• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bystra - dopływ Zakopianki

    Przeczytaj także...
    Potok Jaworzynka – niewielki potok w dolinie Jaworzynce w polskich Tatrach Zachodnich. Teoretycznie spływa spod Przełęczy między Kopami i Diabełka Długim Żlebem przez polanę Jaworzynkę. Teoretycznie, gdyż prawie zawsze jego koryto jest suche, woda spływa nim tylko po większych opadach lub wiosennych roztopach. Jest to skutek wapiennego podłoża, w którym silnie rozwinięte są zjawiska krasowe, wskutek czego dolina ma odwodnienia podziemne. Niektórzy twierdzą, że jest to także skutek wycięcia lasów na orograficznie prawych zboczach doliny Jaworzynki i dawnego bardzo intensywnego pasterstwa, co doprowadziło do całkowitej erozji tych zboczy. Władysław Cywiński pisze: Dowodem na ostateczne przywrócenie Jaworzynki do życia będzie pojawienie się stałego strumienia. Pasterstwo zostało tutaj jednak już dawno zniesione, a zbocza w większości zrekultywowane: obsadzone modrzewiami i olchami.Giewont – masyw górski w Tatrach Zachodnich o wysokości 1894 m n.p.m. i długości 2,7 km. Jego główny wierzchołek, Wielki Giewont, jest najwyższym szczytem w Tatrach Zachodnich położonym w całości na terenie Polski.
    Kasprowy Wierch (słow. Kasprov vrch; dawniej Kasprowa Czuba) – szczyt w Tatrach Zachodnich o wysokości 1987 m n.p.m.

    Bystra, rzadziej Bystra Woda – potok płynący dnem Doliny Bystrej w Tatrach Zachodnich. Jest dopływem Zakopianki.

    Bystra w Zakopanem przy Bulwarach Słowackiego zimą

    Swój początek bierze na wysokości 1175 m n.p.m. w Wywierzysku Bystrej. Pod Kalacką Turnią na wysokości 1168 m uchodzi do niego woda z drugiego Wywierzyska Bystrej. Obydwa odwadniają masyw Giewontu. W odcinku górnym koryto potoku ma szerokość do 1 m, ilość płynącej nim wody jest niewielka. Potok zasilany jest tutaj źródłami o niewielkiej wydajności i wysiękami na dnie doliny wypełnionym osadami morenowymi. Średni przepływ wody poniżej wywierzysk wynosi około 500 l/s, a wyżłobione w osadach akumulacyjnych koryto rozszerza swoją szerokość do 2 m. Potok nadal zasilany jest licznymi źródłami i wysiękami morenowymi. Pod Myślenickimi Turniami na wysokości 1150 m uchodzi do niego woda z Goryczkowego Wywierzyska, a poniżej wywierzyska koryto dzieli się na kilka ramion. We wszystkich wywierzyskach temperatura wody jest stała i wynosi 4-4,5 °C. Poniżej wylotu Doliny Kasprowej z moreny wypływa gęsta sieć zasilających go cieków.

    Myślenickie Turnie – zbudowana ze skał osadowych czuba na północnym grzbiecie Kasprowego Wierchu, o wysokości 1354 m n.p.m., w Tatrach Zachodnich.Goryczkowe Wywierzysko – duże wywierzysko znajdujące się w dolnej części Doliny Goryczkowej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się na wysokości ok. 1185 m n.p.m. Ma wydajność ok. 500 l/s, a wypływająca z niego woda ma stałą przez cały rok temperaturę 5 °C. Zasila ona Goryczkowy Potok, który od tego miejsca ma stały przepływ, powyżej wywierzyska ma charakter okresowego potoku.

