• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku

    Przeczytaj także...
    Zatoka Gdańska (kasz. Gduńskô Hôwinga, niem. Danziger Bucht, ros. Гданьская бухта) – zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją. Średnia głębokość wynosi około 50 m, a maksymalna 118 m. Przezroczystość wody w zależności od pory roku kształtuje się od 8 do 16 m. Zasolenie zatoki wynosi od 7 do 8 promili. W czasie silnych sztormów występują fale o wysokości przekraczającej 9 m. Nad Zatoką Gdańską znajdują się największe polskie porty: Gdańsk i Gdynia. Jeszcze w drugiej połowie XX w. ważnym zajęciem części zamieszkałej nad nią ludności było rybołówstwo przybrzeżne, uprawiane nawet przy plażach Gdańska, Sopotu i Gdyni, które dziś zanikło m.in. z powodu znacznego zanieczyszczenia wód zatoki i zmniejszenia ilości ryb.Akademia Morska w Gdyni – uczelnia kształcąca wysoko kwalifikowane kadry na potrzeby gospodarki morskiej, a w szczególności przyszłych oficerów marynarki handlowej – specjalistów w zakresie nawigacji i eksploatacji statków, eksploatacji siłowni okrętowych, elektroniki i elektrotechniki okrętowej, również eksploatacji portów i logistyki, eksploatacji lądowych systemów technicznych i remontów, specjalistów ds. gospodarki morskiej oraz kadr menadżerskich dla przedsiębiorstw lądowego zaplecza gospodarki morskiej.
    Antresola (półpiętro) – pomieszczenie mieszkalne lub biurowe, jedno- lub kilkupokojowe, wydzielone z przestrzeni parteru, piętra budynku mieszkalnego lub hali przemysłowej. Nie stanowi osobnej kondygnacji.

    Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku (do 10 grudnia 2013: Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku) – narodowa instytucja kultury, muzeum przyjmujące za swoje posłannictwo ochronę dziedzictwa nautologicznego, poprzez gromadzenie i zabezpieczanie zabytków związanych z żeglugą, szkutnictwem, okrętownictwem, rybołówstwem oraz upowszechniające wiedzę o nich, a także o morskiej historii Polski i jej gospodarce.

    Morze Bałtyckie, Bałtyk (łac. balteus — pas. Nazwa Bałtyku pojawia się po raz pierwszy u Adama z Bremy) – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.Konserwacja zabytków – rozumiana jest ogólnie jako dziedzina związana z historią sztuki, archeologią i muzealnictwem, albo w sensie węższym, bardziej technicznym, jako jako jeden z zabiegów konserwatorskich.
    Żuraw i kamieniczki CMM (przed przebudową) w Gdańsku, 2008

    Muzeum realizuje swoją misję poprzez prace badawcze, konserwację zabytków, organizację wystaw i uczestnictwo w stowarzyszeniach muzealniczych. Muzeum stara się skupić wokół siebie ludzi, instytucje, urzędy i firmy związane z gospodarką morską, tak aby móc przy ich wsparciu realizować swoje cele i wypełniać wyznaczoną misję.

    Muzeum Rybołówstwa w Helu – oddział Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Muzeum mieści się w przejętym przez państwo poewangelickim kościele świętych Piotra i Pawła z XV wieku. Budynek muzeum usytuowany jest w samym centrum miasta, nieopodal portu, w posiadaniu Centralnego Muzeum Morskiego znajduje się od roku 1972.Zabytek – w języku potocznym jest to każdy wytwór działalności człowieka, będący świadectwem minionej epoki (pamiątką przeszłości), posiadający wartość historyczną, artystyczną, naukową lub emocjonalną, przy czym kryterium czasu powstania, choć najważniejsze, nie przesądza o zdefiniowaniu zabytku. Nauki humanistyczne, a w szczególności historia sztuki nie stworzyły jednej, uniwersalnej definicji zabytku przydatnej wszystkim naukom.

    Historia[]

    W 1958 powołane zostało Towarzystwo Przyjaciół Muzeum. Z jego inicjatywy, z udziałem Przemysława Smolarka (pracownika Muzeum Narodowego w Szczecinie) w Dworze Artusa zorganizowano wystawę "Od wiosła do napędu atomowego". Przemysław Smolarek zabiegał o utworzenie Muzeum Morskiego i jego zabiegi zakończyły się sukcesem. W 1959 odpowiednie ministerstwa oraz Muzeum Techniki i Przemysłu NOT zadecydowały o utworzeniu takiego muzeum w Gdańsku i zleciły P. Smolarkowi prace przygotowawcze. Oficjalnie muzeum powołano 1 stycznia 1962, a Przemysław Stolarek został mianowany jego dyrektorem w marcu tego roku. Na tym stanowisku pozostał do swej śmierci w 1991.

    Muzeum Narodowe w Szczecinie – muzeum wielodziałowe, gromadzące zbiory archeologii, sztuki dawnej i współczesnej, historyczne, numizmatyczne, nautyczne, etnograficzne.Dwór Artusa (niem. Artushof) – gmach usytuowany w centrum Gdańska, przy Długim Targu 44, dawniej miejsce spotkań kupców, ośrodek życia towarzyskiego, później giełda, obecnie oddział Muzeum Historycznego Miasta Gdańska.

