• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Cham

    Przeczytaj także...
    Noe (hebr. נוח Noaḥ, arab. نوح Nūḥ, w tłumaczeniu na pol znaczy: „odpoczynek; pocieszenie”) – według Księgi Rodzaju (Rdz 6,8 - 9,29) syn Lameka i dziesiąty potomek w linii od Adama przez Seta; patriarcha, człowiek prawy i sprawiedliwy.Talmud (hebr. תלמוד talmud = nauka) – jedna z podstawowych (choć nie jest uznawana za świętą) ksiąg judaizmu. Został napisany językiem judeo-aramejskim. Talmud jest komentarzem do biblijnej Tory, w którym wyjaśniono jak przestrzegać prawa zawartego w Torze w warunkach, jakie zapanowały wśród Żydów wypędzonych z Palestyny w II w. n.e. Można powiedzieć, że Talmud jest czymś w rodzaju katechizmu obowiązującego wyznawców tradycyjnego judaizmu.
    Raphael Patai (hebr. רפאל פטאי; ur. 22 listopada 1910 w Budapeszcie, zm. 20 lipca 1996 w Tucson), urodzony jako Ervin György Patai – węgiersko-żydowski etnograf, historyk, orientalista i antropolog.
    Noe odurzony winem (ilustracja z Kroniki norymberskiej)

    Cham (hebr. חָם Ḥam) – według biblijnej Księgi Rodzaju jeden z 3 synów Noego, przodek ludów Kanaanu i Afryki. Od jego imienia wzięła się nazwa grupy ludów chamickich. Za swoje zachowanie w stosunku do ojca został, w popularnym rozumieniu, wraz z potomstwem, przeklęty przez Noego (stąd chamem określa się człowieka źle wychowanego, gbura, prostaka), choć ściśle został przeklęty tylko jeden jego syn Kanaan.

    Wydawnictwo Cyklady powstało w 1991 roku. Zakres zainteresowań obejmuje w pierwszym rzędzie literaturę popularnonaukową, naukową oraz beletrystykę. Oficyna publikuje rocznie od 15 do 20 nowych tytułów. Od początku działalności nastawiona jest zasadniczo na przekłady z języków obcych (ale publikuje także autorów polskich). Cyklady mają w swoim dorobku kilka serii książek popularnonaukowych. Są to głównie przekłady z języka angielskiego, francuskiego i niemieckiego. Najpopularniejszą serię stanowi Judaica, która obejmuje publikacje naukowe i popularnonaukowe na temat historii, religii i dziedzictwa kulturowego Żydów. Od niedawna rozbudowywany jest dział literatury pięknej.Jafet (hebr. יֶפֶת/יָפֶת) – według biblijnej Księgi Rodzaju jeden z trzech synów Noego, brat Sema i Chama, symboliczny przodek Indoeuropejczyków lub szerzej, ludów Północy.

    Źródło w Biblii[ | edytuj kod]

    Fragment z Księgi Rodzaju 9:18-27
    (18) Synami Noego, którzy wyszli z arki, byli Sem, Cham i Jafet. Cham był ojcem Kanaana. (19) Ci trzej byli synami Noego i od nich to zaludniła się cała ziemia. (20) Noe był rolnikiem i on to pierwszy zasadził winnicę. (21) Gdy potem napił się wina, odurzył się [nim] i leżał nagi w swym namiocie. (22) Cham, ojciec Kanaana, ujrzawszy nagość swego ojca, powiedział o tym dwu swym braciom, którzy byli poza namiotem. (23) Wtedy Sem i Jafet wzięli płaszcz i trzymając go na ramionach weszli tyłem do namiotu i przykryli nagość swego ojca; twarzy zaś swych nie odwracali, aby nie widzieć nagości swego ojca. (24) Kiedy Noe obudził się po odurzeniu winem i dowiedział się, co uczynił mu jego młodszy syn, (25) rzekł: "Niech będzie przeklęty Kanaan! Niech będzie najniższym sługą swych braci!" (26) A potem dodał: "Niech będzie błogosławiony Pan, Bóg Sema! Niech Kanaan będzie sługą Sema! (27) Niech Bóg da i Jafetowi dużą przestrzeń i niech on zamieszka w namiotach Sema, a Kanaan niech będzie mu sługą".

    Księga Jubileuszów – apokryf Starego Testamentu, znajdujący się w etiopskim kanonie Biblii. Tytuł księgi został wzięty od kończących ją przepisów odnośnie do świętowania jubileuszów i szabatów. Nadawano jej również nazwy Mała Genesis, Apokalipsa Mojżesza, Testament Mojżesza, Życie Adama. Tekst powstał w języku hebrajskim w środowisku palestyńskim i datowany jest na połowę II wieku p.n.e.Robert Graves (ur. 24 lipca 1895 w Wimbledonie, zm. 7 grudnia 1985 w Dejà, Majorka) – angielski poeta, prozaik i badacz mitologii. Syn irlandzkiego pisarza Alfreda Gravesa.