    Bystrą zasila szereg strumieni wypływających z wachlarzowato ułożonych dolin, w które rozwija się Dolina Bystrej. Są to potoki: Kondratowy, Goryczkowy razem ze Świńskim Potokiem oraz Kasprowy Potok. Poniżej połączenia dopływów Bystra wpływa na teren Kuźnic, gdzie wpada do niej potok Jaworzynka wypływający z doliny Jaworzynki. Objętość płynącej wody jest zmienna i zależna od zasilania opadami. Średnio na wysokości mostu w Kuźnicach przepływa około 500 l/s. Po opuszczeniu Kuźnic łożysko Bystrej przegradza tama, tworząca spory zbiornik. Tama daje początek sztucznej przykopie – Foluszowemu Potokowi – i dalszemu biegowi Bystrej, która od tego miejsca ma uregulowany nurt. Po opuszczeniu Tatr Bystra płynie przez Zakopane wzdłuż ulic Chałubińskiego i Sienkiewicza, a następnie na osiedlu Kamieniec na wysokości 802 m n.p.m. w miejscu o współrzędnych 49°18′13,4″N 19°57′01,6″E/49,303722 19,950444 łączy się z Cichą Wodą, dając początek Zakopiance.

    Kuźnice – dzielnica Zakopanego, położona w dolnej partii Doliny Bystrej na wysokości ok. 1010 m n.p.m. Znajduje się całkowicie na obszarze Tatr, pomiędzy zboczami Krokwi, Jaworzyńskich Czół, Boczania, Nieboraka i Nosala. Dolna stacja kolei linowej na Kasprowy Wierch i centrum ruchu turystycznego.Kalacka Turnia (1383 m) – turnia wznosząca się nad polaną Kalatówki w polskich Tatrach. Znajduje się w zakończeniu wschodniego grzbietu Długiego Giewontu. Na Kalackiej Kopie (1592 m) grzbiet ten rozdziela się na dwie odnogi; Kalacka Turnia znajduje się w orograficznie prawej. Jej południowo-zachodnie stoki opadają do Doliny Bystrej, stoki północno-wschodnie do Kalackiego Koryta. Stoki są obecnie całkowicie zalesione, jedynie sam wierzchołek jest skalisty, podobny do ruin zamczyska. Z tego też powodu w pierwszej połowie XIX wieku nazywany był „Zakopiańskim Zamkiem”. Zbudowana jest ze skał wapiennych. Wapienne podłoże powoduje, że występują tutaj zjawiska krasowe. U południowo-zachodnich podnóży Kalackiej Turni znajduje się duże Wywierzysko Bystrej, a w stokach są jaskinie: Dudnica, Jaskinia Kalacka, Jaskinia Bystrej, Dziura za Głazami, Kozi Korytarz.

    Długość potoku wynosi 7,3 km, średni spadek 5,6%.

    Szlaki turystyczne[]

    szlak turystyczny niebieski niebieski: Kuźnice – KalatówkiGiewont, szlak turystyczny zielony zielony: Kuźnice – Kasprowy Wierch, szlak turystyczny niebieski niebieski: Kuźnice – BoczańHala Gąsienicowa, szlak turystyczny zielony zielony: Kuźnice – Nosal – „Murowanica”.
     Osobny artykuł: Potoki tatrzańskie.

