej. Jeszcze w tym roku, 20 listopada 1965, w złym stanie zdrowia spowodowanym ostrą astmą oraz zniechęcony siedmioma miesiącami frustracji i braku aktywności, Guevara opuścił Kongo razem ze swoją 12-osobową kolumną. W pewnym momencie Guevara myślał o samotnym powrocie do Kongo i walce do śmierci, aby dać przykład innym rebeliantom. Guevara, niechętny powrotowi na Kubę, spędził sześć miesięcy potajemnie mieszkając w Dar es Salaam i Pradze. W tym czasie opracował swoje wspomnienia z Kongo i pisał projekty dwóch kolejnych książek, jedna miała być poświęcona ekonomii, druga – filozofii. Następnie odwiedził kilka krajów Europy Zachodniej, aby sprawdzić swoje fałszywe dokumenty tożsamości zrobione przez kubański wywiad. Potajemnie wrócił na Kubę, aby odwiedzić Castro i zobaczyć swoją żonę. Na miejscu napisał ostatni list do swoich pięciorga dzieci.

    Demokratyczna Republika Wietnamu (popularnie Wietnam Północny) – państwo wietnamskie, istniejące w latach 1945-1976, utworzone z byłych kolonii francuskich: Annamu, Tonkinu i Kochinchiny, proklamowane w Hanoi przez Hồ Chí Minha 2 września 1945 roku. W wyniku powrotu francuskich wojsk kolonialnych i przy braku poparcia państw alianckich dla DRW, na południu kraju został utworzony alternatywny, uznany przez władze kolonialne, rząd Republiki Wietnamu, co stało się przyczyną podziału, a następnie wybuchu I wojny indochińskiej. Faktyczny podział kraju został utrwalony przez postanowienia konferencji genewskiej w 1954 roku. Wietnam został podzielony wzdłuż 17. równoleżnika na leżącą na północy Demokratyczną Republikę Wietnamu i położoną na południu Republikę Wietnamu. Przewidywane przez konferencję genewską na 1955 roku wybory powszechne, po których miało nastąpić zjednoczenie, nie odbyły się. Prezydent Wietnamu Południowego, Ngô Đình Diệm, bojąc się klęski w wyborach, odrzucił koncepcję wyborów i przy wsparciu USA, proklamował 26 października 1955 roku oddzielne państwo, co doprowadziło do wybuchu II wojny indochińskiej, zakończonej w 1975 roku zwycięstwem DRW. Podział kraju na dwie części spowodował spopularyzowanie się nazw zwyczajowych: Wietnam Północny i Wietnam Południowy.Mozambik (port. Moçambique, Republika Mozambiku República de Moçambique) – państwo położone w południowo-wschodniej Afryce. Graniczy z RPA, Suazi, Tanzanią, Malawi, Zimbabwe i Zambią.
    .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Przede wszystkim, zawsze próbujcie poczuć głęboką niesprawiedliwość wyrządzoną każdemu człowiekowi, niezależnie od regionu świata. To najpiękniejsza cecha rewolucjonistów.

    Pułkownik Jacobo Árbenz Guzmán (14 września 1913 – 27 stycznia 1971), prezydent Gwatemali od 1951, obalony w 1954 w wyniku zamachu stanu wspieranego przez CIA (Operation PBSUCCESS) i zastąpiony przez wojskową juntę pod przywództwem pułkownika Carlosa Castillo Armasa.Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.
    Che Guevara, Ostatni list do dzieci

    Boliwia[ | edytuj kod]

