• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bursztyniarstwo



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Szlak bursztynowy – szlak handlowy między europejskimi krajami basenu Morza Śródziemnego a ziemiami leżącymi na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego. W znaczeniu węższym jest to przebieg tras zorganizowanych wypraw po bursztyn, nasilonych od I wieku n.e.Zatoka Gdańska (kasz. Gduńskô Hôwinga, niem. Danziger Bucht, ros. Гданьская бухта) – zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją. Średnia głębokość wynosi około 50 m, a maksymalna 118 m. Przezroczystość wody w zależności od pory roku kształtuje się od 8 do 16 m. Zasolenie zatoki wynosi od 7 do 8 promili. W czasie silnych sztormów występują fale o wysokości przekraczającej 9 m. Nad Zatoką Gdańską znajdują się największe polskie porty: Gdańsk i Gdynia. Jeszcze w drugiej połowie XX w. ważnym zajęciem części zamieszkałej nad nią ludności było rybołówstwo przybrzeżne, uprawiane nawet przy plażach Gdańska, Sopotu i Gdyni, które dziś zanikło m.in. z powodu znacznego zanieczyszczenia wód zatoki i zmniejszenia ilości ryb.
    Wyrób biżuterii z bursztynu

    Bursztyniarstwo (albo bursztynnictwo) – dział rzemiosła obejmujący wyrabianie ozdób z bursztynu.

    Rzemieślnik zajmujący się bursztyniarstwem to bursztynnik.

    Bursztynnictwo w Europie[ | edytuj kod]

    Bursztyn obrabiano już w paleolicie, przy czym archeologiczne dowody tego, w postaci artefaktów bursztynowych są z tej epoki bardzo nieliczne i pochodzą z Niemiec i Dolnego Śląska, a więc spoza obszaru głównych powierzchniowych złóż bursztynu, czyli rejonu południowego Bałtyku i Półwyspu Jutlandzkiego. Z mezolitu znane są już wyroby bursztynowe z południowego wybrzeża Bałtyku. Duży wzrost produkcji ozdób i amuletów bursztynowych miał miejsce w neolicie. W starożytności oprócz licznych warsztatów lokalnych nad Bałtykiem zaczęła rozwijać się sieć szlaków bursztynowych, którymi surowy bursztyn przewożono na południe, m.in. do starożytnego Egiptu i Grecji. Główny szlak prowadził znad Półwyspu Sambijskiego i z rejonu Zatoki Gdańskiej na Półwysep Apeniński, do państw Etrusków, a później do Rzymu, gdzie z bursztynu wyrabiano różne ozdoby. Wykorzystywano też miejscowe złoża na Sycylii, jednak ten surowiec wykorzystywano do lokalnej produkcji na wyspie. W okresie Cesarstwa Rzymskiego głównym ośrodkiem obróbki bałtyckiego bursztynu była Akwileja. W czasie wędrówek ludów i zmian politycznych z tym związanych dalekosiężny handel bursztynem bardzo zmalał i obrabiano go głównie na własne potrzeby w rejonach jego występowania. Stan ten utrzymywał się również we wczesnym średniowieczu.

    Fryderyk Wilhelm I (ur. 14 sierpnia 1688 w Berlinie, zm. 31 maja 1740 w Poczdamie), od 1713 roku król w Prusach, twórca militarnej potęgi Prus.Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.

    Powstałe w Prusach państwo krzyżackie od 1264 stopniowo ograniczało wolność zbioru bursztynu i jego obróbki. W 1394 r. Krzyżacy całkowicie zakazali zbioru i posiadania bursztynu przez ludność na własne potrzeby i zmonopolizowali jego pozyskiwanie, tworząc sieć skupu surowca. Jednym z większych ośrodków skupu został Gdańsk, po zajęciu go przez Zakon. Monopol objął również handel bursztynem. Krzyżacy wprowadzili także prawie całkowity zakaz wytwarzania na terenie ich państwa przedmiotów z bursztynu, a prawie cały surowiec gromadzili w Królewcu i tam sprzedawali rzemieślnikom Europy Zachodniej, zwłaszcza z Lubeki oraz Brugii, które to ośrodki wyspecjalizowały się dzięki temu w bursztyniarstwie. Wyjątkiem była tylko niewielka miejscowa produkcja przedmiotów bursztynowych dla władz krzyżackich. Cały import bursztynu z ziem zakonnych na Zachód odbywał się przez Królewiec, a zyski czerpała administracja zakonna.

