• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chaoyong

    Przeczytaj także...
    Taran (dziób okrętu) - element konstrukcji dawnych okrętów, służący do topienia okrętów wroga przez taranowanie - uderzanie własnym okrętem w okręt wroga. Taran stosowany był pierwotnie w starożytności na okrętach wiosłowych, m.in. greckich, fenickich, asyryjskich i rzymskich. Miał on formę wydłużonego pod wodą i zaostrzonego dziobu okrętu lub zaostrzonej belki wystającej z dziobu. Taran umieszczony był na linii wodnej lub pod wodą i jego zadaniem było przebicie burty atakowanego okrętu pod wodą, co powodowało jego zatonięcie. W epoce okrętów żaglowych statki nie miały taranu z uwagi na małą przydatność tego sposobu walki na żaglowcach.Forty Dagu (chiń. upr.: 大沽炮台; pinyin: Dàgū Pàotái; Wade-Giles: Ta-ku P’ao-t’ai) – zespół fortów u ujścia Hai He, w dzielnicy Tanggu miasta Tiencin. Osłaniały one port w Tiencinie, będący główną drogą morską do Pekinu i z tego powodu były kilkakrotnie zdobywane w czasie wojen XIX w. Inna nazwa chińska to forty Baihe (白河碉堡; pinyin: Báihé Diāobǎo). W literaturze zachodniej częściej używana jest dawna transkrypcja: Taku.
    Yangwei (chiń. trad.: 揚威; pinyin: Yángwēi) – chiński mały krążownik typu Chaoyong z końca XIX wieku. Do tego samego typu należał też japoński "Tsukushi".

    Chaoyong (超勇; pinyin: Chāoyǒng; starsza transkrypcja, spotykana w literaturze: Chao Yung) – chiński mały krążownik typu Chaoyong z końca XIX w. Do tego samego typu należały chiński "Yangwei" i japoński "Tsukushi".

    Konstrukcja[ | edytuj kod]

    "Chaoyong" został zbudowany w stoczni Mitchell & Co. (jako podwykonawcy dla Armstrong Whitworth), według planów George'a Wightwicka Rendela, którego mniejsze okręty (kanonierki) Chiny kupowały już wcześniej. Krążowniki te wzorowane były na budowanym dla chilijskiej marynarki okręcie "Arturo Prat", ale wcześniej ukończone. Od pierwowzoru różniły się sześcioma kotłami rurkowymi (w miejsce czterech), które dostarczały pary dla dwóch maszyn parowych firmy Hawthorn&Co. Silniki, napędzające dwie śruby, na próbach osiągnęły moc 2677 KM dla "Chaoyonga" (co dało prędkość 16,7 węzłów) i 2580 KM dla "Yangwei" (16 w.). Maksymalny zapas węgla wynosił 300 ton, co pozwalało na krążenie przez 28 dni z prędkością 8 w. Okręty były wyposażone w pomocnicze ożaglowanie typu szkuner.

    Wojna chińsko-japońska (1894-1895) (w Chinach nazywana wojną jiawu, upr: 甲午战争; trad. 甲午戰爭) – wojna podjęta przez Japonię w celu uzyskania koncesji terytorialnych i gospodarczych od Chin.Armstrong Whitworth – dawny brytyjski koncern zajmujący się produkcją broni, statków, lokomotyw, samochodów i samolotów. Zajmowano się także hydrotechiką. W 1927 koncern stał się częścią zakładów Vickers-Armstrongs, a dział motoryzacyjny kupił John Davenport Siddeley tworząc zakłady Armstrong Siddeley.

    Posiadały konstrukcję stalową, o grubości burt 3/4 cala (19 mm) i dodatkowym, cienkim (9 mm - 3/8 cala) pokładzie pancernym, ok. 1 m pod linią wodną. Główną ochroną żywotnych części okrętów były magazyny bunkra. Wieże armatnie miały grubość pancerza 9 mm, a opancerzony pomost – 16 mm. W dziób wbudowany był trzymetrowy taran. Wadą okrętów były niewielkie rozmiary i niska wolna burta (na czas podróży do Chin burty zostały dodatkowo nadbudowane).

    Wolna burta − na statku wodnym wolna burta jest to pionowa odległość od górnej krawędzi linii pokładowej do powierzchni wody (do aktualnej wodnicy pływania statku). Znak wolnej burty nazywany jest znakiem Plimsolla.Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.

