• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Canzonissima

    Przeczytaj także...
    Wess (wł. Wesley Johnson, ur.  13 sierpnia 1945 w Winston-Salem, zm. 21 września 2009 tamże) – amerykański wokalista i basista. Z powodzeniem ubiegał się o obywatelstwo włoskie.Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.
    Vittorio Gassman, ps. "Il Mattatore" (ur. 1 września 1922 w Genui, zm. 29 czerwca 2000 w Rzymie) – włoski aktor teatralny i filmowy oraz reżyser.

    Canzonissimaprogram organizowany przez telewizję włoską RAI mający formę konkursu, który dawał możliwość wygranej zarówno artystom (głosowanie przy pomocy kart pocztowych) jak i publiczności, spośród której wygrywał posiadacz tej karty, która zawierała prawidłową kolejność piosenek konkursowych. Program Canzonissima, popularny w latach 60. był, obok Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo, jednym z najważniejszych wyznaczników nowych trendów we włoskiej muzyce pop. Gromadził przed telewizorami miliony melomanów, wylansował nowe twarze włoskiej piosenki jak: Gianni Morandi (trzykrotny zwycięzca), Massimo Ranieri czy Iva Zanicchi.

    Nino Manfredi (ur. 23 marca 1921 w Castro dei Volsci, zm. 4 czerwca 2004 w Rzymie) — włoski aktor, scenarzysta i reżyser filmowy.Festiwal Piosenki Włoskiej w San Remo (w skrócie: Festiwal w San Remo; wł. Festival della Canzone Italiana di Sanremo) – jeden z najstarszych w Europie festiwali piosenki, odbywający się corocznie od 1951 w mieście San Remo. Na jego wzór powstały inne międzynarodowe konkursy: Konkurs Piosenki Eurowizji oraz Sopot Festival.

    Historia[ | edytuj kod]

    Lata 50.[ | edytuj kod]

    Poprzednikiem programu Canzonissima była zapoczątkowała w 1956 roku audycja telewizyjna, zatytułowana „Le canzoni della fortuna”, mająca formę konkursu piosenkarskiego, w którym uczestniczyło 200 piosenek, skomponowanych w ciągu 50 lat poprzedzających audycję. Audycja była powiązana z loterią Lotteria Nazionale Italia, powołaną do życia ustawą z 4 sierpnia 1955 roku. Kupony konkursowe loterii były połączone z 8 piosenkami dopuszczonymi do finału. W pierwszych ośmiu z dziesięciu etapów uczestniczyło ponad 100 000 kart pocztowych, związanych z trzema odrębnym etapami konkursu. Audycja była transmitowana od 14 października 1956 do 6 stycznia 1957 roku, a wśród wykonawców znaleźli się tacy artyści jak: Carla Boni, Gino Latilla, Duo Fasano, Luana Sacconi, Nunzio Gallo, Ugo Molinari, Tullio Pane, Clara Vincenzi, Gianni Ravera, Tonina Torrielli, Gianni Marzocchi i Franca Raimondi. Wygrały piosenki „Mamma” śpiewana przez Nunzio Gallo i „Buon anno buona fortuna”, śpiewana przez Gino Latillę. W roku 1957 audycja była transmitowana pod nazwą Voci e volti della fortuna, a wygrała piosenka „Lazzarella”, wykonana przez Aurelio Fierro. Kolejna edycja konkursu rozpoczęła się 22 października 1958 roku już pod nazwą „Canzonissima”, z podtytułem „corsa di canzoni abbinata alla Lotteria di Capodanno”. W takiej formule Canzonissima była transmitowany do sezony1974/1975. Finał inauguracyjnego konkursu Canzonissima miał miejsce p4 stycznia 1959 roku, a uczestniczyli w nim tacy wykonwcy jak Claudio Villa, Achille Togliani, Aurelio Fierro, Nunzio Gallo i Nilla Pizzi; wygrała ta ostatnia śpiewając piosenkę „L'edera”.

