• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Camerata Florencka

    Przeczytaj także...
    Giulio Caccini (ur. ok. 1545 prawdopodobnie w Rzymie lub w Tivoli - pogrzebany 10 grudnia 1618 we Florencji) – włoski kompozytor i śpiewak, członek Cameraty Florenckiej; nazywany Giulio Romano.Monodia akompaniowana – gatunek monodii, styl śpiewu solowego przeznaczony na jeden głos z towarzyszeniem instrumentu.
    Marco da Gagliano (1582-1643), kompozytor włoski, kapelmistrz dworu Medicich i Bazyliki San Lorenzo we Florencji, członek Cameraty florenckiej. Działał też na dworze Medicich jako śpiewak i instrumentalista.

    Camerata florencka, wł. Camerata fiorentina – grupa włoskich kompozytorów, poetów i teoretyków muzyki, powstała we Florencji w końcu XVI w.

    Początki, członkowie, idee i zamierzenia.[]

    Camerata florencka została powołana przez włoskiego humanistę, hrabiego Giovanniego de' Bardiego i podstawowym jej celem było badanie kultury antycznej. Posiedzenia Cameraty rozpoczęły się najprawdopodobniej w 1576.

    Jej najważniejszymi członkami byli:

    Girolamo Mei (ur. 27 maja 1519 we Florencji - zm. w lipcu 1594 w Rzymie) – włoski humanista, filolog klasyczny, badacz starogreckiej teorii muzyki. Znał klasyczną grekę i pomagał swojemu nauczycielowi, filozofowi P. Vettoriemu, opracowywać krytyczne wydanie dzieł greckich tragików i filozofów. Działał w ośrodkach akademickich Włoch (Florencja, Rzym, Padwa), a także we Francji (Lyon).Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.
  • Giovanni de' Bardi (1534–1612) – humanista, literat, kompozytor-amator, mecenas Cameraty,
  • Giulio Caccini (po 1545–1618) – kompozytor, śpiewak, pedagog,
  • Gabriello Chiabrera (1552–1638) – poeta,
  • Jacopo Corsi (1561–1604) – humanista, mecenas sztuki, muzyk-amator,
  • Emilio de Cavalieri (ok. 1550–1602) – kompozytor,
  • Marco da Gagliano (1582–1643) – kompozytor,
  • Vincenzo Galilei (po 1520–1591) – teoretyk muzyki, kompozytor,
  • Christofano Malvezzi (1547–1599) – kompozytor, pedagog, organista,
  • Girolamo Mei (1519–1594) – humanista, badacz kultury starożytnej Grecji,
  • Jacopo Peri (1561–1633) – śpiewak, kompozytor,
  • Ottavio Rinuccini (1563–1621) – poeta, librecista.
  • Podstawowym postulatem Cameraty było wskrzeszenie starożytnego greckiego teatru muzycznego. Epoka renesansu odkryła wprawdzie (choć bardzo pobieżnie) sztukę antyczną, ale fascynowano się zwykle mitologią, rzeźbą czy architekturą antyczną, natomiast muzyka antyczna pozostawała zupełnie nieznana. Powód był prosty: z zabytków muzyki antycznej nie zachowało się prawie nic, a to co się zachowało było trudne do rozszyfrowania i wykonania. Jeszcze do niedawna znano jedynie osiem odczytanych starożytnych zabytków z melodią zapisaną grecką notacją literową (tylko jeden z nich znany był członkom Cameraty). Nieporównanie więcej informacji o muzyce starożytnej zachowało się dzięki traktatom teoretycznym i filozofii (Platon, Arystoteles). Z tych źródeł czerpali uczeni i muzycy Cameraty. W 1581 Vincenzo Galilei opublikował dzieło teoretyczne Dialogo della musica antica e della moderna, w którym ogłosił odnaleziony przez Girolama Mei starożytny utwór – hymny kreteńskiego kitarzysty Mesomedesa z II w. n.e. Był to pierwszy opublikowany w czasach nowożytnych zabytek muzyki antycznej.

    Jacopo Peri (ur. 20 sierpnia 1561 w Rzymie – zm. 12 sierpnia 1633 we Florencji) – włoski śpiewak i kompozytor, należący do Cameraty florenckiej. Uczeń Christoforo Malvezziego, od 1591 – pierwszy kierownik muzyczny na dworze Medyceuszy we Florencji. Jego opera – Dafne z 1598 roku otwiera w muzyce barok. Była ona pierwszą operą w historii światowej muzyki, jednak pierwszą zachowaną operą kompozytora jest Eurydyka (Euridice) z roku 1600. Inne dzieła Periego to: opera Arianna, balety, intermedia i madrygały.Lutnia – nazwa odnosząca się do rodziny instrumentów zalicznych do instrumentów strunowych szarpanych. Jej przyswojenie przez kulturę europejską nastąpiło na styku z kulturą arabską. Pochodzi z arabskiej Hiszpanii (arab al-ud) lub z Sycylii, gdzie mogła trafić też za pośrednictwem muzyków bizantyjskich. W Europie grali na niej średniowieczni minstrele. Odgrywała pierwszoplanową rolę w muzyce renesansu (lutnia renesansowa) i wczesnego baroku (lutnia barokowa), dopóki nie wyparł jej klawesyn. Istniały jednak pewne odmiany lutni używane jeszcze pod koniec XVIII i w XIX wieku (zobacz. teorban, gallichon i lutnia romantyczna)

