• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Centralny Komitet Organizacji Niepodległościowych

    Przeczytaj także...
    Delegatura Rządu na Kraj – tajny naczelny organ władzy administracyjnej w okupowanej Polsce, utworzony w 1940 r., składający się z departamentów. Na jej czele stał Delegat Rządu na Kraj, podporządkowany Rządowi RP na uchodźstwie, a od 1944 wicepremier w tym rządzie. Delegatura kierowała pracą pionu cywilnego Polskiego Państwa Podziemnego. Jej zadaniami było utrzymanie ciągłości instytucji państwowych, zapewnienie normalnego funkcjonowania państwa, przygotowanie do przyjęcia kontroli nad krajem po zakończeniu wojny, rejestracja poczynań okupantów i dokumentacja zbrodni wojennych, ochrona i ratowanie zagrożonych dóbr kultury.Sanacja (łac. sanatio – uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926–1939, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926.
    Marian Borzęcki (ur. 7 września 1889 w Suwałkach, zm. 1942 w obozie koncentracyjnym w Mauthausen) – polski prawnik, polityk, adwokat, komendant główny Policji Państwowej.

    Centralny Komitet Organizacji Niepodległościowych – konspiracyjny ośrodek polityczny kierowany przez Ryszarda Świętochowskiego, będący płaszczyzną współpracy organizacji konspiracyjnych postrzegających Służbę Zwycięstwu Polski jako organizację związaną z obozem sanacyjnym i nie uznających mandatu gen. Michała Karaszewicza-Tokarzewskiego do reprezentowania rządu Władysława Sikorskiego.

    Związek Walki Zbrojnej (ZWZ) (SSS) – Siły Zbrojne w Kraju podczas II wojny światowej, w okresie od 13 listopada 1939 do 14 lutego 1942, a następnie przemianowane na Armię Krajową.Strażacki Ruch Oporu „Skała” – polska konspiracyjna organizacja skupiająca strażaków, działająca w okresie od końca 1939 do końca 1943 na obszarze całego państwa polskiego.

    Na czele CKON stało Biuro Polityczne, którego prezesem był inż. R. Świętochowski. Do ścisłego kierownictwa Komitetu należeli poza nim Norbert Barlicki i Marian Borzęcki.

    Za prawną podstawę swej działalności Komitet uważał upoważnienie, jakiego udzielił R. Świętochowskiemu gen. Władysław Sikorski 18 września 1939 r. Potwierdzeniem tego upoważnienia był fakt finansowego wspierania działalności R. Świętochowskiego przez rząd na uchodźstwie. Otrzymywane z tego źródła dotacje pieniężne dzielone były między organizacje wchodzące w skład Komitetu bądź współpracujące z nim.

    Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie – rząd Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1939-1990 będący legalną kontynuacją władz II RP, zmuszonych opuścić Polskę po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 i okupacji całego terytorium Polski przez agresorów. Siedzibą rządu był Paryż, później Angers (na zasadzie eksterytorialności), a od końca czerwca 1940 (kapitulacji Francji) – Londyn. Władze RP na uchodźstwie zakończyły działanie po wyborze i zaprzysiężeniu Lecha Wałęsy na prezydenta Polski i przekazaniu mu insygniów prezydenckich przez prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego.Muszkieterzy (Muszkieterowie), krypt. "Mu", "Nurki", "Regimenty Mu", "Żupany" – polska organizacja konspiracyjna o charakterze wywiadowczym, działająca w okresie II wojny światowej.

    Na temat organizacji wchodzących w skład CKON można znaleźć różne informacje. Według Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN, t. 13, Warszawa 1970: były to: Organizacja Wojskowa, Związek Oficerów Rezerwy, Muszkieterzy, Strażacki Ruch Oporu „Skała”, Tajna Armia Polska i Stronnictwo Pracy. Aktualna internetowa encyklopedia PWN wymienia spośród powyższych TAP, ZOR i SP, ale poza nimi dodaje Związek Czynu Zbrojnego i Chłopską Organizację Wolności "Racławice". Opracowanie K. Krajewskiego na temat UBK podaje z kolei obok TAP i ZCZ Korpus Obrońców Polski, "Znak" i Gwardię Obrony Narodowej.