    Bursztynowa Komnata – kompletny bursztynowy wystrój komnaty zamówiony przez Fryderyka I u gdańskich mistrzów. W ciągu kilkudziesięciu lat, jakie upłynęły od jego zaginięcia bądź zniszczenia, stał się symbolem zaginionego skarbu.Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.

    Utrata przez Zakon, w wyniku przegranej wojny trzynastoletniej i ustaleń pokoju toruńskiego w 1466 r., Pomorza Gdańskiego spowodowała, że na tych ziemiach przestał obowiązywać zakaz produkcji z bursztynu, zniknął też państwowy monopol na handel i pozyskiwanie jantaru. W efekcie Gdańsk zaczął rozwijać swoje sieci skupu bursztynu, obrabiać go i handlować nim. Bursztynnictwo rozwinęło się także w Elblągu. Poza Polską istotnym ośrodkiem bursztynnictwa stał się Słupsk. W wyniku utraty monopolu, a później także przekształcenia państwa zakonnego w Prusy Książęce, tamtejsze władze zgodziły się na rozwój bursztynnictwa w Królewcu, który stał się drugim obok Gdańska głównym centrum produkcji dzieł bursztynowych. Bursztynnicy zaczęli zrzeszać się we własnych cechach, np. w Gdańsku powstał on w 1477 r..

    II pokój toruński – traktat zawarty w Toruniu 19 października 1466 roku pomiędzy Polską a zakonem krzyżackim, kończący wojnę trzynastoletnią, trwającą w latach 1454-1466. Papiestwo stojące po stronie Krzyżaków, nie zatwierdziło uchwał zawartego pokoju. Elbląg (łac. Elbinga, Elbingus, niem. Elbing, prus. Elbings, rus. Эльблонг) – miasto na prawach powiatu w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba władz powiatu elbląskiego i gminy wiejskiej Elbląg, ale miasto nie wchodzi w ich skład, stanowiąc odrębną jednostkę samorządu terytorialnego. Od 1992 stolica diecezji elbląskiej. Najstarsze miasto w województwie, jedno z najstarszych w Polsce (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246). Miasto posiadało prawo do czynnego uczestnictwie w akcie wyboru króla. Także najniżej położone miasto w Polsce. Leży u ujścia rzeki Elbląg do Zalewu Wiślanego. Według danych z 30 czerwca 2012 r. ma 123 977 mieszkańców.

    Szczyt prosperity bursztynnictwa przypada na II poł. XVII w. i pierwszą ćwierć XVIII w.. Wówczas oprócz drobnych wyrobów bursztynowych, na szeroką skalę zaczęto wytwarzać drogie i skomplikowane reprezentacyjne dzieła sztuki bursztynowej, jak szkatułki, kabinety, plakietki, medaliony, figury. Niektóre obiekty cechowały się znacznymi rozmiarami, jak np. bursztynowy tron dla cesarza Leopolda I Habsburga i największy wyrób bursztynowy w historii bursztynnictwa - Bursztynowa Komnata.

    Medalion – w jubilerstwie ozdoba do zawieszania na szyi w kształcie owalnego lub okrągłego pudełka. Na zewnętrznej powierzchni malowana, wyłożona kamieniami szlachetnymi, emalią itp., wewnątrz często umieszczano miniaturowy portret.Państwo zakonu krzyżackiego [w Prusach] (niem. Deutschordensland in Preußen albo Deutschordensstaat in Preußen) – suwerenne państwo niemieckiego zakonu krzyżackiego założone około 1226 roku. Państwo zakonne było państwem, które przez setki lat obejmowało nie tylko ziemie Prusów, ale także Łotwę i Estonię. Na mocy postanowień II pokoju toruńskiego z 1466 roku Zakon oddał Polsce Pomorze Gdańskie, ziemię chełmińską i michałowską, a także Warmię i stolicę Malbork, które nazwano Prusami Królewskimi, a pozostałe pod władzą krzyżacką ziemie określano odtąd jako Prusy Zakonne.

    Kryzys bursztynnictwa zaczął się wraz z nastaniem w sztuce rokoka, które preferowało inne substancje zdobnicze. W przypadku Gdańska istotnym dodatkowym czynnikiem kryzysu stało się sukcesywne ograniczanie od 1726 r. przez króla Prus Fryderyka Wilhelma I Pruskiego dostaw nieobrobionego bursztynu ze złóż Półwyspu Sambijskiego, który był głównym obszarem surowcowym tej substancji. Władca Prus preferował zapotrzebowania bursztynników z miast wchodzących do jego królestwa, zwłaszcza Królewca i Słupska. Jednak wobec ogólnego spadku zapotrzebowania na wyroby bursztynowe kryzys w połowie XVIII w. nie ominął również i pruskich ośrodków bursztynnictwa. W efekcie o ile w okresie prosperity w II poł. XVII w. w Gdańsku działało 50 mistrzów bursztynniczych, to w latach 30. XVIII w. było ich już tylko siedmiu, a w Królewcu w 1790 r. zaledwie dwóch . Gdański cech zanikł na przełomie XVIII/XIX w..