    Pierwszą siedziba Muzeum był gdański Żuraw, lecz wkrótce Muzeum zaczęło się rozrastać. W 1963 otwarto nowy oddział Muzeum Latarnictwa w Rozewiu zaś w 1972 Muzeum Rybołówstwa w Helu. Także w 1972 zmieniono nazwę na "Polskie Muzeum Morskie".

    W 1977 Muzeum rozszerzyło się na odrestaurowany budynek przyległy do Żurawia. W budynku tym zorganizowano oddział o nazwie "Skład kolonialny". W 1984 otwarto kolejny oddział, Muzeum Wisły w Tczewie oraz przejęto Dar Pomorza - żaglowiec,będący wcześniej statkiem szkolnym Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni. Kolejnym nabytkiem Muzeum stał się parowiec Sołdek, pierwszy statek pełnomorski zbudowany po wojnie w Polsce, który otwarto dla zwiedzających w 1989. Od 1989 Muzeum przejmowało odrestaurowane spichrze na Ołowiance, będącej dawniej centrum gdańskiego portu. W 2005 5 spichrzów zostało głównym budynkiem Muzeum.

    Przemysław Leon Smolarek (ur. 30 czerwca 1925 w Łodzi, zm. 18 czerwca 1991 w Gdańsku) – polski muzealnik i historyk, twórca i dyrektor Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku, działacz Solidarności i Ligi Morskiej.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    W 2012 dawne składy kolonialne zostały przerobione na Morskie Centrum Kultury. Od 2013 Muzeum jest Narodowym Muzeum Morskim.

    W 2016 otwarto najnowszy oddział: Centrum Konserwacji Wraków Statków w Tczewie, tuż koło Muzeum Wisły.

    Pierwszym dyrektorem był dr hab. Przemysław Smolarek, (do 1991). Następnym dyrektorem był doc. dr hab. Andrzej Zbierski, który przeszedł na emeryturę w 2001. W 2001 stanowisko to, po wygranym konkursie, objął dr inż. Jerzy Litwin.

    Oddziały Muzeum[]

    Obecnie Muzeum składa się z 9 oddziałów:

    Latarnia Morska Rozewie – latarnia morska na polskim wybrzeżu Bałtyku, położona na przylądku Rozewie (powiat pucki).Żuraw (niem. Krantor) – zabytkowy (wpisany do rejestru zabytków od 18.12.1959) dźwig portowy Gdańska, usadowiony pomiędzy pylonami Bramy Szerokiej nad Motławą. Jest jedną z filii Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku.
  • Żuraw - w budynku dawnej bramy z dźwigiem (zbudowanej w XV wieku, w latach 50 XX wieku odbudowanej po zniszczeniach wojennych) znajdują się wystawy dotyczące historcznego portu oraz ludzi tam pracujących (dokerzy, przewoźnicy, kupcy, żaglomistrze i powroźnicy).
  • Spichlerze na Ołowiance - w głównym budynku Muzeum można zwiedzić trzy wystawy stałe: "Polacy na morzach świata", "Archeologia Morska i Nurkowanie" oraz "Galeria Morska" (ekspozycja malarstwa marynistycznego) oraz wystawy czasowe. Oprócz wystaw znajduje się tam archiwum oraz sala konferencyjna.
  • Ośrodek Kultury Morskiej jest obiektem przeznaczonym do edukacji. Na zdalnie sterowanych modelach statków i żaglowców można pokazać manewry statków. Inne eksponaty pokazują załadunek towarów i inne aspekty żeglugi. Wystawa stała w Ośrodku Kultury "Łodzie ludów świata" zawiera przykłady niewielkich łodzi z całego świata.
  • Muzeum rybołówstwa zlokalizowane w budynku XV-wiecznego kościoła w Helu pokazuje przedmioty związane z rybołówstwem w Zatoce Gdańskiej i na Bałtyku oraz wytwory kultury kaszubskiej.
  • Muzeum Zalewu Wiślanego w Kątach Rybackich prezentuje historię szkutnictwa i rybołówstwa na Zalewie Wiślanym.
  • Muzeum Wisły w Tczewie - mieszczące się w XIX wiecznym budynku przemysłowym - pokazuje obiekty związane z transportem wiślanym. Ekspozycja ma pokazywać znaczenie Wisły dla polskiego handlu i gospodarki między XV a XVIII wiekiem oraz różne typy łodzi, tratw i statków używanych na Wiśle.
  • Centrum Konserwacji Wraków Statków w Tczewie składa się z dwóch części (w jednym budynku). Pierwszym jest magazyn studyjny, gdzie zwiedzający mogą obejrzeć łodzie i części statków pochodzące z badań archeologicznych a także historyczne jachty Opty, Dal, Kumka IV oraz kolekcję kajaków z lat 1930-1950. Drugą częścią jest pracownia konserwatorska, w w której obiekty archeologiczne poddawane są konserwacji lub rekonstrukcji. Pracownia konserwatorska urządzona jest w taki sposób, że zwiedzający mają widok na całą pracownię (z antresoli) i mogą oglądać poszczególne etapy prac.
  • Statek muzeum Sołdek - parowy rudo-węglowiec zbudowany w 1949. Zwiedzający mogą zobaczyć konstrukcję i wyposażenie statku oraz warunki życia i pracy marynarzy w połowie XX wieku.
  • Statek muzeum Dar Pomorza - trójmasztowa fregata zbudowana w 1909; w latach 1929-1983 służyła jako statek szkolny polskich szkół morskich. Jako statek muzeum umożliwia poznanie budowy żaglowca, a wystawy pokazują historię polskiego szkolnictwa morskiego. Jedna z wystaw poświęcona jest pisarzowi Karolowi Olgierdowi Borchardtowi, który w latach 1938-1939 był na Darze Pomorza starszym oficerem.
  • Przypisy

