• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • CATOBAR

    Przeczytaj także...
    Lotnictwo – ogół zagadnień związanych z wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi, pojazdami zdolnymi do samodzielnego lotu w powietrzu.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Aerofiniszer (z ang. aerofinisher) — rodzaj łapacza samolotu, urządzenia stosowanego do skracania dobiegu samolotu i jego wyhamowania wykorzystywany głównie na pokładach lotniskowców, ale także na lotniskach lądowych. Zespół aerofiniszera składa się z kilku grubych lin stalowych, zazwyczaj czterech, zamocowanych w poprzek pokładu startowego do specjalnych tłumików hydraulicznych. Liny te instaluje się na wysokości od kilkunastu, a czasem nawet powyżej 20 cm nad powierzchnią lądowiska. Zadaniem pilota lądującego samolotu jest złapanie przy pomocy specjalnego wysuwanego z części ogonowej haka za jedną z lin, co powoduje gwałtowne wyhamowanie maszyny na odcinku od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów. Liny aerofiniszera na lotniskowcu są numerowane od 1 do 4 licząc od rufy, a idealne lądowanie polega na złapaniu liny numer 3. Siła tłumienia lin hamujących jest regulowana w zależności od typu lądującego samolotu i jego masy, dlatego też przed lądowaniem, pilot raportuje obsłudze pokładu startowego stan paliwa i uzbrojenia. Zbyt luźna lina nie zatrzyma samolotu przed końcem pokładu, natomiast zbyt mocno napięta może poważnie uszkodzić maszynę. Przeciążenie podczas lądowania z wykorzystaniem aerofiniszera dochodzi do 4 g.
    F/A-18C Hornet hamujący na pokładzie lotniskowca z pomocą stalowej liny aerofiniszera

    CATOBAR – akronim od angielskiego Catapult Assisted Take Off But Arrested Recovery używany w lotnictwie do określania sposobu startu i lądowania samolotu na pokładach lotniskowców. CATOBAR oznacza start ze wspomaganiem katapultą i skrócenie lądowania przy pomocy aerofiniszera. Samoloty określane jako CATOBAR są zazwyczaj maszynami, które startują i lądują w konwencjonalny sposób (CTOL), dlatego konieczne jest skrócenie ich rozbiegu i dobiegu w warunkach krótkich pokładów startowych lotniskowców, przy pomocy zewnętrznych urządzeń wspomagających.

    Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.Katapulta startowa samolotu – urządzenie stałe lub przewoźne, umożliwiające start samolotu z pasa o ograniczonej długości i dowolnej powierzchni. Obecnie najczęściej stosowane na lotniskowcach, gdyż ze względu na dużą masę i małą wydajność nie zyskały popularności w lotnictwie lądowym. Opracowywane rozwiązania katapult wystrzeliwujących samolot z dowolnego miejsca na lądzie nie wyszły poza stadium eksperymentów, a obecnie zaniechano dalszego rozwoju tego typu konstrukcji ze względu na upowszechnienie się samolotów o zdolnościach VTOL.

    Wszystkie duże lotniskowce amerykańskie typu Nimitz posiadają pełną infrastrukturę do używania samolotów CATOBAR.

    Lotniskowce typu Nimitz – typ amerykańskich lotniskowców z napędem atomowym, które zaczęto wprowadzać do służby w 1975. Są to największe okręty wojenne świata, które tworzą w chwili obecnej trzon sił nawodnych Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.Lotniskowce – klasa okrętów, której głównym zadaniem jest prowadzenie operacji bojowych za pomocą bazujących na nich samolotów i przystosowana do tego celu konstrukcyjnie, przede wszystkim przez posiadanie pokładu startowego. Pierwsze okręty tej klasy powstały pod koniec I wojny światowej, następnie odegrały dużą rolę w walkach II wojny światowej, szczególnie na Pacyfiku. W chwili obecnej tylko USA posiadają większą flotę lotniskowców, ponadto Francja, Rosja i Brazylia mają nieliczne lotniskowce uderzeniowe, a Wielka Brytania, Indie, Hiszpania, Włochy oraz Tajlandia lekkie lotniskowce dla samolotów V/STOL. Lotniskowiec porusza się wraz z tzw. grupą uderzeniową, składającą się z fregat, niszczycieli, okrętów podwodnych. Grupa taka jest w stanie samodzielnie prowadzić działania wojenne na wielkim obszarze.
    CTOL – akronim od angielskiego Conventional Take-off and Landing używany w lotnictwie do określania samolotu o konwencjonalnym sposobie startu i lądowania. Zazwyczaj używa się tego skrótu do podkreślenia, że samolot nie posiada specjalnych własności, np. krótkiego startu. Skrót ten został wprowadzony po pojawieniu się pierwszych samolotów posiadających własność krótkiego bądź pionowego startu i lądowania, dla odróżnienia, że samoloty CTOL takich własności nie mają. Obecnie samoloty CTOL to praktycznie wszystkie liniowe samoloty pasażerskie, które nie muszą posiadać cech STOL lub VTOL ze względu na to, że używają znormalizowanych lotnisk z utwardzonymi pasami startowymi. Współczesne samoloty pasażerskie posiadają różne mechanizmy hamujące służące do skrócenia dobiegu samolotu, takie jak hamulce aerodynamiczne, hamulce cierne podwozia oraz odwracacze ciągu, które kierują gazy wylotowe w kierunku przeciwnym niż kierunek lotu. Są to jednak systemy, które, biorąc pod uwagę znaczną masę własną samolotu, nie skracają drogi hamowania na tyle, aby można je było zaliczyć do samolotów klasy STOL.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.576 sek.