• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chanat Krymski



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Wezyr (arab. وزير) – od czasów Abbasydów najważniejszy urząd na dworze kalifów. Wzrost znaczenia wezyra miał związek z przyjęciem przez Abbasydów ceremoniału orientalnego, który uniemożliwiał władcy bezpośrednie komunikowanie się z poddanymi, co spowodowało, że wezyr stał się wyrazicielem woli kalifa. Wezyr już od czasów Omajadów, stał na czele kancelarii państwa, przez którą przechodziły dekrety kalifów.Carstwo Rosyjskie, Carstwo Moskiewskie (ros. Русское царство) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1547–1721.
    Pałac chanów krymskich w Bakczysaraju
    Tatarzy krymscy na dworze króla Jana II Kazimierza. Fragment portretu Dedesza agi z rodziną autorstwa Daniela Schultza (1664)
    Tuhaj-bej na fragmencie obrazu Jana MatejkiBohdan Chmielnicki z Tuhaj-bejem pod Lwowem (1885)
    Obraz Potyczka z Tatarami autorstwa Maksymiliana Gierymskiego (1867)
    Obraz Tatarzy w ucieczce autorstwa Artura Grottgera (1855)
    Gospodarstwo tatarskie

    Chanat Krymski (krymskotat. Qırım Hanlığı) – historyczne państwo feudalne na Krymie pod panowaniem chanów tatarskich, istniejące od XV do XVIII wieku.

    Pałac (st.czes. palác, z wł. palazzo, z łac. palātium, Palātium, Palatyn) – reprezentacyjna budowla mieszkalna pozbawiona cech obronnych, rezydencja władcy, wielkopańska lub patrycjuszowska; od XIX w. także okazały gmach użyteczności publicznej, zwłaszcza siedziba władz lub instytucji państwowych.Nurredin (mong. - brama), nurredin sułtan - drugi po chanie urzędnik w hierarchii Chanatu Krymskiego. Teoretycznie drugi następca i regent władcy (pierwszym był kałga). Zarządca lewej strony państwa (zachodniej część kraju) i dowódca lewego, mniej licznego skrzydła armii krymskiej w czasie walnych wypraw wojennych .

    Historia[ | edytuj kod]

    W XIII-XIV wieku tereny te znajdowały się w składzie Złotej Ordy, a Chanat Krymski powstał w roku 1427 w wyniku jej rozpadu. Ostateczna konsolidacja państwa została dokonana w 1449, w wyniku ostatecznego utrwalenia władzy pierwszego chana – Hadżi Gireja. W 1471 roku Chanat po raz pierwszy najechał na Podole.

    Kukurydza (Zea) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Przedstawiciele występują naturalnie w Meksyku, Gwatemali i Nikaragui. Liczy 5 gatunków, wśród których najważniejsza pod względem ekonomicznym jest kukurydza zwyczajna (Zea mays), która jest zarazem gatunkiem typowym rodzaju.Jęczmień (Hordeum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. W zależności od podziału wyróżnia się od 20 do 25 gatunków tego rodzaju traw jednorocznych lub trwałych. Pochodzi ze stref umiarkowanych półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Hordeum vulgare L.. 17 października 2012 r. tygodnik Nature poinformował, że brytyjscy naukowcy rozszyfrowali genom jęczmienia.

    Na skutek buntu możnych rodów tatarskich żądających zwiększenia haraczu od Kaffy, którą brał w obronę Mengli I Girej, poproszona o pomoc Turcja wysłała na Krym wyprawę wojenną. W ten sposób w 1475 Krym przyjął zwierzchnictwo Imperium Osmańskiego w konsekwencji zajęcia przez Turków osmańskich południowego Krymu i wzięcia w Kaffie do niewoli Mengli I Gireja. Od tego czasu w Kaffie rezydował turecki urzędnik sprawujący nadzór nad chanem.

    Podatek – obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby realizacji zadań publicznych.Cło – opłata pobierana przez państwo w związku z przemieszczaniem towarów przez granicę celną (powszechnie stosuje się cła importowe, niemniej w niektórych państwach ocleniu podlega również eksport i tranzyt).

    Chanat odegrał ważną rolę w Europie Wschodniej, najeżdżając Wielkie Księstwo Moskiewskie (później Carstwo Rosyjskie), Wielkie Księstwo Litewskie i Królestwo Polskie (później Rzeczpospolitą), co było powodem wojen polsko-tureckich.