    Dario Fo [ˈdaːrjo ˈfɔ] (ur. 24 marca 1926 w Sangiano, zm. 13 października 2016 w Mediolanie) – włoski satyryk, autor sztuk teatralnych, reżyser teatralny oraz kompozytor. Przewodnim tematem jego dzieł są idee komunizmu i anarchizmu. Dario Fo otrzymał w roku 1997 Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Jego sztuka nawiązuje do komedii dell’arte. Wiele prac Dario Fo stworzył razem ze swoją żoną Francą Rame. Dori Ghezzi (ur. 30 marca 1946 w Lentate sul Seveso, Włochy) – włoska piosenkarka, w latach 1989–1999 żona Fabrizia De André, po jego śmierci założycielka i prezes fundacji jego imienia. Zdobywczyni 3. miejsca na Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo w 1983 roku z piosenką „Margherita non lo sa”. Reprezentantka Włoch podczas 20. Konkursu Piosenki Eurowizji w 1975 (wspólnie z Wessem) roku z piosenką „Era” (3. miejsce).

    Historyczna okazała się edycja programu Canzonissima w sezonie 1959/1960, ponieważ stała się ona wzorcem dla wszystkich następnych programów tego cyklu. Prowadzona była przez znanych prezenterów: Delia Scala, Paolo Panelli i Nino Manfredi) ze współudziałem Dino Verde i Liny Wertmüller. Finał 6 stycznia 1960 roku wygrała piosenka „Piove”, którą zaśpiewał Joe Sentieri.

    Franca Raimondi (ur. 8 lipca 1932 w Monopoli, Włochy, zm. 1988 Rzym) – włoska wokalistka, zwyciężczyni Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo w 1956 roku z piosenką „Aprite le finestre”, reprezentantka Włoch podczas 1. Konkursu Piosenki Eurowizji w 1956 roku z tą samą piosenką.Muzyka folkowa – gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej. Często muzyka folkowa jest określana jako europejska muzyka ludowa.

    Lata 60.[ | edytuj kod]

    Gianni Morandi (3-krotny triumfator konkursu) i Claudio Villa (2-krotny)
    Dalida w 1967 śpiewa "Dan Dan Dan", piosenka o jej niedawnej utracie dziecka.

    Edycję 1960/1961, prowadzoną przez prezenterów: Aroldo Tieri, Alberto Lionello, Lilli Lembo i Laurettę Masiero wygrał Tony Dallara śpiewając w finale 6 stycznia 1961 roku piosenkę „Romantica”.

    Nunzio Gallo (ur. 28 marca 1928 w Neapolu, Włochy, zm. 22 lutego 2008 w Telese Terme, Włochy) – włoski piosenkarz i aktor, jeden z czolowych wykonawców pieśni neapolitańskich. Zwycięzca inauguracyjnego konkursu piosenkarskiego Canzonissima w sezonie 1956/1957 z piosenką „Mamma”, zwycięzca Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo w 1957 roku z piosenką „Corde della mia chitarra” (śpiewaną w parze z Claudio Villą), reprezentant Włoch (z tą samą piosenką) podczas Konkursu Piosenki Eurowizji (w 1957 roku. Zwycięzca Festiwalu Piosenki Neapolitańskiej w 1958 roku z piosenką „Vurria” (śpiewaną w parze z Aurelio Fierro). Aktor filmowy.Radiotelevisione Italiana, RAI (od 2000 stylizowane na Rai; do 1954 Radio Audizioni Italiane) – włoski publiczny nadawca radiowo-telewizyjny. Rozpoczął działanie w 1954 roku.

    Ten sam wykonawca wygrał również kolejną edycję programu w sezonie 1961/1962, tym razem śpiewając piosenkę „Bambina, bambina”. w finale pojawili się tacy wykonawcy jak między innymi Adriano Celentano, Milva i Peppino di Capri. W konkursie sprzedano 2 989 000 kuponów loteryjnych.

    Johnny Dorelli (ur. jako Giorgio Guidi 20 lutego 1937 w Meda, Włochy) – włoski piosenkarz i prezenter telewizyjny, dwukrotny zwycięzca Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo: w 1958 z piosenką „Nel blu dipinto di blu” (śpiewaną w parze z Domenico Modugno i w 1959 z piosenką „Piove” (również w parze z Domenico Modugno). Jako prezenter prowadził telewizyjny konkurs piosenkarski Canzonissima. Aktor filmowy, telewizyjny i teatralny.Orietta Berti, właśc. Orietta Galimberti (ur. 1 czerwca 1943 w Cavriago) – włoska piosenkarka, jedna z najpopularniejszych włoskich piosenkarek lat 60. XX wieku, obok takich postaci jak Mina i Ornella Vanoni.

