• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Celur



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Diplodocus – rodzaj dinozaura z rodziny diplodoków, którego skamieniałe szczątki odkrył po raz pierwszy w 1877 S. W. Williston. Wzorowana na łacinie nazwa rodzajowa ukuta przez Marsha w 1878 pochodzi od starogreckich słów (diploos) "podwójny" i (dokos) "belka", odnosząc się do dwubelkowych szewronów umiejscowionych w dolnej części ogona. Sądzono, że był unikalne dla diplodoka, jednakże znaleziono je także u innych członków tej rodziny, a także u innych zauropodów, jak choćby mamenchizaura.Formacja – podstawowa formalna jednostka litostratygraficzna wydzielana wyłącznie na podstawie cech litologicznych.

    Celur (Coelurus) – rodzaj celurozaura z późnej jury (dokładniej kimerydu, 153–150 milionów lat temu). Jego nazwa oznacza "wydrążony ogon", odnosząc się do wydrążonych kręgów ogonowych i pochodzi od starożytnych greckich słów koilos – wydrążony – i oura – ogon. Choć pochodzi od niej nazwa jednej z głównych grup teropodów, celurozaurów, zwierzę poznano słabo, a czasami mylono je z lepiej znanym współczesnym mu ornitolestem. Jak wiele dinozaurów opisanych stosunkowo wcześnie, posiada skomplikowaną historię taksonomiczną. Wyróżniano jego liczne gatunki, które później przeniesiono do innych rodzajów lub unieważniano. Obecnie jako pewny uznaje się tylko jeden: typowy C. fragilis opisany przez Marsha w 1879. Znany jest z fragmentarycznego szkieletu znalezionego w formacji Morrison w Wyoming w USA. Był małym dwunożnym mięsożercą o wydłużonych kończynach tylnych.

    Kość ramienna (łac. humerus) – jedna z kości kończyny górnej, należy do kości długich. Wyróżnia się w niej koniec bliższy, trzon (łac. corpus humeri) i koniec dalszy.Ornitopody, dinozaury ptasionogie (Ornithopoda, z gr. ornis – ptak + pous – stopa) – grupa dinozaurów z rzędu ptasiomiednicznych (Ornithischia).

    Morfologia[ | edytuj kod]

    Nauka poznała celura dzięki pojedynczemu znalezisku obejmującemu liczne żebra, fragmentaryczną miednicę i obręcz barkową, a także kończyny górne i dolne. Wystawia się je w Peabody Museum of Natural History; jednakże względnej kompletności szkieletu nie określono do 1980. Skamieniałości odnaleziono w Reed's Quarry 13 w Como Bluff w Wyoming. Poza tym dwie kości kończyny górnej prawdopodobnie należące do przedstawianego tu rodzaju znaleziono w Cleveland-Lloyd Dinosaur Quarry w stanie Utah.

    Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.Driozaur (Dryosaurus) - dwunożny, roślinożerny ornitopod będący bazalnym przedstawicielem kladu Iguanodontia, żyjący w późnej jurze na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej. Jego skamieniałości odkryto na zachodzie USA. Miał mocno umięśnioną szczękę, zakończoną kostnym, bezzębnym dziobem. Długość - 3-4 metry, wagi 400 - 500 kg. Znaczenie nazwy - jaszczur drzewny, jaszczur leśny, jaszczur dąb.

    Celur nie należał do dużych dinozaurów. Masę jego ciała szacuje się na 13-20 kg, długość na 2,4 m, wysokość w biodrach zaś na 0,7 m. Zwierzę miało względnie długą szyję i tułów (co wiązało się z długimi kręgami gada), długie smukłe kończyny górne (śródręcze także było wydłużone) i potencjalnie małą wysmukłą czaszkę.

    Proceratozaur (Proceratosaurus) – rodzaj niewielkiego teropoda żyjącego w środkowej jurze na obecnych terenach Wielkiej Brytanii. Początkowo uznany został za przodka ceratozaura z powodu niewielkiego grzebienia znajdującego się z przodu pyska tego zwierzęcia, stąd też pochodzi nazwa Proceratosaurus, oznaczająca "przed ceratozaurem". Dzisiaj jednak uważa się go za celurozaura, najprawdopodobniej należącego do tyranozauroidów. Proceratosaurus był niewielkim i smukłym drapieżnikiem. Jego czaszka mierzyła 28–30 cm długości, co pozwala oszacować długość całego zwierzęcia na 2,98–3,16 m, a jego masę na 28–36 kg.Kość udowa (łac. femur) — kość kończyny dolnej będąca elementem wspierającym tkanki miękkie uda. Jest to kość długa, dlatego wyróżnić w niej można trzon i dwa końce: koniec bliższy i koniec dalszy. Jednocześnie jest to najcięższa i najdłuższa z kości długich organizmu; mierząc prawie dokładnie 26% długości ciała człowieka, jest pomocnym wskaźnikiem rekonstrukcji szkieletowych. Występuje u człowieka i zwierząt. U człowieka jest ustawiona pionowo, u zwierząt w kierunku przednio-dolnym.
    Porównanie wielkości celura i człowieka