    Największe natężenie najazdów Tatarów na Polskę przypadło na lata 1474–1534, a później na lata 1605–1633.

    Wiosną 1623 r., po wieloletnich staraniach, Mehmed III Girej, korzystając z poparcia wezyra Mere Husajna paszy, zdołał obalić chana Dżanibeka II i przejąć władzę w Bachczysaraju. Wyniósł on do rangi kałgi swego brata Szahina, powszechnie uznawanego za poplecznika szacha perskiego Abbasa I Wielkiego, skonfliktowanego z sułtanem. W ten sposób doszło do napięcia politycznego na linii Bachczysaraj–Konstantynopol i najsilniejszej w XVII wieku próby emancypacji chanatu krymskiego spod wpływów Porty. Dobre relacje łączące młodszego z braci z Persją niepokoiły Turcję, która obawiała się wciągnięcia całej Tatarszczyzny w orbitę interesów państwa Safawidów. W Konstantynopolu zrozumiano, że błędem było usunięcie z tronu posłusznego Dżanibeka II i oddanie rządów w ręce ambitnych Mehmeda i Szahina. Gdy w sierpniu Mere Husajn pasza stracił swój urząd, Porta Ottomańska zdecydowała się przywrócić do władzy na Krymie poprzedniego chana. Mehmed III Girej nie podporządkował się woli sułtana, co w praktyce zainicjowało konflikt turecko-tatarski. Działania militarne prowadzone przez Girejów przyniosły wymierne efekty. Latem 1624 r. wojska chana, wspierane przez Kozaków zaporoskich powstrzymały pod Kaffą turecki korpus ekspedycyjny prowadzony przez kapudana Radżeba paszę, a jesienią wkroczyły na terytorium Mołdawii i Wołoszczyzny.

    Piotr I Aleksiejewicz Wielki, ros. Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.

    Mimo prymitywnej gospodarki, Krym przeżywał w XVII wieku okres rozkwitu politycznego. Datuje się to od 1637 roku, kiedy to pokonano najgroźniejszego rywala pośród Tatarów, czyli ordę budziacką. Następstwem tego zwycięstwa było uznanie Chanatu Krymskiego jako zwierzchnika przez wszystkie inne ordy. Drugim ważnym czynnikiem były reformy wezyra Sefera Gazi agi. Ukrócały tendencje decentralistyczne możnowładców tatarskich i jednocześnie wzmacniały władzę centralną.

    Leszek Podhorodecki (ur. w 1934 w Pruszkowie, zm. w 2000 roku) – polski historyk, autor kilkudziesięciu książek i artykułów, w większości dotyczących I Rzeczypospolitej.Islam III Girej (III İslâm Geray) (1604– 10 lipca 1654) – chan krymski w latach 1644-1654, syn chana Selameta I Gireja.

    W latach 40. XVII wieku Władysław IV wraz z najbliższymi współpracownikami (kanclerz Jerzy Ossoliński, hetman Stanisław Koniecpolski) planował wojnę Rzeczypospolitej przeciw Chanatowi, której celem miała być jego likwidacja. W planowanej wojnie istotną rolę mieli odegrać Kozacy zaporoscy i Carstwo Rosyjskie, z którym zawarto układ sojuszniczy. Fiasko planów wojennych króla w wyniku sprzeciwu sejmu było jedną z przyczyn wybuchu powstania kozackiego przeciw Rzeczypospolitej, zaś ujawnienie przez Bohdana Chmielnickiego chanowi Islamowi III Girejowi posiadanych dokumentów przygotowań do wojny – motywem poparcia powstania Chmielnickiego przez chana. Było to trwające w latach 1648–1654 przymierze Chanatu z dotychczasowym śmiertelnym wrogiem – Kozaczyzną Zaporoską, skierowane przeciw Rzeczypospolitej. Doprowadziło to w 1649 roku do najazdu tatarskiego chana Islama III Gireja, podczas którego razem z Kozakami obległ Polaków pod Zbarażem i osaczył wojska koronne i króla Jana Kazimierza podczas przeprawy pod Zborowem, a następnie kolejnego najazdu w 1651 roku zakończonego bitwą pod Beresteczkiem, polską klęską pod Batohem w roku 1652 oraz korzystnym rozejmem dla Tatarów pod Żwańcem w grudniu 1653 roku.