    Edycję 1962/1963 poprowadzili Dario Fo i Franca Rame. Ich sposób prowadzenia programu wywołał jednak kontrowersje w środowisku dziennikarskim prowadząc nawet do interpelacji poselskich. Ostatecznie oboje zostali odsunięci od prowadzenia programu i zastąpieni przez parę: Sandra Mondaini i Tino Buazzelli. Finał 6 stycznia 1963 roku wygrała piosenka „Quando quando, quando”, którą zaśpiewał Tony Renis.

    Tonina Torrielli (ur. 22 marca 1934 w Serravalle Scrivia we Włoszech) – włoska piosenkarka. W 1956 Torrielli reprezentowała Włochy piosenką "Amami se vuoi" (wł. Kochaj mnie, jeśli chcesz) w pierwszym Konkursie Piosenki Eurowizji.Caterina Caselli (ur. 10 kwietnia 1946 w Modenie, Włochy) – włoska piosenkarka, popularna w latach 60. oraz producentka muzyczna (od lat 70.). Odkrywczyni talentu Andrei Bocellego (1992).

    W latach 1963–1968 coroczny cykl Canzonissima został przerwany i zastąpiony przez inne programy. Były to kolejno:

  • 1963/1964 – Gran Premio (w programie startowały regiony, a wygrała Sycylia),
  • 1964/1965 – Napoli contro tutti (wygrał Claudio Villa z piosenką „’O sole mio”),
  • 1965/1966 – La prova del nove (wygrał Gianni Morandi z piosenką „Non son degno di te”)
  • 1966/1967 – Scala Reale (zwycięska piosenka to „Granada”, zaśpiewana przez Claudio Villę),
  • 1967/1968 – Partissima (wygrała Dalida z piosenką „Dan dan dan”).
  • Wydania programu Canzonissima zostały wznowione w 1968 roku. Sezon 1968/1969 poprowadzili Mina, Walter Chiari i Paolo Panelli. Program odniósł duży sukces, a każdą transmisję obejrzało średnio 22 miliony widzów. Wygrał Gianni Morandi z piosenką „Scende la pioggia”.

    Gianni Morandi właśc. Gian Luigi Morandi (ur. 11 grudnia 1944 w Monghidoro, Prowincja Bolonia, region Emilia-Romania) – włoski piosenkarz a także aktor i prezenter telewizyjny.Nilla Pizzi, właśc. Adionilla Negrini Pizzi (ur. 16 kwietnia 1919 w Sant’Agata Bolognese, zm. 12 marca 2011 w Mediolanie) – włoska piosenkarka, dwukrotna zwyciężczyni Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo: w 1951 roku z piosenką „Grazie dei fiori” i w 1952 roku z piosenką „Vola colomba”; w tym ostatnim ustanowiła nie pobity do dziś (2014) rekord, zajmując w finale pierwsze, drugie i trzecie miejsce. Wygrała również Festiwal Piosenki Neapolitańskiej (w 1952) i konkurs Canzonissima (w 1959).

    Edycja 1969/1970, która poprowadzili Johnny Dorelli i Raimondo Vianello ze współudziałem sióstr Kessler, również okazała się sukcesem. Oglądało ją ponad 21 milionów telewidzów (więcej obejrzało tylko finał Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo – ponad 22 miliony). Wygrał, podobnie jak rok wcześniej, Gianni Morandi z piosenką „A chi se ne importa”.

    Iva Zanicchi (wym. [ˈiːva dzaˈnikki]; ur. 18 stycznia 1940 w Ligonchio) – włoska piosenkarka i polityk, eurodeputowana VI oraz VII kadencji. Rita Pavone (ur. 23 sierpnia 1945 w Turynie, Włochy) – włoska piosenkarka, jedna z najpopularniejszych artystek lat 60. Wykonawczyni takich przebojów jak: „Cuore” (1963), „Datemi un martello” (1964) i „La pappa col pomodoro” (1964). Na początku kariery artystycznej obdarzona przydomkiem „Paul Anka w spódnicy”, ponieważ wykonywała jego przeboje.