    Rzemiosło – zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, posiadającą udokumentowane kwalifikacje do wykonywania danej działalności gospodarczej we własnym imieniu i na swój rachunek, przy zatrudnieniu niewielkiej liczby pracowników, których praca ma na celu wspieranie działalności rzemieślnika. O tym, czy dana działalność jest rzemiosłem decydują jej właściwości,charakter, niewielka skala i rozmiar oraz brak cechy uciążliwości środowiskowej oraz społecznej typowej dla działalności przemysłowej lub też produkcyjnej w znacznym rozmiarze. Jako przykład rzemiosła można podać artystyczny wyrób cegieł prowadzony w niewielkim rozmiarze, a jako działalność przemysłową- produkcję materiałów budowlanych w specjalnie przeznaczonych do tego urządzeniach prowadzona w znacznych rozmiarach w sposób zorganizowany i ciągły.Bursztynnik – rzemieślnik zajmujący się wyrobem ozdób z bursztynu. Zawód ten nie występuje w oficjalnym wykazie rzemiosł. Uprawiany był na południowym wybrzeżu Bałtyku już od początków ludzkiego osadnictwa . Osoby zajmujące się obróbką bursztynu powołały Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników które przyznaje tytuły Bursztynnika Roku .


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.
    Półwysep Sambijski, Sambia (ros. Калининградский полуостров, Kaliningradskij połuostrow; Земландский полуостров, Ziemłandskij połuostrow) - półwysep na terenie Rosji rozdzielający Zalew Wiślany (na południu) od Zalewu Kurońskiego (na północy). Na zachodzie półwysep graniczy z Bałtykiem, a na wschodzie przechodzi w Nizinę Staropruską.
    Muzeum Bursztynu w Gdańsku – muzeum rzemiosła w Gdańsku, założone w 2000, oddział Muzeum Historycznego Miasta Gdańska; dokumentuje historię bursztyniarstwa w Polsce.
    Wojna trzynastoletnia (1454-1466) – wojna między zakonem krzyżackim a Koroną Królestwa Polskiego, zakończona II pokojem toruńskim.
    Wielka wędrówka ludów – okres masowych migracji plemion barbarzyńskich, w szczególności Hunów i Germanów, na ziemie Cesarstwa rzymskiego u schyłku starożytności i w początkach średniowiecza (IV-VI wiek). Proces ten radykalnie odmienił obraz kontynentu europejskiego – doprowadził do zmian etnicznych na dużych obszarach, wyznaczył koniec starożytności i pociągnął za sobą upadek cesarstwa. Większość powstałych na jego gruzach nowych państw sama podzieliła jego los, jednak niektóre (jak państwo Franków) stały się podwalinami nowożytnych państw europejskich.
    Pomorze Gdańskie, Pomorze Nadwiślańskie, Pomorze Wschodnie, Pomerelia (kasz. Pòrénkòwô Pòmòrskô, niem. Pommerellen) – historyczna dzielnica Polski nad dolną Wisłą nad Morzem Bałtyckim w przybliżeniu obejmująca swym obszarem szeroki pas na zachód od dolnej Wisły, tj. wschodnią część województwa pomorskiego oraz północno-zachodnią część województwa kujawsko-pomorskiego. Historycznie Pomorze Gdańskie obejmowało także od zachodu Ziemię Sławieńską, która sąsiadowała z Pomorzem Zachodnim, zaś od Wschodu Pomorze Gdańskie sąsiadowało z Pomezanią i Prusami.
    Cech (z niem. Zunft), w języku staropolskim Gilda, słowo pochodzące z języka dolnoniemieckiego "die Gilde", ta ze staro skandynawskiego gildi - nazwa oznaczająca zebranie, stowarzyszenie, następnie cech rzemieślniczy – organizacja samorządu rzemieślniczego o charakterze społeczno-zawodowym, częściowo również gospodarczym, zrzeszająca rzemieślników jednego lub kilku pokrewnych zawodów, mająca na celu:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.