    1. http://www.cmm.pl/aktualnosci/cmm-podniesione-do-rangi-narodowego-muzeum-morskiego-w-gdansku-1.
    2. l, Internetowy Polski Słownik Biograficzny, www.ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2016-09-15].
    3. Historia Muzeum - Muzeum - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    4. Centrum Konserwacji Wraków Statków w Tczewie - Centrum Konserwacji Wraków Statków - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    5. Żuraw dawniej i dziś - Żuraw - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    6. Wystawy stałe - Spichlerze na Ołowiance - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    7. O OKM - Ośrodek Kultury Morskiej - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    8. Historia obiektu - Muzeum Rybołówstwa - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    9. Dzieje rybołówstwa na wodach Zatoki Gdańskiej - Muzeum Rybołówstwa - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    10. Wystawa w Muzeum Zalewu Wiślanego - Muzeum Zalewu Wiślanego - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    11. Wisła w dziejach Polski - Muzeum Wisły - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    12. Wisła w dziejach Polski - Muzeum Wisły - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    13. Pracownia konserwatorska - Centrum Konserwacji Wraków Statków - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    14. Magazyn studyjny - Centrum Konserwacji Wraków Statków - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    15. Zwiedzanie statku - „Sołdek” - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    16. Zwiedzanie statku - „Dar Pomorza” - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Zalew Wiślany (ros. Zalew Kaliningradzki) – zalew słonawowodny, zatoka Morza Bałtyckiego o powierzchni 838 km² (w tym w granicach Polski 328 km²), część Zatoki Gdańskiej odcięta przez Mierzeję Wiślaną.Żegluga (transport wodny) – jedna z form transportu. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    s/y Kumka IV – jacht żaglowy zaprojektowany przez Tadeusza Sołtyka, zbudowany w 1937 roku. Jacht miał konstrukcję spawaną z blach i kształtowników stalowych, co było nowatorstwem w czasach budowy.
    Doker – używana dawniej nazwa robotnika portowego zatrudnionego przy przeładunku, transporcie i składowaniu towarów.
    Okręt muzeum – jednostka pływająca, która po zakończeniu służby została uznana za godną zachowania dla potomności w celach muzealnych, edukacyjnych lub jako atrakcja turystyczna itp., z powodu swojej wartości historycznej bądź technicznej. Decydować o tym może udział w ważnych wydarzeniach, zasługi wojenne, nowatorskość technologii, unikatowość w postaci niewielu zachowanych jednostek danej klasy czy typu itd. Takie jednostki często wchodzą w skład ekspozycji muzeów morskich albo techniki, rzadziej stanowią samodzielne muzea.
    Muzeum Zalewu Wiślanego w Kątach Rybackich – to najmłodszy z oddziałów Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Muzeum na swoich wystawach prezentuje historię szkutnictwa i rybołówstwa nad Zalewem Wiślanym. Do najciekawszych eksponatów muzeum należy oryginalny, w pełni wyposażony warsztat szkutniczy rodziny Schmidtów z miejscowości Łaszka k. Sztutowa oraz barkas - jednostka o napędzie żaglowym wykorzystywana do połowów jeszcze w latach 60. ubiegłego wieku. W muzeum można zobaczyć także tradycyjne łodzie rybackie z okolic Zalewu, a także unikatowy ślizg lodowy Ludowy 8 - zwany także od nazwiska konstruktora Weilandem. Muzeum znajduję się przy ulicy Rybackiej.
    Nautologia (od gr. nautikós = okrętowy, żeglarski i logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka o rozwoju żeglugi, jej historii (również o portach i stoczniach) i związanych z nią dziedzinach pokrewnych.
    SY Opty - polski pełnomorski jacht kilowy klasy "Konik morski" / "Tuńczyk" (konstrukcja inż. Leona Tumiłowicza) z ożaglowaniem bermudzkim typu jol. Jacht ten został zaprojektowany i zbudowany specjalnie dla Leonida Teligi, który w latach 1967-1969 opłynął nim jako pierwszy Polak kulę ziemską w samotnym rejsie.
    Parowiec – statek lub okręt o napędzie parowym, napędzany tłokową maszyną parową (SS) lub turbiną parową (TSS).

    Reklama