    Krążowniki uzbrojone były w dwie gwintowane armaty odtylcowe systemu Armstronga, kalibru 254 mm (10 cali), o długości lufy 26 kalibrów i wadze 25 t. (Armstrong BL 10 inch gun Mk I). Działa strzelały pociskami o wadze 400 funtów, umieszczone były pojedynczo na dziobie i rufie w nieruchomych wieżach, z klapami z trzech stron, otwieranymi do góry i kładzionymi na dachu wieży. Ze względu na konstrukcję wież, pole ostrzału było ograniczone podporami dachu i wynosiło 44° na wprost i po 70° na każdą z burt, z teoretycznie możliwych 220 stopni kątowych. Armaty obracane były hydraulicznie, miały dziesięcioosobową załogę, szybkostrzelność ok. 1 strzał na 2,5 min i zapas pocisków 100 nabojów na działo. Na dachu wież umieszczone były pojedyncze, lekkie działka systemu Nordenfeldta. Za uzbrojenie średnie służyły 4 armaty Armstronga kal. 120 mm, po dwa na burcie, na odkrytych stanowiskach strzeleckich (zapas 200 40-funtowych pocisków na działo). Dodatkowo przewożono dwa działa polowe dla oddziału desantowego, a dwa parowe kutry okrętowe, o długości 30 stóp (10 m) i prędkości do 9 węzłów, mogły przenosić miny wytykowe.

    Krążownik – klasa dużych, silnie uzbrojonych okrętów nawodnych, wyróżniana od II połowy XIX wieku do chwili obecnej. W miarę rozwoju techniki klasa krążowników ewoluowała i dzieliła się na liczne podklasy, różniące się od siebie charakterystykami, w tym wielkością. Najbardziej ogólnym podziałem, wiążącym się ze zmianą rodzaju uzbrojenia i zadań krążowników, jest podział na krążowniki klasyczne (artyleryjskie), dziś już nie występujące i współczesne krążowniki rakietowe.Mina wytykowa – rodzaj uzbrojenia okrętów, używanego w drugiej połowie XIX wieku, nazywana także torpedą wytykową.

    Przebieg służby[ | edytuj kod]

    Po zwodowaniu w 1880, 9 sierpnia 1881, wraz z bliźniaczym "Yangwei", opuściły Tyne z chińskimi załogami, ale zachodnią kadrą dowódczą i szkoleniową. 11 sierpnia nad "Chaoyong" przejął komendę Ding Ruchang. Do Dagu okręty dopłynęły w listopadzie, odwiedziwszy Hongkong, Kanton i Szanghaj. Stały się zalążkiem nowoczesnej floty północnej (Beiyang), tworzonej przez Li Hongzhanga, jako okręt flagowy nowo mianowanego admirała Ding Ruchanga.

    Historia Chin obejmuje okres od czasów najdawniejszych obejmujących najstarszą chińską historiografię poprzez epoki zwalczających się królestw i ponowne zjednoczenia, panowanie cesarzy, okres rządów Kuomintangu po Chińską Republikę Ludową. Yantai (chin.: 烟台; pinyin: Yāntái) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Szantung, ważny port nad Morzem Żółtym. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 811 224. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 6 447 873 mieszkańców. Ośrodek regionu sadowniczego i uprawy winorośli; rozwinięty przemysł spożywczy, włókienniczy, odzieżowy, skórzany, chemiczny i elektromaszynowy. Stolica diecezji rzymskokatolickiej.

    23 lipca 1884 "Chaoyong" (z Li Hongzhangiem na pokładzie), jako flagowiec eskadry floty Beiyang spotkał się w Yantai z francuską eskadrą pod dowództwem adm. Lespes'a. Podczas rozmów Francuzi wykonali ćwiczenia, będące w istocie demonstracją siły. Następnego dnia eskadra Li wróciła na północ, by nie pojawić się już na morzach objętych wojną chińsko-francuską, dzięki czemu jej okręty nie uległy zagładzie wraz z flotą południową (Nanyang).

    Kanonierki typu Rendel – grupa kanonierek budowanych w II połowie XIX wieku, projektu brytyjskiego konstruktora zakładów Armstronga George’a Rendela lub na nim wzorowanych. Zaprojektowane oryginalnie były jako okręty obrony wybrzeża, ale używano ich także w rolach ofensywnych do ostrzeliwania pozycji przeciwnika. Nie stanowiły one jednolitego typu, ale grupę różniących się okrętów o pewnych wspólnych cechach, przede wszystkim uzbrojeniu w ciężkie działo umieszczone na dziobie. Większość kanonierek Rendela miała stosunkowa małą wyporność (typowo ok. 250 ton, ale niektóre typy tych kanonierek miały znacznie większą wyporność), niską wolną burtę i zazwyczaj nie miały żadnych masztów. Pierwszą kanonierkę Rendela zwodowano w 1867, a ostatni okręt tego typu powstał w 1894. W angielskojęzycznej literaturze marynistycznej określane są zazwyczaj jako flatiron gunboats (dosłownie – „kanonierki żelazkowe” czy „kanonierki przypominające żelazko”) z powodu charakterystycznej sylwetki przypominającej XIX-wieczne żelazka.Funt (ang. pound lub ang. pound-mass pochodzi od staroangielskiego pund, które wywodzi się z germańskiej adaptacji łacińskiego (libra) pondo - Pfund; lb, lbm, lbm, ) – pozaukładowa jednostka masy wywodząca się od rzymskiej libry. Miara funta była różna na przestrzeni wieków w różnych państwach, zwykle wynosiła pomiędzy 0,4 a 0,5 kilograma. Obecnie w państwach anglosaskich jest przyjęty międzynarodowy funt równy 0,453 592 37 kg oraz stosowany jest skrót lb (od libra, liczba mnoga w jęz. angielskim: lbs).