    Przypisy

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Wykaz wód płynących Polski. [dostęp 2015-11-04].
    3. Krystyna Wit. Zofia Ziemońska. Hydrografia Tatr Zachodnich. Objaśnienia do mapy hydrograficznej Tatry Zachodnie. Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii. Kraków 1960
    4. Grzegorz Barczyk: Potoki tatrzańskie. Zakopane: Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego, 2008. ISBN 978-83-60556-37-5.
    5. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-04-01].
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Kondratowy Potok – krótki potok w dolnej części Doliny Kondratowej w polskich Tatrach Zachodnich. Uchodzi do Bystrej w miejscu o współrzędnych 49°15′18″N 19°58′07″E/49,255000 19,968611. Jest to tuż poniżej Wywierzyska Bystrej.Goryczkowy Potok – nieduży potok spływający z Doliny Goryczkowej do Doliny Bystrej w Tatrach Zachodnich. Jego źródła znajdują się w górnej części Doliny Goryczkowej pod Zakosy, na wysokości ok. 1625 m n.p.m. Spływa z nich Wyżni Goryczkowy Potok. Miejscami tworzy on niewielkie wodospady, miejscami traci wodę (ponory). Na wysokości ok. 1340 m łączy się z Świńskim Potokiem spływającym dnem Doliny Goryczkowej Świńskiej i od tego miejsca nosi nazwę Goryczkowego Potoku. Zarówno Wyżni Goryczkowy Potok, jak i Świński Potok czasami wysychają. W okolicach Myślenickich Turni woda Goryczkowego Potoku znów zanika (ponor). Wkrótce jednak ulega znacznemu zasileniu silnym strumieniem wody wypływającym z Goryczkowego Wywierzyska (500 l/s). W odległości ok. 300 m od wywierzyska uchodzi do potoku Bystra, na wysokości ok. 1140 m n.p.m. Jego średni spadek wynosi 18,2%.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Hala Gąsienicowa – obecnie w potocznym rozumieniu jest to nazwa północnej części Doliny Gąsienicowej w Tatrach obejmującej Królowe Rówienki, Stawiańskie Rówienki i otoczenie schroniska „Murowaniec”. Dojście z Kuźnic możliwe jest jednym z dwóch szlaków: przez Boczań i Skupniów Upłaz szlakiem niebieskim lub przez dolinę Jaworzynkę szlakiem żółtym do Przełęczy między Kopami, oba warianty zajmują około 1,5 godziny.
    Foluszowy Potok – potok w Zakopanem. Jest to sztucznie utworzona odnoga potoku Bystra (tzw. przykopa). Powstaje poniżej tamy zbiornika na Bystrej w Kuźnicach, jeszcze w obrębie Tatr. Dalej płynie wzdłuż alei Przewodników Tatrzańskich obok ronda Jana Pawła II (dawnego ronda Kuźnickiego) i dalej wzdłuż ulicy Zamojskiego i Krupówek. Po drodze mija Park Staszica i plac Niepodległości. Foluszowy Potok uchodzi do potoku Młyniska w okolicy ul. Kasprusie.
    Dolina Jaworzynka, zwykle nazywana po prostu Jaworzynką – dolina w Tatrach, stanowiąca wschodnie odgałęzienie Doliny Bystrej.
    Kasprowy Potok – potok spływający dnem Doliny Kasprowej w polskich Tatrach Zachodnich. Ma źródła w Starych Szałasiskach (odnodze Doliny Kasprowej). Powstaje z połączenia dwóch niewielkich potoków; jeden z nich spływa głównym ciągiem Starych Szałasisk, drugi Zielonym Koryciskiem – orograficznie lewą odnogą tej doliny. Najwyżej położone źródła (1586 i 1578 m n.p.m.) znajdują się w głównym ciągu doliny Starych Szałasisk. Obydwa potoki łączą się z sobą na wysokości około 1380 m. Poniżej miejsca połączenia się tych potoków Kasprowy Potok zasilany jest wodą spływającą z Kasprowego Wywierzyska.
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Wywierzysko Bystrej, nazywane takze Kalackim Wywierzyskiem – dwa duże i położone blisko siebie (50 m) wywierzyska, znajdujące się w Dolinie Bystrej w Tatrach Zachodnich.
    Świński Potok – dopływ Goryczkowego Potoku w polskich Tatrach Zachodnich. Ma źródło na wysokości ok. 1640 m w morenach górnego piętra Świńskiego Kotła w Dolinie Goryczkowej Świńskiej. Niższe piętro Świńskiego Kotła jest tak płaskie, że potok tworzy na nim rozlewiska, młaki i oczka wodne. W miejscach tych występuje turzyca czarna – bardzo rzadka roślina, w Polsce występująca tylko w Tatrach Zachodnich i to w kilku tylko miejscach. Poniżej moreny dolnego kotła znów pojawia się koryto potoku. Ze źródełka u północno-zachodnich podnóży Pośredniego Wierchu Goryczkowego wypływa niewielki potoczek zasilający Świński Potok.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.07 sek.