    Komenda Obrońców Polski (KOP) inaczej „Korpus Obrońców Polski”, „Obrońcy Polski”, „Organizacja Obrońców Polski”, „Komitet Obywatelsko-Patriotyczny” – polska organizacja konspiracyjna działająca w latach 1939-1943.Konfederacja Narodu (KN) – polska organizacja konspiracyjna o charakterze polityczno-wojskowym działająca w latach 1940-1943.

    W kwietniu 1940 r. działalność Komitetu zamarła. Spowodowały to aresztowania: M. Borzęckiego w marcu 1940 r., Norberta Barlickiego i Ryszarda Świętochowskiego w kwietniu tegoż roku, a także pominięcie CKON i związanych z nim ludzi w decyzjach zmierzających do uporządkowania polskiego podziemia, jakie w tym samym miesiącu podjął rząd na uchodźstwie (między innymi powołując do życia Związek Walki Zbrojnej). W 1941 r. Biuro Polityczne CKON oficjalnie podporządkowało się Delegatowi Rządu na Kraj.

    Norbert Barlicki (ur. 6 czerwca 1880 w Sieciechowie, zm. 6 sierpnia 1941 w Auschwitz-Birkenau) – działacz i przywódca PPS, publicysta, prawnik, nauczyciel.Komitet Porozumiewawczy Organizacji Niepodległościowych (albo Komitet Porozumienia Organizacji Niepodległościowych) – utworzona 21 kwietnia 1940 roku platforma współpracy części organizacji konspiracyjnych, które nie podporządkowały się Związkowi Walki Zbrojnej.

    Kolejną próbą stworzenia płaszczyzny współpracy dla organizacji, które nie podporządkowały się ZWZ było, między innymi, zawiązanie Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Niepodległościowych, a po jego upadku – Konfederacji Narodu.

    Bibliografia[]

  • Kazimierz Krajewski, Uderzeniowe Bataliony Kadrowe 1942-1944, Warszawa 1993.
  • Kazimierz Malinowski, Tajna Armia Polska. Znak. Konfederacja Zbrojna. Zarys genezy, organizacji i działalności, Warszawa 1986.
  • Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, t. 13: Suplement, Warszawa 1970.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Jan Rzepecki, Kierownictwo polityczne polskiego podziemia wojskowego w latach 1939-1941, [w:] "Przegląd Historyczny" 1974, nr 1.
  • Tadeusz Tarnogrodzki, Ryszard Tryc, Polskie organizacje konspiracyjne w kraju 1939-1945. Krótki informator encyklopedyczny, [w:] "Wojskowy Przegląd Historyczny" 1966, nr 4.
  • Władysław Eugeniusz Sikorski (ur. 20 maja 1881 w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943 na Gibraltarze) – polski wojskowy i polityk, generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie podczas II wojny światowej.Grupa "Znak" – polska organizacja konspiracyjna, będąca polityczno-ideową nadbudową Tajnej Armii Polskiej. Działała w 1940 roku.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Organizacja Wojskowa (OW), zwana też Organizacją Wojskową "Longinusa" – polska organizacja konspiracyjna pod okupacją niemiecką podczas II wojny światowej.
    Michał Tadeusz Karaszewicz-Tokarzewski herbu Trąby, pseudonimy Doktor, Stawski, Stolarski, Torwid (ur. 5 stycznia 1893 we Lwowie, zm. 22 maja 1964 w Casablance) – generał broni Wojska Polskiego, wolnomularz, teozof, duchowny Kościoła liberalnokatolickiego.
    Stronnictwo Pracy (SP) – polska chadecka partia polityczna działająca w II RP, na emigracji (od 1939 do 1990) oraz w pierwszych latach Polski Ludowej (1945–1950).
    Internetowa encyklopedia PWN - encyklopedia internetowa, oferowana bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysięce haseł i 5 tysięcy ilustracji.
    Uderzeniowe Bataliony Kadrowe – oddziały partyzanckie Konfederacji Narodu działające w latach 1942-1944 (od 1943 w ramach oddziałów Armii Krajowej).
    Chłopska Organizacja Wolności „Racławice” (ChOW „Racławice”) – konspiracyjna organizacja ludowa utworzona we wrześniu 1939 w wyniku przekształcenia Rewolucyjnego Związku Niepodległości i Wolności, będącego kontynuacją Centralnego Związku Młodej Wsi „Siew”.
    Ryszard Świętochowski (ur. 17 października 1882 w Warszawie - zm. 1941 w Auschwitz) - polski polityk, publicysta i inżynier. Syn Aleksandra Świętochowskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.