    Kurułtaj - rada chanów mongolskich zbierająca się dla odbycia narad politycznych lub wyboru nowego wielkiego chana. Kompetencje tej rady nie były ściśle wyznaczone.Pasterstwo – rodzaj hodowli stadnych zwierząt domowych, prowadzonej na obszarach nienadających się do uprawy roli, ale będących w stanie wyżywić stada zwierząt, np. góry, stepy, tundra.

    W obliczu podporządkowania Hetmanatu Carstwu Rosyjskiemu w ugodzie perejasławskiej (1654), chcąc utrzymać korzystną dla Chanatu równowagę sił jego sąsiadów, Islam III Girej zawarł trwający do 1667 sojusz z Rzecząpospolitą, skierowany przeciw Rosji i podporządkowanemu jej od 1654 Hetmanatowi, a od unii hadziackiej (1658) tylko przeciwko Rosji (wobec związania Hetmanatu z Rzecząpospolitą). W 1655 wojska tatarskie wzięły udział po stronie Rzeczypospolitej w bitwie pod Ochmatowem przeciw połączonym siłom moskiewsko-kozackim. W czasie potopu szwedzkiego sojuszniczy kontyngent tatarski, którym dowodził Subchan Gazi aga, również wziął udział w walkach po stronie polskiej. Tatarzy uczestniczyli w bitwie pod Prostkami i w rozbiciu najazdu wojsk siedmiogrodzkich Jerzego II Rakoczego. Po unii hadziackiej wojsko tatarskie uczestniczyło w rozbiciu armii rosyjskiej w bitwie pod Konotopem (1659) przez połączone siły kozacko-polsko-tatarskie.

    Wojna polsko-rosyjska 1654–1667 wybuchła w konsekwencji powstania Chmielnickiego i zawarcia ugody perejasławskiej. Trwała z przerwami (patrz rozejm w Niemieży na półtora roku) do 1667 kiedy działania wojenne zostały zakończone rozejmem andruszowskim. Stan wojny między Rzecząpospolitą a Carstwem Rosyjskim został zniesiony przez zawarcie traktatu pokojowego w 1686.Rolnik – osoba pracująca na roli, uprawiająca swoją bądź cudzą ziemię rolną. Często specjalista w zakresie rolnictwa.

    Po rozejmie w wojnie polsko-rosyjskiej (1667) nastąpiło kolejne odwrócenie sojuszy. Chanat wziął udział po stronie Turcji w wojnie przeciwko Rzeczypospolitej toczonej w latach 1672–1676. W wyniku wojny Turcji z Ligą Świętą (w tym z Rzecząpospolitą) w latach 1683–1699 i postanowień pokoju karłowickiego Chanat utracił przejściowo na rzecz Carstwa Rosyjskiego Azow. Azow został odzyskany przez Chanat w 1711 w traktacie pruckim w konsekwencji wojny turecko-rosyjskiej, zaś definitywnie utracony w 1739 w wyniku postanowień traktatu pokojowego kończącego wojnę rosyjsko-turecką (1735–1739).

    Wojna polsko-turecka 1672–1676 – wojna pomiędzy Rzecząpospolitą a Imperium Osmańskim i sprzymierzonym z nią Chanatem Krymskim. Chan – głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Azji Środkowej i Europy Wschodniej; także część imienia, oznaczająca wysokie urodzenie w krajach muzułmańskich.

    Skutkiem przegranej w 1774 roku przez Imperium Osmańskie kolejnej wojny z Imperium Rosyjskim było formalne uniezależnienie się Chanatu od Turcji, zagwarantowane w traktacie w Küczük Kajnardży w 1774. Formalnie niezależny Chanat stał się faktycznie rosyjskim protektoratem.

    W 1778 Rosja wywołała masową emigrację ludności chrześcijańskiej z Krymu na otwarte od osadnictwa terytoria stepowe Noworosji. Było to konsekwencją wymuszonego na Chanacie układu, zgodnie z którym miał się on stać państwem wyłącznie tatarskim i muzułmańskim. Cała kupiecka i rzemieślnicza część ludności Krymu musiała opuścić dotychczasowe miejsca zamieszkania, co podcięło gospodarkę Chanatu. Doszło do powstania przeciw nowemu chanowi, wspieranego przez Turków, przez co Rosja wymusiła na rządzie osmańskim potwierdzenie pokoju w Küczük Kajnardży.

