Cement (histologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Budowa zęba

Cement zęba, kostniwo – jedna z tkanek twardych zęba, zmineralizowana, o budowie podobnej do kości zbitej, pokrywająca zębinę korzeniową w zębach szkliwoguzkowych (wtedy koronę zęba pokrywa szkliwo) lub cały ząb szkliwofałdowy ssaków roślinożernych.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Anatomia człowieka, antropotomia (starogr. anthropos - człowiek) – nauka o budowie narządów i układów ciała człowieka, wchodzi w skład morfologii i posługuje się metodami na poziomie makroskopowym (np. obserwacji żywych organizmów i badań sekcyjnych zwłok). Jest to anatomia opisowa, zwana też anatomią klasyczną. Zajmuje się ona badaniem i opisaniem narządów, które spełniają wspólną funkcję, oraz poszczególnych części ustroju.

Anatomicznie cement stanowi integralną część zęba, jednak funkcjonalnie wraz z ozębną i włóknami kolagenowymi elastycznie umocowuje ząb w zębodole i jest zaliczany do przyzębia. Ma żółtawe zabarwienie. Jest wytwarzany przez cementoblasty lub fibroblasty ozębnej.

Wyróżnia się 4 rodzaje cementu korzeniowego:

Zębina, dentyna (łac. dentinum) – tkanka leżąca pod szkliwem w obrębie korony zęba i pod cementem w obrębie szyjki i korzenia zęba. Zbudowana jest w ok. 70% z części nieorganicznej w postaci kryształów dwuhydroksyapatytu, w ok. 20% z materii organicznej w postaci kolagen (typu I), mukopolisacharydy, glikozaminoglikany, proteoglikany i fosfoproteiny oraz małe ilości cytrynianu, siarczanu chondroityny, nierozpuszczalnych białek i lipidów; pozostałe 10% stanowi woda. Zębina jest wytworem odontoblastów, które należą do miazgi zęba i tworzą na jej obwodzie zbitą jednokomórkową warstwę.Istota zbita (łac. substantia compacta) - jeden z elementów budulcowych kości. Zawiera dużo fosforanu wapnia, dzięki czemu kość jest sztywna i odporna na złamania. Tworzy przede wszystkim ramiona długich dźwigni w szkielecie - buduje trzony kości długich. W czaszce współtworzy kości osłaniające mózgowie. Odmiana tkanki kostnej blaszkowatej budująca trzony kości długich oraz powierzchniowe (korowe) warstwy ich nasad i kości płaskich, cechująca się zbitym ułożeniem blaszek kostnych w koncentryczne struktury, zwane osteonami.
  • bezkomórkowy cement bezwłóknisty (AAZ) – odkładany w przyszyjkowej okolicy szkliwa (na powierzchni szkliwa), przed erupcją zęba lub jeszcze na jej początku, prawdopodobnie przez cementoblasty;
  • bezkomórkowy cement obcowłóknisty (AFZ) – produkowany przez fibroblasty przed i po erupcji; znajduje się głównie w górnej ⅓ korzenia i jego włókna biegną głónie poziomo; w okolicy wierzchołka stanowi część ZGZ;
  • komórkowy cement własnowłóknisty (ZEZ) – wytwarzany przez cementoblasty przed- i posterupcyjnie; nie zawiera obcych włókien Sharpeya, zawiera cementocyty i jest głównie składową ZGZ; znajduje się w dolnych ⅔ korzenia oraz w okolicy furkacji; również funkcję reparacyjną (wypełnia miejsca resorpcji i pęknięć cementu);
  • komórkowy cement z włóknami mieszanymi (ZGZ) – produkowany przez cementoblasty oraz fibroblasty i stanowi połączenie AFZ i ZEZ.
  • Największe znaczenie spośród nich mają AFZ i ZGZ.

    Przyzębie to zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej. Dziedzina medycyny zajmująca się chorobami przyzębia to periodontologia.Fibroblasty – komórki występujące u zwierząt, wywodzące się z mezodermy, będące najliczniejszymi komórkami tkanki łącznej właściwej. Posiadają jedno okrągłe lub owalne jądro komórkowe, przeważnie z wyraźnym jąderkiem. Aktywne fibroblasty mogą być rozpoznane dzięki szorstkiemu retikulum komórkowemu. Nieaktywne fibroblasty, zwane także fibrocytami, są mniejsze i wrzecionowate, ze zredukowanym retikulum. Fibroblasty i fibrocyty są osiadłe, ale posiadają zdolność do ruchu. Częstość podziałów mitotycznych fibroblastów zwiększa się podczas gojenia się tkanki łącznej, pod wpływem czynnika wzrostu fibroblastów - FGF. Fibroblasty, które mają zdolność do podziałów mitotycznych zwane są często komórkami siateczkowymi.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Herbert F. Wolf, Edith M. Rateitschak, Klaus H. Rateitschak: Periodontologia. Lublin: Czelej Sp. z o.o., 2006, s. 14–15. ISBN 83-89309-76-9.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Helena Helena Przespolewska: Podstawy anatomii zwierząt domowych. Warszawa: Wydawnictwo "Wieś Jutra", 2009, s. 79. ISBN 83-89503-67-0.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Ozębna, więzadło przyzębne (łac. periodontium), desmodont (tj. więzadło przyzębia) – tkanka wypełniająca przestrzeń między cementem korzeniowym, a kością wyrostka zębodołowego, łącząc jednocześnie obie struktury.

    Reklama