• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Centralny Komitet Obywatelski w Warszawie



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Zdzisław Lubomirski herbu Szreniawa bez Krzyża, książę (ur. 4 kwietnia 1865 w Niżnym Nowogrodzie, zm. 31 lipca 1943 w Małej Wsi) – polski prawnik, polityk i działacz społeczny; prezydent Warszawy, członek Rady Regencyjnej, właściciel dóbr Mała Wieś. Odegrał wybitną rolę w czasach Królestwa Polskiego (regencyjnego).Jan Molenda (ur. 12 lipca 1930 w Kosinie) – polski historyk, badacz dziejów najnowszych, profesor nauk humanistycznych.
    Struktury CKO[ | edytuj kod]

    Na czele organizacji formalnie stało Ogólne Zebranie pod przewodnictwem pełniącego obowiązki generał-gubernatora warszawskiego Antona von Essena.- złożone z 19 członków: Seweryna Czetwertyńskiego (prezesa), Władysława Grabskiego (wiceprezesa), Stanisława Karpińskiego (skarbnika), Alfonsa Bogusławskiego, Zygmunta Chrzanowskiego, Stanisława Czekanowskiego, Piotra Drzewieckiego, Ludwika Górskiego, Fryderyka Jurjewicza,Henryka Konica, Stanisława Leśniowskiego, Zdzisława Lubomirskiego, Mariana Lutosławskiego, Wacława Męczkowskiego, Tadeusza Rutkowskiego, Antoniego Wieniawskiego, Andrzeja Wierzbickiego, Stanisława Wojciechowskiego i Bronisława Załęskiego. Faktycznie większość decyzji podejmowano w szczuplejszym gronie Komisji Wykonawczej złożonej z: Seweryna Czetwertyńskiego, Władysława Grabskiego, Stanisława Karpińskiego oraz Andrzeja Wierzbickiego i Antoniego Wieniawskiego. Komisji Wykonawczej podlegały natomiast wydziały: ogólny, finansowy, komitetów miejscowych, dobroczynności, pracy i robót publicznych, gospodarczy, zdrowia publicznego. Wydziały dzieliły się na sekcje, których pracownicy zajmowali się różnymi dziedzinami (istniały m.in. sekcja leśna, sekcja prawna, sekcja opałowa itp.).

    Galicja Wschodnia – określenie używane w latach 1795-1809 na określenie całej Galicji, w opozycji do Nowej Galicji, zwanej niekiedy Zachodnią. Później, do roku 1850, do Galicji Wschodniej wliczano zaś wszystkie tereny na wschód od Tarnowa (z samym miastem włącznie). Po roku 1850 określenie to stosowano dla wschodnich terenów Królestwa Galicji i Lodomerii ze Lwowem, Stanisławowem, Tarnopolem, Przemyślem i Sanokiem, jej zachodni kres stanowiła granica okręgu sądu apelacyjnego we Lwowie - zachodnie granice powiatów: jarosławskiego, brzozowskiego i sanockiego. Stolicą tego regionu był Lwów.Niepodległość i Pamięć – specjalistyczne pismo o profilu muzealno-historycznym wydawane od 1994 r. przez Muzeum Niepodległości w Warszawie, poświęcone polskiej tematyce niepodległościowej.

    Strukturami podległymi CKO stały się powstające masowo i oddolnie od sierpnia 1914 komitety obywatelskie na terenie Kongresówki. Dzięki energii wiceprezesa CKO – Władysława Grabskiego udało się zorganizować hierarchiczną strukturę na której dole stały komitety lokalne (gminne i miejskie), podlegające komitetom powiatowym a te z kolei komitetom gubernialnym (w skład komitetu gubernialnego z urzędu wchodził gubernator). W stolicach guberni funkcjonowały komitety miejskie działające na prawach komitetów powiatowych. Komitety miasta Warszawy i Łodzi miały uprawnienia komitetów gubernialnych. Do 1 stycznia 1915 r. działalność rozpoczęło ogółem 241 komitetów różnego szczebla, do 10 kwietnia – 507, a do początków czerwca – 554. Najszybszy rozwój tych struktur przypadał więc na pierwsze miesiące 1915 r. Wśród komitetów istniejących na początku czerwca 1915 r. było: komitetów gubernialnych – 9, powiatowych – 48, okręgowych – 6, gminnych – 400, miejskich – 915. Część komitetów 57 – działało na terenie okupowanym przez wojska państw centralnych, powstały też komitety w okupowanej przez Rosjan Galicji Wschodniej. W komitetach powiatowych i gminnych główną rolę odgrywało ziemiaństwo i duchowieństwo.Największym i dysponującym najbardziej rozbudowaną strukturą organizacyjną był Komitet Obywatelski miasta stołecznego Warszawy, na czele z Zdzisławem Lubomirskim.