    Monodia akompaniowana. Powstanie opery[]

    Traktat Vincenza Galileiego Dialogo della musica antica e della moderna miał znaczenie epokowe dla ówczesnej muzyki. Duży wpływ na jego powstanie miał Girolamo Mei, świetny znawca greki i humanista. Był to swego rodzaju manifest artystyczny. Na podstawie wiedzy teoretycznej i swojego wyobrażenia muzyki starożytnej członkowie Cameraty wykształcili nowy styl muzyki – monodię akompaniowaną, czyli deklamacyjny śpiew z towarzyszeniem rozłożonych akordów instrumentu strunowego (lutnia, chitarrone, klawesyn). Dzieło Vincenza Galileiego propagowało monodię jako typową dla muzyki antycznej i przeciwstawiało ją polifonii jako obcej duchowi antyku.

    Henryk IV Wielki (ur. 13 grudnia 1553 w Pau w Nawarze, zm. 14 maja 1610 w Paryżu) – król Nawarry od 1572 (jako Henryk III) i Francji od 1589 r., pierwszy z dynastii Burbonów, najmłodszej gałęzi Kapetyngów.Claudio Giovanni Crettinnieo Antonio Monteverdi (ur. 15 maja 1567 w Cremonie, zm. 29 listopada 1643 w Wenecji) – włoski kompozytor, skrzypek (grał na violi da braccio) i śpiewak. Jeden z pierwszych wielkich twórców oper.

    Pod koniec stulecia idee Cameraty stawały się coraz popularniejsze. Nadszedł czas na zmiany. W 1596 zmarli dwaj bodaj najwięksi mistrzowie muzyki polifonicznej XVI w. – Giovanni Pierluigi da Palestrina i Orlando di Lasso. Rok śmierci tych kompozytorów bywa uznawany przez niektórych twórców za koniec epoki renesansu i początek baroku. Częściej spotykaną cezurą jest jednak rok 1600 – data powstania pierwszej zachowanej opery, Euridice.

    Ottavio Rinuccini (ur.20 stycznia 1562 - zm. 28 marca 1621) - florencki poeta, librecista, członek Cameraty Florenckiej.Muzyka antyczna - termin obejmujący kulturę muzyczną wytworzoną w starożytności na terenach Mezopotamii, Egiptu, Palestyny, Indii, Chin, Japonii, Grecji i Cesarstwa rzymskiego. Stanowi element kultury antycznej.

    Po raz pierwszy spektakl operowy odbył się prawdopodobnie w karnawale 1598 w pałacu Jacopa Corsiego we Florencji. Było to oparta na fragmencie Metamorfoz Owidiusza sceniczne dzieło muzyczne Dafne Jacopa Periego. Większość tej opery zaginęła – ocalały jedynie dwa fragmenty. Możliwe zresztą, że już kilka lat wcześniej członkowie Cameraty podejmowali próby napisania opery, ale nie dochowały się one do dnia dzisiejszego.

    Mesomedes z Krety (1 połowa II wieku n.e. ) – grecki poeta liryczny, kitharodysta i kompozytor. Był związany z dworem cesarza rzymskiego Hadriana, panującego w latach 117-138. Jest jednym z najwcześniejszych znanych z imienia twórców muzyki, których utwory dochowały się do naszych czasów.Jacopo Corsi (ur. 17 lipca 1561 we Florencji, zm. 29 grudnia 1602 we Florencji) – włoski mecenas sztuki, kompozytor-amator, związany z Cameratą florencką. Wspierał rozwój sztuki, patronował powstaniu pierwszych oper (spektakle odbywały się często w jego pałacu, w tym słynny spektakl zaginionej dziś opery Jacopa Periego Dafne w karnawale 1597 lub według innych źródeł 1598).