    Maksymilian Dionizy Gierymski (ur. 9 października 1846 w Warszawie, zm. 16 września 1874 w Reichenhall w Bawarii) – polski malarz, współtwórca polskiego realistycznego malarstwa pejzażowego XIX w., przedstawiciel szkoły monachijskiej, starszy brat Aleksandra Gierymskiego.Żyto (Secale L.) – rodzaj roślin jednorocznych, dwuletnich lub wieloletnich z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z Azji. Liczy około 10 gatunków, z których najważniejszym ze względów gospodarczych jest uprawiane żyto zwyczajne. Gatunkiem typowym jest Secale cereale L.:

    Niepokoje jednak nie ustały, były podsycane przez carat i dały pretekst do 1783 aneksji Chanatu przez Rosję. Jego terytorium zostało włączone do Imperium Rosyjskiego, weszło w skład namiestnictwa jekaterynosławskiego i obwodu taurydzkiego Imperium, w regionie określanym do rewolucji lutowej i obalenia caratu jako Noworosja. Obecnie historyczne terytorium Chanatu należy do Ukrainy (na zachód od Donu) i do Rosji (na wschód i południe od tej rzeki).

    Mengli I Girej (I Meñli Geray) (1445-1515) – chan chanatu krymskiego w latach 1466, 1469-1475 i 1478-1515, szósty syn Hadżi Gireja, założyciela państwa Tatarów krymskich.Czambuł (tur. czapuł – zagon) – specjalnie wydzielony oddział Tatarów, którego zadaniem było – w oderwaniu od sił głównych – dokonywanie zagonu w głębi terytorium nieprzyjaciela celem zdezorganizowania zaplecza i odwrócenia uwagi od działań własnych sił głównych, a także zagarnięcia zdobyczy, przede wszystkim jasyru.

    Turcja próbowała odtworzyć Chanat w wojnie z Rosją (1787–1792), lecz ją przegrała.

    Do upadku Chanatu Krymskiego przyczyniła się:

  • niedostateczna znajomość nowoczesnej sztuki wojennej,
  • reformy Piotra Wielkiego w Rosji,
  • gospodarka krymska opierająca się na najazdach i nie posiadająca własnego zaplecza produkcyjnego, ze względu na stepowe tereny
  • okiełznanie przez carów dawnego wroga, Kozaczyzny,
  • oraz słabość Rzeczypospolitej i imperium osmańskiego, naruszająca równowagę sił we wschodniej Europie.
  • Chanom krymskim podlegały również niektóre z nogajskich ludów koczowniczych nad Morzem Czarnym, w okolicach Azowa oraz Mała Orda Nogajska i Czerkiesi.

    Artur Grottger (ur. 11 listopada 1837 w Ottyniowicach, zm. 13 grudnia 1867 w Amélie-les-Bains-Palalda) – polski malarz, jeden z czołowych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie polskim, ilustrator, rysownik, autor cyklu „kartonów” o powstaniu styczniowym.Wojna rosyjsko-turecka 1710–1711 – wojna pomiędzy Carstwem Rosyjskim a imperium osmańskim, będąca częścią wojny północnej, rozegraną na teatrze południowoeuropejskim.

    Władza w Chanacie Krymskim[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Lista chanów krymskich.

    Chan – władzę w państwie Tatarów sprawował przede wszystkim chan, którym zostawał najczęściej dotychczasowy kałga wybierany na kurułtaju (zjazd arystokracji tatarskiej). Wybór, którego tam dokonano, musiał być potwierdzony przez sułtana tureckiego z uwagi na podporządkowanie Chanatu Imperium Osmańskiemu.

    Wojna rosyjsko-turecka 1768–1774 – wojna pomiędzy Imperium Rosyjskim a Imperium Osmańskim, doprowadziła do zdobycia przez Rosję południowej Ukrainy, Krymu i północnego Kaukazu.Sadownictwo – dziedzina ogrodnictwa zajmująca się uprawą roślin trwałych (wieloletnich) dających jadalne owoce, czyli roślin sadowniczych. Zgodnie z tą definicją są to zarówno drzewa i krzewy jak i krzewinki i byliny uprawiane w sadach i na plantacjach.

    Kałga – (kałga z mong. – „brama”) następca chana i jego pierwszy regent, którym według prawa mógł zostać jedynie najstarszy brat lub syn panującego. Zarządca prawej strony państwa (tj. wschodniej część kraju) i dowódca prawego liczniejszego skrzydła armii krymskiej.