    Lata 70.[ | edytuj kod]

    Finaliści konkursu Canzonissima 1970; od lewej: Domenico Modugno, Al Bano, Gianni Morandi, Orietta Berti, Massimo Ranieri oraz Claudio Villa (na dole)

    Jesienią 1970 prowadzenia programu podjęli się Raffaella Carrà i Corrado. Carrà zaśpiewała również piosenkę otwierającą program, „Ma che musica maestro”. Finał edycji 6 stycznia 1971 roku wygrał Massimo Ranieri z piosenką „Vent'anni” pokonując konkurencję złożoną z takich artystów jak, między innymi: Claudio Villa, Patty Pravo, Rita Pavone, Caterina Caselli, Iva Zanicchi i Gianni Morandi.

    Adriano Celentano (ur. 6 stycznia 1938 w Mediolanie) – włoski piosenkarz, aktor, reżyser i prezenter telewizyjny. W 1964 roku ożenił się z aktorką Claudią Mori. Jego córką jest Rosalinda Celentano.Massimo Ranieri, właściwie Giovanni Calone (ur. 3 maja 1951 w Neapolu) – włoski piosenkarz, aktor i prezenter telewizyjny.

    Kolejną, dziesiątą edycję Canzonissimy w sezonie 1971–1972 poprowadzili również Raffaella Carrà i Corrado. Ich partnerami byli Vittorio Gassman i Alighiero Noschese. Transmisję oglądało średnio ponad 25 milionów widzów, której to ilości nie przebił nawet finał Festiwalu w San Remo (24,4 miliona telewidzów). Wygrał Nicola Di Bari z piosenką „Chitarra suona più piano”.

    Gigliola Cinquetti (ur. 20 grudnia 1947 w Weronie) – włoska piosenkarka, zwyciężczyni konkursu Konkurs Piosenki Eurowizji 1964 oraz dwukrotna zwyciężczyni Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo.Raffaella Carrà (ur. jako Raffaella Maria Roberta Pelloni 18 czerwca 1943 w Bolonii, Włochy) – włoska piosenkarka, tancerka i aktorka, osobowość telewizyjna. Absolwentka Centro Sperimentale di Cinematografia. W latach 70. kilkakrotnie prowadziła popularny program Canzonissima. Zdobyła popularność również w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej.

    Edycję 1972–1973 poprowadzili Pippo Baudo i Loretta Goggi, a partnerowali im Vittorio Gassman i Monica Vitti. Pobito rekord ilości kart konkursowych, biorących udział w głosowaniu (ponad 20,5 miliona). Wygrał Massimo Ranieri z piosenką „Erba di casa mia”.

    W 1973 roku transmisje programu Canzonissima przeniesiono na niedzielne popołudnia. Popularność programu zaczęła spadać. Włoska muzyka pop popadła w kryzys (dotyczyło to nawet Festiwalu w San Remo), do głosu doszło pokolenie młodych śpiewających autorów, a odmłodzona publiczność zaczęła interesować się muzyką anglosaską. W finale 6 stycznia 1974 roku zwyciężyła Gigliola Cinquetti z piosenką „Alle porte del sole”.

    Albano Carrisi (znany też jako Al Bano lub Al Bano Carrisi, ur. 20 maja 1943 w Cellino San Marco, Włochy) – włoski piosenkarz i aktor.Patty Pravo (właśc. Nicoletta Strambelli) - włoska piosenkarka pop, urodzona w Wenecji w 1948 roku. Czas największej popularności wokalistki przypada na drugą połowę lat 60. i lata 70. XX wieku. Do jej największych przebojów zalicza się utwory "La bambola", "Pazza idea" i "Pensiero stupendo".

