• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • CDN - wydawnictwo

    Przeczytaj także...
    Leopold Unger, pseud. Pol Mathil, Brukselczyk (ur. 12 sierpnia 1922 we Lwowie, zm. 20 grudnia 2011 w Brukseli) – polski dziennikarz żydowskiego pochodzenia, publicysta, eseista, komentator ds. międzynarodowych.Włodzimierz Grudziński (ur. 15 stycznia 1950 w Łodzi) – polski matematyk, informatyk, działacz opozycji demokratycznej w PRL, wieloletni (w latach 1990–2007) prezes zarządu Banku Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych (BISE) SA.
    Jan Krzysztof Kelus (ur. 21 lutego 1942 w Warszawie) – polski socjolog, działacz polityczny, kompozytor, autor i wykonawca piosenek tzw. drugiego obiegu.

    CDN – niezależne polskie wydawnictwo podziemne działające poza zasięgiem cenzury, w latach 1982–1990.

    Historia[ | edytuj kod]

    Struktura, personalia[ | edytuj kod]

    Wydawnictwo założyli wkrótce po ogłoszeniu stanu wojennego Czesław Bielecki i Jan Krzysztof Kelus. Na jego czele stał tzw. krąg menadżerski, ukształtowany ostatecznie jesienią 1982, który koordynował poszczególne działy – redakcję, skład, druk, kolportaż, zaopatrzenie i łączność. Szefem oficyny był od początku Czesław Bielecki, jego zastępcą Tomasz Krawczyk. Po aresztowaniu Krawczyka w grudniu 1983 jego funkcję przejął Tadeusz Kowalewski, w czasie aresztowania Bieleckiego od czerwca 1985 do września 1986 zastępował go Krawczyk, następnie ponownie zastępca szefa. Redakcję tworzyli od początku 1982 Czesław Bielecki, Magda Leja i Zygmunt Stępiński. Po odejściu Leji jesienią 1983 szefem redakcji został Adam Rysiewicz, na czele działu kolportażu stali kolejno Andrzej Kiepurski, Tadeusz Kowalewski i od grudnia 1983 Mirosław Laskowski i Zbigniew Ostaszewski. Działem składu kierowali Andrzej Kiepurski, a od 1987 Marek Dudkiewicz. W skład kręgu menadżerskiego wchodzili także Janusz Surowiec (do 1984) i Maria Twardowska. Jesienią 1983 wyodrębniła się autonomiczna Oficyna Fonograficzna CDN, na której czele stał Bogusław Bobula, a wśród głównych współpracowników byli Jan Krzysztof Kelus i Jan Bartyś. W 1985 wydawnictwo było jednym ze współzałożycieli Funduszu Wydawnictw Niezależnych.

    Stan wojenny w Polsce w latach 1981–1983 – stan nadzwyczajny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, niezgodnie z Konstytucją PRL. Został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania z rąk milicji oraz SB zginęło kilkadziesiąt osób.Stanisław Dronicz (ur. 11 maja 1932 w Wilnie) – pułkownik Wojska Polskiego, redaktor pism niezależnych, działacz opozycyjny w PRL, autor licznych publikacji z zakresu wojskowości, wykładowca akademicki.

    Zakończyło działalność w październiku 1990.

    Działalność[ | edytuj kod]

    Wydawnictwo specjalizowało się w publicystyce politycznej, ze szczególnym uwzględnieniem bloku wschodniego i książkach historycznych, ściśle współpracowało z paryską Kulturą. Pierwszą wydaną pozycją był zbiór zbiór artykułów Solidarność w stanie wojennym (marzec 1982) w opracowaniu Zygmunta Stępińskiego, a największym bestsellerem Mały konspirator Czesława Bieleckiego, Jana Krzysztofa Kelusa i Urszuli Sikorskiej (co najmniej kilkanaście tysięcy egzemplarzy, wyd. 1983). Przeciętny nakład wynosił od 1500 do 3000, od 1986 ok. 800 egzemplarzy. Łącznie wydano ok. 120 książek i broszur, m.in. KOR Jana Józefa Lipskiego, Dziennik pisany nocą Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, publicystykę Stefana Kisielewskiego, Alain Besançona, Czesława Bieleckiego, wybór publicystyki Czesława Miłosza, Leopolda Ungera, Utopię u władzy Michaiła Hellera i Aleksandra Niekricza, Rosję w obozie koncentracyjnym Iwana Sołoniewicza, Jak giną demokracje Jeana-Francois Revela, wybory tekstów z paryskiej Kultury z lat 1981–1987 i pisma Commentary redagowanego przez Normana Podhoretza.