    Interpretacje[ | edytuj kod]

    Z literalnej lektury tekstu biblijnego wynika, że Cham zobaczył ojca nagiego. Tak też jest to przedstawiane na obrazach od średniowiecza. Samo widzenie nagości jednak w świetle Biblii nie jest czynem ściągającym przekleństwo, nie wyjaśnia też dlaczego Noe przeklął akurat Kanaana. Określenie „odsłonić czyjąś nagość” w Prawie Mojżeszowym oznacza współżycie płciowe z tą osobą, bądź z jego współmałżonkem – Ktokolwiek obcuje cieleśnie z żoną swojego ojca, odsłania nagość ojca: będą ukarani śmiercią oboje, ich krew [spadnie] na nich (Kpł 20, 11). W związku z tym niektórzy bibliści interpretują, że Kanaan był synem Chama z żoną jego ojca i właśnie to ściągnęło na niego przekleństwo. Według interpretacji wczesnego judaizmu (Księga Jubileuszów, Józef Flawiusz), kontynuowanej też w chrześcijaństwie (Teofil z Antiochii) nagannym czynem Chama było wyśmiewanie się z ojca i rozgłaszanie innym o jego słabości. Później pojawiały się także interpretacje nie mające wprost źródła w Biblii, np. że Noe przekłął Kanaana, ponieważ został poczęty w Arce, wbrew jego zakazowi. Według późniejszej tradycji rabinackiej zawartej w Talmudzie Kanaan wykastrował Noego, bądź uczynił to Cham.

    Kanaan, Chanaan (hebr. כְּנַעַן Kənáʻan lub כְּנָעַן Kənāʻan, stgr. Χαναάν Chanaan, arab. کنعان Kanʻān) – kraj niski, nizinny, lub − w oparciu o teksty z Nuzi − Mat Kinahhi (kraj purpurowej wełny), starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego (teren późniejszej Palestyny, Syrii aż do Eufratu i Fenicji). Południowa część tych obszarów (Palestyna) wymieniana jest w Biblii jako ziemia obiecana Izraelitom przez Boga.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • przekleństwo Chama
  • języki chamickie
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Frederick W. Bassett, "Noah's nakedness and the curse of Canaan : a case of incest?" VT 21 [1971, p. 232–237
    2. Cham, syn Noego, DEON.pl [dostęp 2020-02-13] (pol.).
    3. Stephen R. Haynes: Noah’s Curse: The Biblical Justification of American Slavery. New York: Oxford University Press, 2002, s. 23-30. ISBN 0-19-514279-9.
    4. Robert Graves, Raphael Patai: Mity hebrajskie. Księga Rodzaju. tłum. Regina Gromadzka. Warszawa: Wydawnictwo Cyklady, 2003, s. 100-101. ISBN 83-86859-70-9.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Języki chamickie – dawna wspólna nazwa niesemickich języków z rodziny afroazjatyckiej, wraz z semickimi określanych jako języki chamito-semickie. Nazwa ta została zarzucona, kiedy w toku badań nad językami afroazjatyckimi okazało się, że tworzy je sześć równorzędnych rodzin językowych, nie zaś dwie główne, jak sugerowało dawne określenie.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Józef Flawiusz (hebr. Josef ben Matatia, stgr. ᾿Ιώσηπος Φλαύιος, łac. Iosephus Flavius, ur. 37, zm. po 94) – żydowski historyk pochodzący z rodu kapłańskiego. Józef pochodził z klasy Joariba, pierwszej klasy kapłańskiej w Izraelu. Jego pradziadek, Mattias Garbaty (ur. 135 p.n.e.), był po kądzieli wnukiem Jonatana Machabeusza. Był synem Mattiasa syna Józefa, jerozolimskiego kapłana.
    Księga Rodzaju [Rdz], Pierwsza Księga Mojżeszowa [1 Mojż] (hebr. בראשית Bereszit (od pierwszych słów Na początku), gr. Γένεσις Genesis) – pierwsza księga Biblii, należąca do Starego Testamentu, zaliczana do Pięcioksięgu (Tory).
    Rabin (hebr. רַבִּי rabbī) – podstawowa funkcja religijna w judaizmie. Rabbi to hebrajskie słowo oznaczające mistrza. We współczesnym judaizmie tradycyjnym rabin jest jednocześnie administratorem gminy wyznaniowej, odpowiedzialnym za prowadzenie nabożeństw, szkoły zwanej cheder i opiekę nad domem modlitwy, czyli synagogi, oraz pełni funkcję duchowego ojca, doradcy, sędziego i interpretatora prawa religijnego w gminie. Nie jest on jednak namaszczonym przez Boga duchownym i jego autorytet opiera się wyłącznie na wiedzy i „bogobojności”.
    Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
    Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku (w formie koinè (gr. κοινὴ)), uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Poszczególne tradycje chrześcijańskie mają nieco inny kanon ksiąg biblijnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.