    Dwa i pół roku później Jacopo Peri wystawił swoją nową operę, Euridice (Eurydyka). Wystawiono ją 6 października 1600 w pałacu Pittich we Florencji z okazji wesela Marii de Medici i Henryka IV. Autorem libretta był (podobnie jak w przypadku Dafne) Ottavio Rinuccini, poeta, członek Cameraty. To dzieło dochowało się do współczesności. Jego premiera uważana jest za początek nowego gatunku muzycznego – opery. W tym samym roku Emilio de Cavalieri (również członek Cameraty) wystawił w Rzymie Rappresentazione di anima e di corpo (Przedstawienie duszy i ciała), dzieło będące swoistą operą religijną (rappresentazione sacra).

    Owidiusz, Publius Ovidius Naso (43 p.n.e. - 17 lub 18 n.e.) – jeden z najwybitniejszych elegików rzymskich, najbardziej utalentowany poeta epoki Augusta, należący do młodszego pokolenia twórców augustowskich. Syn bogatego ekwity z Sulmony (środkowa Italia). Zrezygnował z kariery urzędniczej i poświęcił się pisarstwu. Znajomy Horacego, przyjaciel Propercjusza. Najbardziej znany z utworów o tematyce miłosnej: Ars amatoria (Sztuka kochania), Amores - Pieśni miłosne, a także poematu epickiego "Metamorfozy". Utwór Sztuka kochania (Ars amandi, Ars amatoria) w 1564 r. trafił do indeksu ksiąg zakazanych.Giovanni Pierluigi da Palestrina (ur. prawdopodobnie 27 grudnia 1525 w Palestrinie, zm. 2 lutego 1594 w Rzymie) – kompozytor włoski epoki renesansu.

    Stworzenie nowego gatunku muzycznego, który zrobił w następnych stuleciach niebywałą karierę, jest podstawowym osiągnięciem Cameraty. Również ważne dla historii muzyki jest rozpowszechnienie przez Cameratę monodii akompaniowanej, przełamanie dominacji polifonii oraz powstanie basso continuo (terminu tego użył po raz pierwszy Giulio Caccini we wstępie do opery swojego kolegi Jacopa Periego w 1600). Dzięki temu Camerata wywarła pośredni wpływ na wielkich mistrzów muzyki baroku, wśród nich Claudia Monteverdiego. Dorobek twórczy Cameraty przez stulecia pozostawał niedoceniany, ale w ostatnich dekadach XX w. sytuacja się zmieniła i dziś można tę muzykę usłyszeć na spektaklach, koncertach lub kupić jej nagrania.

    Renesans lub odrodzenie (z fr. renaissance – odrodzenie) – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).Polifonia (stgr. πολυφωνία polyphonia - "wiele głosów") – rodzaj faktury muzycznej, w której równocześnie dwa lub więcej głosów prowadzonych jest niezależnie od siebie. Szczytowym osiągnięciem polifonii jest twórczość Jana Sebastiana Bacha.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Arystoteles (gr. Ἀριστοτέλης, Aristotelēs, ur. 384 p.n.e., zm. 7 marca 322 p.n.e.) – filozof, jeden z trzech, obok Sokratesa i Platona najsławniejszych filozofów starożytnej Grecji. Nazywany też Stagirytą (od miejsca urodzenia), lub po prostu Filozofem (w tekstach średniowiecznych i nowożytnych).
    Vincenzo Galilei (ur. po 1520 w Santa Maria a Monte k. Florencji, pogrzebany 2 lipca 1591 we Florencji), teoretyk muzyki, kompozytor, lutnista.
    Emilio de Cavalieri (ok. 1550 w Rzymie, zm. 1602), kompozytor włoski muzyki baroku. Członek Cameraty florenckiej. Twórca pierwszego oratorium (1600r.) pt. "Przedstawienie duszy i ciała"
    Orlando di Lasso (Orlandus Lassus, Roland de Lassus, Roland Delattre) (ur. 1532, zm. 14 czerwca 1594) – jeden z najwybitniejszych kompozytorów późnego renesansu.
    Klawesyn (fr. clavecin, wł. (clavi)cembalo) – znany powszechnie w Europie od XV wieku instrument strunowy szarpany, wyposażony w klawiaturę, zaliczany do rodziny cytr.
    Platon, gr. Πλάτων, Plátōn (ur. 427 p.n.e. prawdopodobnie w Atenach (według niektórych świadectw na wyspie Eginie), zm. 347 p.n.e. w Atenach) (inne źródła podają, że żył 428-348 p.n.e.) – grecki filozof. Był twórcą systemu filozoficznego zwanego obecnie idealizmem platońskim.
    Rzym (wł., łac. Roma) – stolica i największe miasto Włoch, położone w środkowej części kraju w otoczeniu wzgórz, nad Tybrem, ośrodek administracyjny i polityczny (siedziba prezydenta, ministerstw i urzędów); stolica i główne miasto regionu administracyjno-historycznego Lacjum. Obszar administracyjny 1523 km², liczba ludności 2 748 809 (zespół miejski ok. 3 800 000).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.