    Nurredin – (z arab. – „światło wiary”) zarządca lewej strony państwa (tj. zachodniej część kraju) i lewego mniej licznego skrzydła wojsk krymskich, drugi po kałdze regent krymskiego tronu.

    Wojna rosyjsko-turecka 1735–1739 – wojna pomiędzy Rosją a Imperium Ottomańskim, która umocniła pozycje Rosji na wybrzeżach Morza Czarnego.Bitwa pod Batohem – bitwa pomiędzy wojskami polskimi dowodzonymi przez hetmana polnego Marcina Kalinowskiego a wojskami kozackimi pod dowództwem Bohdana Chmielnickiego wspomaganymi przez Tatarów, która miała miejsce 1-2 czerwca 1652 na uroczysku Batoh. Bitwa zakończyła się klęską wojsk polskich, a polscy doborowi żołnierze, stanowiący ówczesną elitę wojskową I Rzeczypospolitej i w większości pochodzący z bogatej szlachty, jako jeńcy w liczbie 3,5 tys. z polecenia Bohdana Chmielnickiego zostali wymordowani przez Kozaków i Tatarów nogajskich. Zginęło w sumie około 8,5 tys. Polaków, dowódców i większość doborowych żołnierzy. Z tego względu Batoh jest nazywany sarmackim Katyniem.

    Sułtan – syn lub brat chana (aktualnego lub poprzednich).

    Każdy chan, kałga, sułtan czy nureddin pochodził z dynastii panującej Girejów.

    Wezyr – zarządca pałacu chana. Administrator i organizator. Jego rola w państwie zależała od osobowości i charakteru. Jednym z największych wezyrów chańskich w historii był Sefer Gazi aga.

    Dywan – Rada Państwa, drugi podmiot władzy w państwie Gerejów, główny organ doradczy chana. Zasiadali w nim przede wszystkim przywódcy (bejowie) najważniejszych sześciu rodzin arystokratycznych na Krymie – Szirinów, Barynów, Kipczaków, Argynów, Sedżeutów i Mansurów.

    Jan Alojzy Matejko (ur. 24 czerwca 1838 w Krakowie, zm. 1 listopada 1893 w Krakowie) – polski malarz, twórca obrazów historycznych i batalistycznych, historiozof.Podmiot prawa – w polskim systemie prawnym ten, kto może posiadać uprawnienia (prawa) lub obowiązki, a więc ma zdolność prawną. Podmiotowość prawną nadaje prawo. Każdy człowiek jest podmiotem prawa od chwili urodzenia aż do śmierci.

    Karacze – ministrowie, członkowie Dywanu, mieli wielki wpływ na politykę państwa, m.in. ich głos wielokrotnie decydował o wyborze chana oraz o wyprawach wojennych. Bez ich zgody chan nie mógł wiele zdziałać.

    Seraskerzy – sędziowie wojskowi, trzech urzędników bezpośrednio sprawujących władzę nad ordami koczującymi poza Krymem, zwykle członkowie dynastii Girejów. Opis obrad Dywanu

    Opis posiedzenia Dywanu (Rady państwa) w stolicy Chanatu Krymskiego – Bachczysaraju, autorstwa podróżnika tureckiego (z XVII wieku) Evliya Çelebiego:

    Traktat prucki (pokój prucki) – pokój zawarty 12 lipca 1711 roku (według kalendarza wówczas stosowanego w Rosji, według obecnego kalendarza było to 23 lipca 1711) pomiędzy Carstwem Rosyjskim i Turcją nad brzegiem Prutu w pobliżu Jass, jako zakończenie kampanii pruckiej 1711 roku.Bachmaty – rasa koni tatarskich niewielkich rozmiarów, ale obdarzonych wielką siłą fizyczną, szybkością, zwinnością i wytrzymałością na trudy oraz zmienne warunki klimatyczne.