    Tatiana Mikołajewna Romanowa (ur. 10 czerwca 1897 roku w Peterhofie - zm. 17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) - wielka księżna rosyjska, druga córka cara Mikołaja II i carycy Aleksandry Fiodorowny, święta prawosławna.Anton Ottowicz von Essen (ros. Антон/Антоний О́ттович фон Э́ссен, Anton/Antonij Ottowicz fon Essien, ur. 21 września 1863 w Petersburgu, zm. w 1919 roku w Kijówie) – wysoki urzędnik państwowy Imperium Rosyjskiego, gubernator piotrkowski, tymczasowy generał-gubernator warszawski oraz senator.
     Osobny artykuł: Członkowie Centralnego Komitetu Obywatelskiego w Warszawie.

    Działalność[ | edytuj kod]

    Podczas blisko rocznej działalności w Królestwie Polskim (wrzesień 1914 — lipiec 1915 r.) Centralny Komitet Obywatelski i jego struktury zajmowały się akcją pomocy ludności poszkodowanej przez wojnę. Przede wszystkim pomagano w zaspakajaniu potrzeb żywnościowych społeczeństwa i organizowano opiekę lekarską. Osobom potrzebującym rozdawano ubrania i obuwie, a także udzielano pożyczek pieniężnych. Szczególną opieką objęto uchodźców z terenów objętych działaniami wojennymi, w wielu wypadkach całkowicie pozbawionych środków do życia. Komitet zajął się też rejestracją strat wojennych i odszkodowaniami dla ludności za poniesione w wyniku działań wojennych straty materialne. CKO zorganizował 108 stałych schronisk dla 10 tys. osób, a także schroniska tymczasowe dla 33 700 osób, 17 punktów żywnościowych, 126 bezpłatnych jadłodajni, 217 herbaciarni, 250 ochronek dla 20 tys. dzieci, 16 punktów szpitalnych. Fundusze na tak rozbudowaną działalność czerpał od różnych instytucji i towarzystw rosyjskich (przede wszystkim z Funduszu Wielkiej Księżnej Tatiany) oraz od rządu rosyjskiego.

    Centralny Komitet Obywatelski Królestwa Polskiego w Rosji - organizacja utworzona po wybuchu pierwszej wojny światowej 24 sierpnia 1915 r. z inspiracji Władysława Grabskiego.Stanisław Leśniowski (ur. 8 lutego 1871 w Górze Kalwarii, zm. 27 lutego 1957 w Warszawie) – polski działacz rolniczy, urzędnik ministerialny w II RP.