    Kolejną edycję Canzonissimy, ostatnią jak się później okazało, poprowadzili Raffaella Carrà i para komików Cochi i Renato. Zaśpiewali oni też piosenki otwierające i kończące program: „Felicità-ta-ta” (Raffaella Carrà) i „La vita la vita” (Cochi e Renato). Po raz pierwszy nagrody przyznano w dwóch kategoriach: muzyka pop – wygrał duet Wess i Dori Ghezzi z piosenką „Un corpo e un'anima” oraz folk – wygrał Tony Santagata z piosenką „Lu maritiello”.

    San Remo, włos. Sanremo (Sanremu w języku liguryjskim) – miejscowość położona nad Morzem Śródziemnym, w zachodniej części Ligurii, w północno-zachodnich Włoszech. Została ona założona przez starożytnych Rzymian i jest najlepiej znanym ośrodkiem kulturalnym prowincji Imperia, a także najpowszechniejszym celem turystycznym włoskiej Riwiery. Miasto jest gospodarzem takich wydarzeń jak Festiwal Piosenki Włoskiej, wyścig kolarski Mediolan – San Remo czy podzielony na sekcje tańca, teatru i muzyki GEF Festival Mondiale di Creativita nella scuola (The World Festival of Creativity in Schools).Tullio Pane (ur. 15 stycznia 1926 w Neapolu, Włochy, zm. 3 października 2001 w Civitavecchia, Włochy) – włoski piosenkarz. Zwycięzca Festiwalu Piosenki Neapolitańskiej w 1954 roku oraz Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo w 1955 roku w parze z Claudiem Villą.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Dariusz Michalski: Z piosenką dookoła świata. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1990, s. 220. ISBN 83-214-0671-8.
    2. Storiaradiotv.it: Canzonissima (wł.). www.storiaradiotv.it. [dostęp 2014-05-22].
    3. Rai 1: Canzonissima Story (wł.). www.imigliorianni.rai.it. [dostęp 2014-05-22].
    Mina, właśc. Mina Anna Mazzini (ur. 25 marca 1940 w Busto Arsizio; prowincja Varese, region Lombardia) – włoska piosenkarka . W 1989 otrzymała obywatelstwo Szwajcarii; artystka mieszka w Lugano od 1966.Monica Vitti, właśc. Maria Luisa Ceciarelli (ur. 3 listopada 1931 w Rzymie) – włoska aktorka, pamiętana głównie z ról w filmach Michelangela Antonioniego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Lina Wertmüller, właśc. Arcangela Felice Assunta Wertmüller von Elgg Spanol von Braueich (ur. 14 sierpnia 1926 w Rzymie) – włoska reżyserka i scenarzystka filmowa.
    Tony Renis (ur. jako Elio Cesari 13 maja 1938 w Mediolanie, Włochy) – włoski wokalista, kompozytor, producent muzyczny i aktor. Zwycięzca Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo w 1963 roku z piosenką wlasnej kompozycji „Uno per tutte”, wykonaną w parze z Emiliem Pericolim.
    ’O sole mio (pol. Moje słońce) – pieśń neapolitańska napisana w 1898 roku. Autorem słów jest Giovanni Capurro, a muzyki – Eduardo Di Capua.
    Tony Dallara, właśc. Antonio Lardera (ur. 30 czerwca 1936 w Campobasso, prowincja Campobasso, region Molise) – włoski piosenkarz. Zwycięzca Festiwalu Piosenki Włoskiej w Sanremo w 1960.
    Peppino di Capri (ur. jako Giuseppe Faiella 27 lipca 1939 w Capri) – włoski piosenkarz i kompozytor, dwukrotny zwycięzca Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo: w 1973 z piosenką „Un grande amore e niente più” i w 1976 z piosenką „Non lo faccio più”, uczestnik Konkursu Piosenki Eurowizji w 1991 z piosenką „Comme è ddoce ’o mare”. Popularyzator rock and rolla we Włoszech, nazywany włoskim Buddym Hollym.
    Domenico Modugno (ur. 9 stycznia 1928 w Polignano a Mare, zm. 6 sierpnia 1994 w Lampedusie) – włoski piosenkarz, kompozytor i aktor, a także członek włoskiego parlamentu.
    Muzyka pop – ogólnie muzyka popularna, termin ten jest jednak wieloznaczny, w najszerszym sensie oznacza każdy rodzaj muzyki rozrywkowej, niezależnie od jej charakteru.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.