    Aleksandr Niekricz, ros. Александр Моисеевич Некрич (ur. 3 marca 1920 w Baku, zm. 2 września 1993 w Cambridge (Massachusetts)) - rosyjski historyk, specjalizujący się w dziejach najnowszej historii ZSRR i Rosji. Współautor Utopii u władzy (1982) wspólnie z Michaiłem Hellerem.Gustaw Herling-Grudziński (ur. 20 maja 1919 w Kielcach, zm. 4 lipca 2000 w Neapolu) – polski pisarz, eseista, krytyk literacki, dziennikarz, żołnierz, więzień łagrów i obozów NKWD. Aresztowany w 1940 przez sowietów po wkroczeniu wojsk radzieckich do Polski. Jako zwolennik przedwojennej Polskiej Partii Socjalistycznej po wojnie dał się poznać jako krytyk dyktatury komunistycznej w Polsce i całej Europie Środkowo-wschodniej. Przez cały okres komunizmu w Polsce pozostał na wygnaniu jako polski emigrant polityczny. Kawaler Orderu Orła Białego.

    Wydawnictwo zainicjowało jesienią 1982 niezależne czasopismo dla wojska Reduta (redakcja Czesław Bielecki, Stanisław Dronicz, Wincenty Heinrich, Marian Rajski i Barbara Gleb jako sekretarz redakcji) oraz milicji Godność (redakcja Jarosław Deminet, Włodzimierz Grudziński i Michał Jankowski). Od 1982 drukowało Tygodnik Mazowsze, pełniąc jedynie funkcje techniczne, a od 1984 było wydawcą pisma Obóz, prowadząc równocześnie serię Biblioteka Obozu. W tej serii opublikowano m.in. Węgry 1956 Billa Lomaxa, Kadaryzm bez maski. wybór niezależnej publicystyki węgierskiej, Politykę i społeczeństwo na Ukrainie sowieckiej 1953-1980 Borysa Lewickiego, Białe noce Menachema Begina.

    Czasopismo "Obóz" - pismo poświęcone problematyce społecznej i politycznej państw oraz narodów środkowo i wschodnioeuropejskich założone w 1981 jako czasopismo podziemne m.in. przez Jerzego Targalskiego oraz Jana Malickiego. Ukazuje się do dziś, nie częściej niż raz w roku.Magda Leja, pseud. Maria Radecka (ur. 27 kwietnia 1935 w Warszawie, zm. 14 maja 2006 w Warszawie) – polska pisarka, autorka utworów dla dzieci.

    W ramach Oficyny Fonograficznej wydano ok. 30 kaset, m.in. z piosenkami Jana Krzysztofa Kelusa i Jacka Kaczmarskiego, występami Jacka Fedorowicza.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Mateusz Fałkowski: Biznes patriotyczny. Historia Wydawnictwa CDN, wyd. Europejskie Centrum Solidarności, Warszawa-Gdańsk 2011
  • nota w Encyklopedii Solidarności



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cenzura (łac. censere – osądzać) – świadome wprowadzenie w błąd poprzez selektywny dobór zazwyczaj masowo rozpowszechnianych informacji.
    Wincenty Heinrich ps. Skiba (ur. 21 stycznia 1922 w Warszawie) – konspirator Armii Krajowej, partyzant Gwardii i Armii Ludowej, oficer polskiego lotnictwa, członek PZPR, a następnie NSZZ "Solidarność".
    Czesław Bielecki (ur. 3 maja 1948 w Warszawie) – polski architekt, publicysta i polityk, działacz opozycji w PRL, poseł na Sejm III kadencji.
    Kultura - emigracyjny miesięcznik polski, ukazujący się w latach 1947–2000, stanowiący centrum kulturalno-polityczne dla emigracji polskiej po drugiej wojnie wywierając wpływ na Polskę Ludową.
    Michał Agaton Jankowski (ur. 28 sierpnia 1947) – polski matematyk, informatyk, działacz opozycji demokratycznej w PRL.
    Czesław Miłosz (ur. 30 czerwca 1911 w Szetejniach, zm. 14 sierpnia 2004 w Krakowie) – polski prawnik i dyplomata, poeta, prozaik, eseista, historyk literatury, tłumacz; w latach 1951–1989 na emigracji, do 1960 we Francji, następnie w Stanach Zjednoczonych; w Polsce do 1980 obłożony cenzurą; laureat Neustadt International Prize for Literature (1978) i Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1980); profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i Uniwersytetu Harvarda; w 1993 powrócił do kraju, członek Polskiej Akademii Umiejętności, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, kawaler Orderu Orła Białego, wyróżniony tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata; pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce; brat Andrzeja Miłosza.
    Wydawnictwa podziemne (bibuła, drugi obieg) – wydawnictwa wydawane w krajach, w których obowiązywała cenzura (PRL, ZSRR itp.). Były to publikacje bezdebitowe, czyli bez dopuszczenia do rozpowszechniania przez stosowny urząd (w Polsce do 1989 był to Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk), niejednokrotnie ignorujące prawo autorskie. Bywały wydawane w nakładach od kilkunastu kopii do kilku a nawet kilkudziesięciu tysięcy egzemplarzy przez nielegalne ("podziemne") wydawnictwa lub przez osoby prywatne. Niektóre z takich nielegalnych instytucji po roku 1989 przekształciły się w normalnie prosperujące instytucje wydawnicze (np. "NOWA").

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.043 sek.