    Czaszka celura pozostaje nieznana z wyjątkiem prawdopodobnie kawałka żuchwy tej samej strony, co reszta pozostałości. Chociaż stan, w jakim się zachował, a także barwa nie różnią go od reszty szkieletu, jest tak smukła, że może do niego nie należeć. Mierzy 7,9 cm długości, a tylko 1,1 cm wysokości. Kręgi były ogólnie długie i niskie. Ta ostatnia cecha dotyczyła także wyrostków kolczystych. Ściany trzonów były cienkie. Kręgi szyjne, szczególnie wydłużone, zaliczały się do kości pneumatycznych, posiadając liczne nierówno rozłożone i różniące się wielkością wydrążenia na powierzchni. Długość ich trzonów równała się czterem ich szerokościom. Po obu stronach łączyły się stawowo z użyciem swych wklęsłych powierzchni. Kręgi piersiowe nie uległy aż takiemu wydłużeniu, brakowało im jam, a ich wklęsłe powierzchnie gorzej się rozwinęły. Trzony przypominały kształtem klepsydrę. Wydrążeń nie miały także kręgi ogona.

    Chirostenot (Chirostenotes) – dwunożny, mięsożerny dinozaur z grupy celurozaurów. Teropod spokrewniony z elmizaurem.Sfenodonty, gady ryjogłowe (Sphenodontia) – rząd gadów z nadrzędu lepidozaurów, o prymitywnej budowie, w większości wymarłych (rozkwit przeżyły w erze mezozoicznej). Są grupą siostrzaną łuskonośnych (jaszczurek, amfisben i węży).

    Z obręczy barkowej zachował się jedynie fragment łopatki. Kość ramienna, oglądana z boku, zakrzywia się wydatnie, zakreślając literę "S". Osiągając 11,9 cm, przerasta nieco przedramię mierzące 9,6 cm. Półksiężycowate kości nadgarstka przypominają spotykane u deinonycha. Dystalnie od nich znajdowały się długie i wysmukłe palce. Z kolei z obręczy miednicznej przetrwały połączone kości łonowe, zakończone wydatną "stopką". Kość udowa oglądana z przodu przypomina kształtem literę "S". Najlepiej zachowana kość udowa mierzy 21 cm. Kości śródstopia były niezwykle długie i smukłe, osiągając prawie długość kości udowej.

    Zielenice (Chlorophyta) – parafiletyczna grupa jednokomórkowych (o strukturze wiciowcowej, kapsalnej i kokoidalnej) lub wielokomórkowych, samożywnych roślin występujących w wodach słodkich i słonych, rzadko w środowisku lądowym – wówczas są to higrofity lub symbionty. Należy tu ok. 9000 gatunków. Swą polską nazwę wzięły od dominującej barwy chlorofilu a i b, występują jednak w nich również karoteny (α-, β- i γ-) i ksantofile (luteina, zeaksantyna, wiolaksantyna, neoksantyna, astaksantyna). Jako substancja zapasowa wykorzystywana jest głównie skrobia, a u niektórych również inulina lub podobne do niej związki, sacharoza, maltoza lub erytrytol. W ścianie komórkowej znajduje się celuloza, a czasem również mannany i ksylany. Zielenice stanowią jedną z trzech linii rozwojowych roślin (obok glaukofitów i krasnorostów). Współcześnie dzielone są na dwie lub cztery równorzędne grupy (gromady). W rygorystycznych ujęciach taksonomicznych do zielenic zaliczane są także rośliny lądowe, przy czym dla takiego ujęcia stosuje się odrębną nazwę rośliny zielone. Termin zielenice oznacza w aktualnym ujęciu wszystkie linie rozwojowe roślin zielonych po wyłączeniu z nich roślin lądowych.Charles Whitney Gilmore (ur. 1874, zm. 1945) – amerykański paleontolog, który naukowo opisał wiele dinozaurów z Ameryki Północnej i Mongolii. Napisał kilka monografii poświęconych między innymi stegozaurowi i drapieżnym dinozaurom. Ustanowił wiele taksonów dinozaurów, między innymi rodzaje: Alamosaurus, Alectrosaurus, Brachyceratops, Chirostenotes, Pinacosaurus i Styracosaurus.

