• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chełm - Pasmo Lubomira i Łysiny

    Przeczytaj także...
    Lanckorona – wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy Lanckorona. Lanckorona w latach 1366-1934 posiadała prawa miejskie.Beskid Myślenicki – zachodnia część Beskidu Wyspowego oraz wschodnia Beskidu Makowskiego, ograniczona dolinami Skawy, Raby i Stradomki. Beskid Myślenicki wyróżnia się wyłącznie w literaturze turystycznej, nie jest zaś jednostką regionalizacji fizycznogeograficznej. Nazwa ta pojawiła się już w dwudziestoleciu międzywojennym. Granice Beskidu Myślenickiego wyodrębnił w 1938 Mieczysław Orłowicz
    Beskid Makowski (dawniej nazywany Beskidem Średnim, 513.48) – grupa górska, część Beskidów Zachodnich. Od zachodu sąsiaduje z Beskidem Małym, Kotliną Żywiecką i Beskidem Żywieckim, od północy z Pogórzem Wielickim, od wschodu z Beskidem Wyspowym, od południa z Kotliną Rabczańską, Pasmem Babiogórskim i pasmem Orawskie Beskidy (po słowackiej stronie). Najwyższym szczytem jest Mędralowa (1169 m).

    Chełm (614 m) – wznoszący się nad Myślenicami szczyt w Paśmie Lubomira i Łysiny. Pasmo to budzi wiele kontrowersji wśród geografów. Według Jerzego Kondrackiego należy do Beskidu Wyspowego, na mapach i w przewodnikach turystycznych zaliczane jest czasami do Beskidu Makowskiego. Ostatnio niektórzy geografowie zaliczają to pasmo do niedawno wyodrębnionego nowego regionu – Beskidu Myślenickiego.

    Beskid Wyspowy (513.49) – część Beskidów Zachodnich położona pomiędzy doliną Raby a Kotliną Sądecką. Charakterystyczną cechą tego regionu południowej Polski jest występowanie odosobnionych, pojedynczych szczytów, od czego pochodzi jego nazwa. Najwyższym szczytem jest Mogielica (1170 m).Kotoń – duży masyw górski w Beskidzie Makowskim. Również najwyższy jego wierzchołek ma nazwę Kotoń (857 m). W niektórych opracowaniach masyw Kotonia nazywany jest Kotuniem, a najwyższy wierzchołek Solniskiem.

    Chełm znajduje się w głównym grzbiecie Pasma Lubomira i Łysiny. W północno-zachodnim kierunku grzbiet ten z Chełmu poprzez zupełnie niewybitny i niski Gruszczyn (475 m) opada do doliny Raby, która w miejscu zwanym Luteranką dokonuje przełomu między Pasmem Lubomira i Łysiny a Plebańską Górą w Beskidzie Makowskim. Południowo-zachodnie stoki Chełmu opadają do doliny Raby, północno-wschodnie do doliny Kobylaka (Talagówki), w południowo-wschodnim ciągnie się grzbiet łączący go z Łysiną. Jest w większości zalesiony, ale od wschodniej strony aż pod szczyt podchodzą pola i zabudowania przysiółka Patykowo.

    Plebańska Góra – wzniesienie (496 m) w paśmie Babicy Beskidu Makowskiego w woj. małopolskim, w powiecie myślenickim, w pobliżu miasta Myślenice.Pcim – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Pcim. Miejscowość jest siedzibą władz gminy Pcim. Wieś podzielona jest na trzy sołectwa: Pcim Centrum, Pcim-Krzywica i Pcim-Sucha.

    Chełm jest ośrodkiem turystyczno-sportowym i wypoczynkowym Myślenic. W całości znajduje się w obrębie tego miasta. Nad Rabą u jego zachodniego podnóża znajduje się ośrodek kempingowy i plaża. Od 1988 na szczyt Chełma kursuje krzesełkowa kolej linowa. Latem wywozi on turystów, zimą narciarzy. Na północno-zachodnich stokach Chełmu jest duża Stacja Narciarska Zarabie Sport w Myślenicach. Na szczycie Chełma jest wieża widokowa, z której rozciąga się szeroka panorama widokowa obejmująca obszar od Mogilan pod Krakowem i Kotonia w Beskidzie Makowskim po pasmo Ciecienia. Oprócz wieży widokowej są jeszcze inne atrakcje: prywatne obserwatorium astronomiczne, miniskocznie dla rowerzystów, karczma, ławki, mapa.