    W kwietniu 1886 wraz z "Yangwei" oraz pancernikami "Dingyuan" i "Zhenyuan" uczestniczyły w serii ćwiczeń koło Dagu, a w maju cała eskadra spotkała się w Port Arturze z odbywającymi wizytę kurtuazyjną okrętami brytyjskimi.

    W chwili budowy okręty te były bardzo szybkie i silne uzbrojone. Miały jednak poważne wady: słaby pancerz i uzbrojenie główne o ograniczonym polu ostrzału, a małe wymiary utrudniały modernizację. Ze względu na szybki postęp technologiczny, w momencie wybuchu pierwszej wojny chińsko-japońskiej były już zupełnie przestarzałe. Brak pancerza okazał się zabójczy w starciu z nowocześniejszymi okrętami japońskimi w bitwie u ujścia Yalu. Na wielokrotnie trafionym "Chaoyongu" wybuchł gwałtowny pożar, a nieszczęśliwa konstrukcja nadbudówki ułatwiła jego rozprzestrzenienie; okręt zatonął wraz z niemal całą załogą (ocalało 7 ludzi).

    Tyne – rzeka w Wielkiej Brytanii o długości ok. 100 km. Uchodzi do Morza Północnego, w dolnym biegu dostępna jest dla statków morskich.Okręty typu Dingyuan (Ting Yuan) – dwa chińskie pancerniki z końca XIX wieku: "Dingyuan" ("Ting Yuan") i "Zhenyuan" ("Chen Yuan"), zbudowane w niemieckiej stoczni Vulcan w Szczecinie. Utracone zostały podczas wojny japońsko-chińskiej 1894-1895; jeden z nich, zdobyty przez Japonię, służył następnie w marynarce japońskiej do 1911 roku jako pancernik obrony wybrzeża "Chin’en".

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Richard N.J. Wright: The Chinese Steam Navy, 1862-1945. London: Chatham Publishing, 2001. ISBN 1-86176-144-9.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Tsukushi (jap. 筑紫, Tsukushi) – nieopancerzony krążownik Marynarki Wojennej Imperium Japońskiego z przełomu XIX i XX wieku, później przeklasyfikowany na kanonierkę. Budowany dla Chile jako "Arturo Prat", został zakupiony przez Japonię.
    Hongkong (oficj. Specjalny Region Administracyjny Hongkong; ang. Hong Kong, Hong Kong Special Administrative Region of the People’s Republic of China, chiń. 香港, kantoński jyutping: hoeng1 gong2, mandaryński pinyin: Xiānggǎng) – specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej (drugim regionem jest Makau), znajdujący się na wschodnim wybrzeżu Chin, nad Morzem Południowochińskim.
    Flota Beiyang (chiń. upr.: 北洋舰队; chiń. trad.: 北洋艦隊; pinyin: Běiyáng Jiànduì; dosł. „Flota Północnego Oceanu”) – jedna z czterech flot za czasów późnej dynastii Qing. W latach 90. XIX wieku, dzięki protekcji Li Hongzhanga największa i najlepiej wyposażona ze wszystkich, jednak ze względu na braki w zaopatrzeniu i wyszkoleniu, spowodowane wielką korupcją na dworze, poniosła sromotną klęskę i praktycznie przestała istnieć w wyniku I wojny chińsko-japońskiej. Odbudowana, odegrała niewielką rolę polityczną w czasach wczesnej republiki i została powtórnie zniszczona w wyniku II wojny chińsko-japońskiej.
    Kaliber broni - najmniejsza średnica przewodu lufy broni palnej. Pod uwagę nie bierze się zakończenia lufy, które, np. w garłaczu, może rozszerzać się lejkowato. W przypadku luf gwintowanych kaliber broni oznacza średnicę lufy mierzoną na polach gwintu.
    Bunkier (zasobnia) – na dawnych parowcach: położone blisko kotłowni pomieszczenie na węgiel używany do palenia pod kotłami okrętowymi. Węgiel z bunkra zsypywał się do kotłowni przez małe otwory początkowo pod własnym ciężarem, a następnie był przerzucany przez trymera przed palenisko. Węgiel do paleniska wrzucał palacz.
    Bitwa u ujścia Yalu – bitwa morska, która miała miejsce 17 września 1894 roku, podczas wojny chińsko-japońskiej (1894–1895), zakończona klęską floty chińskiej.
    Lüshunkou (chin. upr.: 旅顺口区; pinyin: Lǚshùnkǒu Qū); także Lüshun; dawniej Port Arthur i Ryojun (jap.: 旅順) – dzielnica miasta na prawach podprowincji Dalian w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, na półwyspie Liaodong, nad Morzem Żółtym. Do 1950 roku oddzielne miasto pod nazwą Lüshun. W 2000 roku liczba mieszkańców dzielnicy wynosiła 264 998. W Lüshunkou znajdują się port handlowy i rybacki oraz baza marynarki wojennej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.