• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Centrozaur

    Przeczytaj także...
    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Ceratopsy (Ceratopsia) – grupa dinozaurów ptasiomiednicznych, której nazwa oznacza „rogate oblicza”. W pełni rozwinęły się w kredzie na terenach współczesnej Ameryki Północnej i Azji, jednak ich najstarsi przedstawiciele żyli już w jurze. Wcześni przedstawiciele tego kladu, tacy jak psitakozaur, byli niewielcy i dwunożni. Później rozwinęły się wielkie, słynne czworonożne formy, jak Triceratops czy centrozaur, mające rogi i rogowe kryzy wokół karku. Niegdyś twierdzono, że owe kryzy służyły wyłącznie do ochrony karku przed ugryzieniami drapieżników. Dzisiaj wiadomo, że większość kryz miała duże otwory, przez co nie były one zbyt skuteczne w tej roli. Mogły one służyć do termoregulacji, popisów godowych lub odstraszania napastników. Ceratopsy obejmowały bardzo zróżnicowane dinozaury od niewielkich mniej więcej metrowych i ważących ok. 23 kg form aż po wielkie, osiągające ponad sześć metrów długości i 5 t formy, Najsłynniejszym przedstawicielem tej grupy jest Triceratops. Większość jej członków ma w nazwie człon „ceratops”, jednak istnieją wyjątki od tej reguły (np. psitakozaur). Jednym z najwcześniejszym opisanych przedstawicieli Ceratopsia był Ceratops, który użyczył jej nazwy. Jednak obecnie uważa się go za nomen dubium z powodu nieobecności u niego jakichkolwiek cech mogących odróżnić go od innych ceratopsów.

    Centrozaur (Centrosaurus) – rodzaj dinozaura z grupy ceratopsów.

    Etymologia[ | edytuj kod]

    Centrosaurus: gr. κεντρον kentron „ostry koniec, kolec”; σαυρος sauros „jaszczurka”.

    Paprocie, paprociowe (Polypodiopsida Cronquist) – klasa paprotników. Obecnie na świecie występuje około 10 000 gatunków paproci, co jest liczbą małą w porównaniu do ich prehistorycznej różnorodności (jak się przypuszcza istniało wtedy około milion gatunków).Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

    Opis[ | edytuj kod]

    Centrozaur miał około 5-6 m długości i ważył około 3,5 t. Posiadał krótkie, krępe kończyny. Na środku czaszki charakterystyczny dla niego pojedynczy róg. Dodatkowo czaszka była zwieńczona mniejszymi rogami ponad oczodołami oraz wzdłuż jej zewnętrznej krawędzi.

    Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,0 ± 0,8 do 66,0 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę. W sensie chronostratygraficznym kreda to system, który dzieli się na dwa oddziały: kredę dolną i kredę górną.Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).

    Występowanie[ | edytuj kod]

    Centrozaur żył pod koniec kredy przed około 83 - 70 milionami lat, na obszarze Ameryki Północnej. Jego szczątki znaleziono w USA i Kanadzie.

    Paleobiologia[ | edytuj kod]

    Centrozaur, jak inne ceratopsy, żywił się dostępnymi w tamtych czasach roślinami, takimi jak paprocie i rośliny szypułkowe. Centrozaur prowadził stadny tryb życia. Mógł żyć w grupach, liczących nawet setki osobników.

    Historia odkryć[ | edytuj kod]

    Pierwsze szczątki centrozaura zostały opisane w 1904 przez Lawrence'a Lambe'a. W roku 2010, w znanej od lat 90. XX wieku brekcji kostnej występującej koło kanadyjskiej miejscowości Hilda, w regionie Alberta, kanadyjscy paleontolodzy odnaleźli tysiące fragmentów kości Centrosaurus apertus.

    Edward Drinker Cope (ur. 28 lipca 1840 w Filadelfii, zm. 12 kwietnia 1897 tamże) – amerykański paleontolog, zoolog i ewolucjonista.Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

    Gatunki[ | edytuj kod]

  • C. apertus (Lambe, 1904)
  • C. recurvicornis (Cope 1890)
  • C. recurvicornis (Olshevsky 1978)
  • C. brinkmani (Ryan & Russell, 2005)
  • C. cutleri (Brown 1917)
  • C. cutleri (Russell 1930)
  • C. dawsoni (Brown 1914)
  • C. flexus (Brown 1914)
  • C. longirostris (Sternberg 1940)
  • C. nasicornis (Brown 1917)
  • C. nasicornis (Lull 1933)
  • Galeria[ | edytuj kod]

  • Rekonstrukcja wyglądu

    Brekcja (druzgot, okruchowiec) – zlityfikowana skała okruchowa składająca się z ostrokrawędzistych fragmentów innych skał i minerałów (bloków i gruzu) scementowanych ze sobą przy pomocy spoiwa krzemionkowego, wapiennego, żelazistego, ilastego lub innego.Archeowieści – częściowo płatny wortal (serwis informacyjny) pod adresem archeowiesci.pl, dotyczący archeologii i nauk pokrewnych.
  • Czaszka centrozaura w muzeum Wiktorii w Melbourne

  • Odcisk skóry centozaura


  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. The Horned Dinosaurs (Peter Dodson - Princeton University Press 1996)
    2. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256. (ang.)

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Archeowieści: Gigantyczne cmentarzysko dinozaurów [dostęp 2011-09-20]
  • zaurolandia.pl
  • Richard Swann Lull (ur. 6 listopada 1867, zm. 1957) – amerykański paleontolog z początku XX wieku, który promował wczesną formę syntetycznej teorii ewolucji zbliżoną do ortogenezy. Według Lulla mutacje mogą w tajemniczy sposób uruchomić genetyczny pęd ku zmianom w organizmach, które po dość długim czasie powodują do ekstremalne przemiany prowadzące do ich wymarcia.Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 36. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.




    Warto wiedzieć że... beta

    Charles Hazelius Sternberg (ur. 15 czerwca 1850, zm. 20 lipca 1943) – amerykański kolekcjoner kości i paleontolog amator, ojciec Charlesa Mortrama Sternberga.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.