    Raba – jest rzeką w południowej Polsce, płynie przez województwo małopolskie, w 86% znajduje się w strefie karpackiej.Kobylak – potok, dopływ Raby. Na niektórych mapach ma nazwę Talagówka. Ma źródło na wysokości 552 m w dolinie między wzniesieniami Uklejnej i Chełmu, na osiedlu Talagówka, obecnie należącym do miasta Myślenice. Spływa w północno-zachodnim kierunku głęboką doliną między tymi wzniesieniami, krótko przed ujściem do Raby zmienia kierunek na północny. Uchodzi do niej jako prawy dopływ. Następuje to w należącej do Myślenic dzielnicy Zarabie na wysokości 290 m, w miejscu o współrzędnych 49°49′07,9″N 19°56′13,9″E/49,818861 19,937194.

    W rejonie Chełmu i Lanckorony działał w latach 1730-1736 najbardziej znany w Beskidzie Średnim zbójnikJózef Baczyński, rodem ze Skawicy. Nazwisko zbójnika wskazuje, że jego rodzina przywędrowała do Skawicy ze wsi Baczyn. W latach 1768-1772 w rejonie Chełmu oraz Lanckorony i Grobów toczyły się walki związane z działalnością konfederacji barskiej.

    Mogilany – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany. Miejscowość jest siedzibą gminy Mogilany.Zarabie – dzielnica Myślenic (województwo małopolskie), położona na prawym brzegu Raby (czyli za Rabą). Pełni funkcje letniskowe i wypoczynkowe m.in. dla mieszkańców Myślenic i pobliskiego Krakowa. Rozwój po I wojnie światowej – budowa willi i pensjonatów, jazu na rzece (1921), co umożliwiło kąpiele i uprawianie sportów wodnych. W 1989 oddano do użytku wyciąg krzesełkowy na górę Chełm (Beskid Myślenicki). Znajduje się tu także Park Przygody.

    Szlaki turystyczne[]

    szlak turystyczny zielony zielony: Myślenice-Zarabie – Chełm – Wierch Stróżaprzełęcz Granice. Czas przejścia: 2.55 h, ↓ 1.55 h
    Widok na Chełm ze stoków Słowiakowej Góry nad Pcimiem
    Widok na Chełm ze stoków Słowiakowej Góry nad Pcimiem

    Przypisy

    1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
    2. Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
    3. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2001. ISBN 83-85557-86-5.
    4. Dariusz Dyląg, Piotr Sadowski: Beskid Myślenicki. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2005. ISBN 83-89188-41-4.
    5. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2012-01-10].
    Jerzy Aleksander Kondracki (ur. 1 listopada 1908 w Warszawie, zm. 13 kwietnia 1998 koło Villach w Austrii) – polski geograf, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, autor najbardziej znanej regionalizacji fizycznogeograficznej Polski.Skawica – wieś w południowej Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zawoja. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Andrzej Matuszczyk (ur. 1944 w Krakowie) – polski działacz turystyczny, autor licznych przewodników po Beskidach (46 pozycji) oraz map turystycznych (25 tytułów).
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Stacja Narciarska Zarabie Sport w Myślenicach – ośrodek narciarsko-turystyczny w Beskidzie Makowskim na północnym zboczu góry Chełm (614 m). Znajduje się w granicach miasta Myślenice.
    Słowiakowa Góra – południowo-wschodni grzbiet Solniska (Kotonia) w Beskidzie Makowskim. Grzbiet ten, opadający do Raby w Pcimiu stanowi wschodnie zakończenia Pasma Kotonia. Jego południowo-zachodnie stoki opadają do doliny potoku Kącianka (Kaczanka) i wysoko podchodzą na nich pola i zabudowania Pcimia, w niektórych miejscach (osiedle Figuły) aż pod sam grzbiet. Stoki północno-wschodnie opadają do Raby, są całkowicie zalesione i należą do miejscowości Stróża. Znajduje się na nich duży ostaniec zwany Diabelskim Kamieniem.
    Wierch Stróża (648 m) – szczyt na północno-zachodnim końcu Pasma Lubomira i Łysiny. Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji fizycznogeograficznej Polski pasmo to należy do Beskidu Wyspowego. Wierch Stróża znajduje się w nim pomiędzy Działkiem (622 m) a Chełmem (614 m). Południowo-zachodnie stoki opadają do Raby, a względna wysokość szczytu nad łożyskiem tej rzeki wynosi około 340 m. Stoki północno-wschodnie opadają do doliny potoku Kobylak (Talagówka).
    Myślenice – miasto powiatowe w woj. małopolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Myślenice. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej.
    Granice (575 m) – przełęcz w grzbiecie głównym Pasma Lubomira i Łysiny. Według Jerzego Kondrackiego pasmo to należy do Beskidu Wyspowego. Na niektórych mapach czasami zaliczane jest do Beskidu Makowskiego. Przełęcz Granice znajduje się w tym paśmie pomiędzy wzniesieniami Łysina (891 m i Działek (622 m).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.