    Najpierw chan na tronie zasiada, potem zaś kapykułowie i karaczowie wszyscy, ręce na piersi złożywszy, siadają --- każdy na właściwym miejscu, stosownie do ceremoniału i piastowanych godności. Po prawicy chana (...) zasiada kałga sułtan. Tego stolicą jest miasto Akmesdżid na Krymie. Stąd sprawuje on władzę nad trzema setkami wsi aż po zamek Kercz na wschodniej rubieży Krymu i po wsie w nahijach koło Kōledżu. Po lewicy zaś chana siedzi nureddin sułtan. Nureddin sułtan w przytomności chana wysłuchuje sporów, jakie w dwustu pięćdziesięciu wsiach się toczą poczynając od rzeki Kaczy aż do zamku Gōzlew, do zamku Or [Perekop], do zamków Czeniszke i Arabat, tudzież władzę nad nimi sprawuje i rozkazy wydaje. Natomiast najjaśniejszy chan wydaje rozkazy kałdze sułtanowi i nureddinowi sułtanowi, jarłyki szachowskie pięknym językiem pisane i tugry prześwietne chańskie wystawia oraz nad wszystkimi rządy sprawuje. Po jego prawicy stoi jeszcze szejchulislam haneficki oraz muftijowie trzech innych obrządków. Po lewicy jego zaś siedzi kadiasker Murtaza Ali efendi, a za tym mułła miejski i dwudziestu czterech kadich Półwyspu Krymskiego, którzy z uwagą słuchają skarg w sprawach, jakie się w ich kazach przytrafiają, waśniom kres kładą i spory roztrząsają. Jeśli zaś któryś z nich (od czego niech nas Ałłach uchowa!) wyrok z szariatem niezgodny lub niesprawiedliwy wyda, wówczas kadiego który fałszywie sądzi, tatarscy ulemowie natychmiast i bez litości kamienują. Wezyr chański zaś, Sefer Gazi aga, stoi i tylko czasami u boku kałgi sułtana przysiada. Kiahia kapydżych z laską srebrną w ręku chodzi oraz ludzi wprowadza, którzy skargi zanoszą. Kapydżych natomiast w tym dywanie nie ma. Podobnie także ot-agowie służbę swą stojąc pełnią. Defterdar stoi u boku kałgi sułtana, rejent dywanu zaś u boku nureddina sułtana. Pozostali powiernicy, skarbnicy, poborcy podatków oraz pisarze dywanu stoją wszyscy oddzielnie przy głównym rachmistrzu.

    Zbigniew Wójcik (ur. 29 października 1922 w Warszawie) – polski historyk, profesor doktor habilitowany. Znawca nowożytnej historii Polski XVII wieku, zwłaszcza stosunków polsko-ruskich w okresie wojen kozackich, specjalizuje się też w polityce zagranicznej I RP oraz dziejach Rosji w nowożytności. Żołnierz AK.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Rzemiosło – zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, posiadającą udokumentowane kwalifikacje do wykonywania danej działalności gospodarczej we własnym imieniu i na swój rachunek, przy zatrudnieniu niewielkiej liczby pracowników, których praca ma na celu wspieranie działalności rzemieślnika. O tym, czy dana działalność jest rzemiosłem decydują jej właściwości,charakter, niewielka skala i rozmiar oraz brak cechy uciążliwości środowiskowej oraz społecznej typowej dla działalności przemysłowej lub też produkcyjnej w znacznym rozmiarze. Jako przykład rzemiosła można podać artystyczny wyrób cegieł prowadzony w niewielkim rozmiarze, a jako działalność przemysłową- produkcję materiałów budowlanych w specjalnie przeznaczonych do tego urządzeniach prowadzona w znacznych rozmiarach w sposób zorganizowany i ciągły.
    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.
    Wiśnia ptasia, czereśnia, trześnia (Prunus avium L.) – gatunek rośliny należący do rodziny różowatych. Rodzime obszary jej występowania to Europa oraz Azja Zachodnia i Kaukaz, rozprzestrzeniła się też gdzieniegdzie poza te obszary. W Polsce rośnie dziko na terenie całego kraju, od nizin po pogórze i niższe tereny górskie (po 700-900 m n.p.m.), jednak głównie na południu kraju. Jest w wielu odmianach powszechnie uprawiana jako drzewo owocowe.
    Włosi – naród zamieszkujący Włochy. We Włoszech jest ich około 56 mln, z czego prawie połowa wszystkich osób pochodzenia włoskiego mieszka poza Włochami, a najwięcej w Brazylii, Argentynie i w USA. Mówią językiem włoskim. Religią większości Włochów jest katolicyzm.
    Jerzy Daniel Schultz, Daniel Schultz młodszy (ur. 1615 w Gdańsku, zm. 1683 tamże) – polski malarz. Jeden z najwybitniejszych twórców barokowych w XVII wieku w Polsce.
    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.
    Emanuel Mateusz Rostworowski (ur. 8 stycznia 1923 w Krakowie, zm. 8 października 1989 w Krakowie) – polski historyk, profesor, członek Polskiej Akademii Nauk.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.063 sek.