    Pod koniec 1966 roku, miejsce pobytu Guevary nie było jeszcze powszechnie znane, choć przedstawiciele ruchu niepodległościowego Mozambiku, FRELIMO, poinformowali, że spotkali się z Guevarą pod koniec 1966 w Dar es Salaam. W swoim przemówieniu na wiecu z okazji Międzynarodowego Święta Pracy w Hawanie w 1967 roku, minister sił zbrojnych, major Juan Almeida, ogłosił, że Guevara jest w „służbie rewolucji gdzieś w Ameryce Łacińskiej”. Zanim Che wyjechał do Boliwii zmienił swój wygląd goląc brodę i zmieniając fryzurę tak aby nie został rozpoznany jako Ernesto Guevara. W dniu 3 listopada 1966 Guevara potajemnie przybył do La Paz pod nazwiskiem Adolfo Mena González udając urugwajskiego biznesmena w średnim wieku pracującego dla Organizacji Państw Amerykańskich. Pierwszy obóz Guevary znajdował się w lesie w odległym zakątku Ñancahuazú. Planując rozpocząć kampanię partyzancką przeciwko juncie wojskowej generała Rene Barrientos, Che razem z „Tanią” utworzył liczący 50 osób oddział partyzancki, nazwany Armią Wyzwolenia Narodowego. W skład oddziału wchodziło początkowo 29 Boliwijczyków, 12 Kubańczyków i kilku innych cudzoziemców. Czołowymi działaczami Armii byli bracia „Coco” i „Chato” Peredo, młodzi działacze związani z Komunistyczną Partią Boliwii, komisarzem politycznym oddziału został Inti Peredo. „Armia” była dość dobrze zorganizowana i uzbrojona jak na warunki boliwijskie. Początkowo partyzantom udało się wygrać kilka potyczek z regularną armią boliwijską. Latem 1967 roku rząd Boliwii rozpoczął akcję skierowaną przeciwko partyzantom, we wrześniu armii udało się rozbić dwie grupy partyzanckie, zabijając jednego z jej liderów. W rezultacie coraz mniej chłopów, na których liczył Che zaciągało się do oddziału, rekrutacja ustała. Partyzantom nie udało się uzyskać wsparcia ze strony ruchów opozycyjnych w większych miastach, Che w pamiętniku napisał, że chłopi często donosili wojsku o położeniu oddziału. W dniu 31 sierpnia 1967, dziesięcioosobowa grupa rebeliantów wpadła w zasadzkę sił rządowych, wszyscy zostali zamordowani przez żołnierzy, wśród zabitych była Tama „Tania” Bunke. 8 października 1967 większość żołnierzy Guevary została otoczona i zabita przez wojsko. Guevara uważał, że okrucieństwa jakich dopuszcza się armia boliwijska wpłyną na ludność cywilną, która opowie się po stronie rebelii. Dokument z 2007 roku w reżyserii Kevina Macdonalda przedstawia argumenty na rzecz tezy, że nazistowski zbrodniarz wojenny Klaus Barbie, alias „Rzeźnik z Lyonu”, doradzał i ewentualnie pomógł CIA w schwytaniu Ernesto. W dniu 7 października informator zawiadomił boliwijskie siły specjalne o lokalizacji obozowiska w wąwozie Yuro, 8 października 1800 żołnierzy otoczyło teren, a Guevara został ranny i wzięty do niewoli. Che został związany i przywieziony do zrujnowanej szkoły w pobliskiej wiosce La Higuera w nocy 8 października. Następnego dnia rano, Che poprosił o spotkanie z wioskowym „Maestro” (nauczycielem), 22-letnią Julią Cortez. Po spotkaniu boliwijski prezydent René Barrientos zarządził, że Guevara musi zostać zabity. Chwilę przed egzekucją boliwijski żołnierz zapytał go czy myśli o nieśmiertelności, na co Che odpowiedział „Nie, myślę o nieśmiertelności rewolucji”. W sumie Che został postrzelony dziewięcioma kulami, pięć kul trafiło w nogi, jedna kula trafiła go w klatkę piersiową i gardło, a dwie pozostałe w ramiona. Przed śmiercią miał powiedzieć Wiem, że przychodzisz mnie zabić. Strzelaj, masz tylko zabić człowieka. Wyrok wykonał sierżant Mario Terán.

    Eugene Joseph McCarthy (ur. 29 marca 1916 w Watkins, Minnesota, zm. 10 grudnia 2005 w Waszyngtonie), polityk amerykański, działacz Partii Demokratycznej, deputowany do Izby Reprezentantów, senator, kandydat w prawyborach Partii Demokratycznej i niezależny kandydat w wyborach prezydenckich.Skrajna lewica (radykalna lewica, ultralewica, ekstremizm lewicowy, rewolucyjna lewica) – postawa społeczno-polityczna, obejmująca lewicowe nurty polityczne charakteryzujące się postawami antykapitalistycznymi i jednocześnie rewolucyjnymi, takie jak:
    Zwłoki Che Guevary w La Higuera


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Ekwador (Republika Ekwadoru; hiszp. Ecuador, República del Ecuador) – państwo w Ameryce Południowej położone nad Oceanem Spokojnym, jedno z czterech powstałych w wyniku rozpadu Wielkiej Kolumbii w 1830 r. Sąsiaduje od północy z Kolumbią a od południa z Peru. W skład Ekwadoru wchodzą także położone na Oceanie Spokojnym Wyspy Galapagos - są jego największą atrakcją turystyczną. Nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa oznaczającego równik.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Tadeusz Witold Szulc, znany również jako Tad Szulc (ur. 25 lipca 1926 w Warszawie, zm. 21 maja 2001 w Waszyngtonie) – amerykański dziennikarz polskiego pochodzenia.
    Motocykl – jedno- lub dwuśladowy mechaniczny pojazd drogowy bez nadwozia, posiadający dwa (lub więcej) koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o masie własnej do 400 kg i o pojemności powyżej 50 cm³ (do II wojny światowej – powyżej 100 cm³), przeznaczony do przewozu jednej lub dwóch osób (niekiedy trzech, w przypadku zainstalowania wózka bocznego, tzw. kosza).
    Che Guevara – Dziennik z Boliwii (tytuł oryginalny El Diario del Che en Bolivia, tłum. polskie "Wojna partyzancka") – książka autorstwa Ernesto "Che" Guevary. Przekład i przypisy: Ryszard Kapuściński.
    Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.2 sek.