    W trakcie wycofywania się wojsk i administracji rosyjskiej z Królestwa Polskiego w sierpniu 1915 roku Komitety Obywatelskie tworzyły Straże Obywatelskie i Sądy Obywatelskie, przygotowując się do objęcia władzy administracyjno-gospodarczej po wycofaniu się Rosjan. Zjawisko to było tolerowane przez wojska państwa centralnych i tworzoną przez nie administrację okupacyjną do końca lata 1915 roku. W tym okresie przeprowadzono rekonstrukcję personalną władz Centralnego Komitetu Obywatelskiego gdyż wielu jej czołowych działaczy wyjechało do Rosji (tworząc tam niebawem Centralny Komitet Obywatelski Królestwa Polskiego w Rosji), 5 sierpnia 1915 nowym prezesem CKO został Zdzisław Lubomirski zaś wiceprezesem Zygmunt Chrzanowski. Jednak niemieckie władze okupacyjne nie zamierzały przedłużać działalności CKO i 12 września został on rozwiązany decyzją niemieckiego warszawskiego generalnego gubernatora Hansa Hartwiga von Beselera. W miejsce rozwiązanego CKO powstały nowe centralne instytucje samopomocowe, ale już oddzielne dla obu okupacji. 13 listopada 1915 r. w austro-węgierskim Generalnym Gubernatorstwie Wojskowym z siedzibą w Lublinie utworzono Główny Komitet Ratunkowy zaś 1 stycznia 1916 r. w niemieckim Generalnym Gubernatorstwie Warszawskim – Radę Główną Opiekuńczą.

    Rada Główna Opiekuńcza (RGO) działająca w latach 1916-1921, – największa polska organizacja samopomocowa podczas I wojny światowej, działająca w okupowanej przez Niemców części Król. Polskiego, a od 1919 na terenie większości ziem polskich. Do jej nazwy i działalności nawiązywała działająca podczas II wojny światowej organizacja o identycznej nazwie. Centralne Towarzystwo Rolnicze (CTR) – organizacja rolnicza założona w 1907, działająca na terenie Królestwa Polskiego, po 1918 – na terenie 9 województw (także województw wschodnich).


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne (SND), Stronnictwo Demokratyczno-Narodowe – ugrupowanie polityczne o charakterze narodowym utworzone w 1897, będące legalnym przedstawicielstwem ruchu narodowo-demokratycznego, na którego czele stanął Roman Dmowski.
    Zygmunt Chrzanowski h. Korab (ur. 5 kwietnia 1872 w majątku Dziadkowskie, zm. 29 grudnia 1936 w Warszawie) − polski ziemianin, polityk, minister.
    Stronnictwo Polityki Realnej – utworzone formalnie 18 października 1905 w Warszawie ugrupowanie klasyfikowane jako konserwatywne, chociaż sami działacze określali partię jako konserwatywno-liberalną. Uprawiała politykę gabinetową. Pismami wyrażającymi poglądy realistów były: tygodnik „Kraj” oraz dziennik „Słowo”.
    Główny Komitet Ratunkowy – organizacja samopomocowa działająca w latach 1915–1918 w części Królestwa Polskiego okupowanej przez Austro-Węgry.
    Henryk Konic (ur. 15 stycznia 1860 w Warszawie, zm. 10 maja 1934 tamże) – polski adwokat, publicysta, polityk żydowskiego pochodzenia.
    Królestwo Polskie (ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje), potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka – kadłubowe państwo polskie istniejące w latach 1815-1832, a później do 1918 r. jako część składowa Imperium Rosyjskiego. Zostało utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego. Wbrew obiegowym opiniom Królestwo Polskie było państwem suwerennym i niepodległym (do 1832 r.), posiadającym własną konstytucję, Sejm, wojsko, monetę i szkolnictwo z Uniwersytetem Warszawskim, a czynności urzędowe odbywały się w języku polskim. Polskę łączyły z Rosją - osoba Monarchy (każdorazowy Imperator Rosji był jednocześnie Królem Polski i pod takim tytułem występował w Królestwie) oraz polityka zagraniczna, należąca do prerogatyw królewskich. Koroną królestwa była Polska Korona Cesarska. 26 lutego 1832 roku król Mikołaj I Romanow zniósł konstytucję Królestwa zastępując ją Statutem Organicznym, który likwidował Sejm i samodzielną armię, znosił unię międzypaństwową i włączał Królestwo do cesarstwa na zasadzie autonomii administracyjnej, przywrócił urząd namiestnika sprawującego władzę cywilną i wojskową.
    Antoni Wieniawski (ur. 7 czerwca 1871 w Warszawie, zm. 1939) – polski ekonomista, ziemianin, kierownik resortu skarbu w 1918.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.