    Coelurus, Ornitholestes i Tanycolagreus[ | edytuj kod]

    Trzy najlepiej znane niewielkie teropody formacji Morrison, celur, ornitolest i tanikolagrez, były niezróżnicowanymi celurozaurami i często mylono je z sobą. Obecnie rodzaje Coelurus i Ornitholestes opisano pełniej, można je więc odróżnić dzięki pewnym cechom anatomicznym. Na przykład stworzenia te posiadały inne proporcje: celura charakteryzowały dłuższe, niż u ornitolesta, plecy i szyja, a także dłuższe i smuklejsze nogi i stopy. Celura i tanikolagreza łączyło więcej podobieństw, różniło jednak mnóstwo detali, z których wymienić można kształt ręki, przedramienia i kości udowej, lokalizację przyczepów mięśni do ostatniej z wymienionych kości, a także dłuższe kręgi tułowia i długie śródstopie celura.

    Mięsień (łac. musculus) – kurczliwy narząd, jeden ze strukturalnych i funkcjonalnych elementów narządu ruchu, stanowiący jego element czynny. Występuje u wyższych bezkręgowców i u kręgowców. Jego kształt i budowa zależy od roli pełnionej w organizmie.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Dale Alan Russell (ur. 27 grudnia 1937, zm. 21 grudnia 2019) – kanadyjski geolog i paleontolog specjalizujący się w badaniu dinozaurów.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Dokodonty (†Docodonta) – rząd wymarłych ssaków głównie z okresu jury znanych z wykopalisk na obszarach Ameryki Północnej i południowej Europy (Portugalia). Dokodonty obejmują żyjących w triasie przedstawicieli prassaków z rodziny Eozostrodontidae oraz jurajską rodzinę Docodontidae. Były wszystkożerne. Miały szerokie zęby trzonowe z tępymi guzkami, dobrze przystosowane do miażdżenia pokarmu. Wymarły z końcem jury. Stanowią jedną z bocznych gałęzi rozwojowych synapsydów, najbliższą ssakom w ścisłym sensie (wraz z nimi i prymitywniejszymi morganukodontami i haramidami określane są jako Mammaliaformes).
    Owiraptorozaury (łac. – „jaszczury złodzieje jaj”) – grupa teropodów, obejmująca takie dinozaury jak m.in. Oviraptor i Gigantoraptor. Podzielona jest ona na kilka rodzin. Owiraptorozaury są blisko spokrewnione z ptakami, a niektórzy badacze (np. Osmólska i inni, 2004) uważają je za wtórnie nielotne ptaki. Należą do większej grupy Oviraptoriformes, zdefiniowanej przez Paula Sereno jako obejmującej dinozaury bliżej spokrewnione z owiraptorem niż z wróblem.
    Jaszczurki (Lacertilia, dawniej Sauria) – grupa gadów łuskonośnych obejmująca czworonożne lub beznogie zwierzęta lądowe o wydłużonym ciele, oczach posiadających powieki, mocnych szczękach i diapsydalnej czaszce. Występują na wszystkich kontynentach poza Antarktydą oraz na wielu wyspach oceanicznych. Są najliczniejszą grupą gadów obejmującą ponad 4000 gatunków.
    Apatozaur (Apatosaurus) – duży zauropod żyjący ok. 150 mln lat temu w późnej jurze na terenach Ameryki Północnej. Został odkryty i opisany w 1877 przez Othniela C. Marsha. Niegdyś był także znany pod nazwą brontozaur. Było to jedne z największych zwierząt lądowych jakie kiedykolwiek żyły na ziemi. Osiągał średnio około 20 m długości i ok. 23 ton wagi. Nazwa apatozaur oznacza ,,oszukańczy jaszczur”. Nazwano go tak ze względu na podobieństwo jego kości pod niektórymi względami do kości morskiego gada mozazaura. Skamieliny apatozaura znaleziono w Wyoming, Kolorado, Oklahomie i Utah (Stany Zjednoczone).
    Wojna o kości – trwająca od 1877 do 1897 roku rywalizacja prof. Edwarda D. Cope’a i prof. Othniela C. Marsha w liczbie odkrytych okazów wymarłych zwierząt, która doprowadziła do odkrycia setek okazów dinozaurów na zachodzie USA.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.088 sek.