• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Buganda

    Przeczytaj także...
    Yoweri Museveni, właśc. Yoweri Kaguta Museweni (ur. 15 sierpnia 1944 w Ntungamo) – ugandyjski ekonomista i polityk, od 29 stycznia 1986 sprawuje urząd prezydenta kraju.Premier (z fr. premier - pierwszy, od łac. primus - pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: prezydent ministrów oraz prezes ministrów). W innych krajach nazywany: pierwszy minister (Wielka Brytania - Prime Minister), kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), prezydent ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, minister stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.
    Suahili, swahili (nazwa w języku suahili: kiswahili) – język z rodziny bantu. Używany w Afryce Środkowej i Wschodniej (Kenia, Tanzania, Demokratyczna Republika Konga, Uganda), jest językiem kontaktowym. Zapisywany zarówno alfabetem łacińskim (obecnie) jak i arabskim (dawniej). Składa się z ok. 20 dialektów (kiamu, kimwita, kingwana i inne). Najczęściej używanym (tzw. standard swahili) jest dialekt unguja wywodzący się z Zanzibaru. Językiem suahili jako ojczystym posługuje się około 800 tysięcy ludzi.
    Flaga królestwa Bugandy
    Położenie

    Buganda – największe z tradycyjnych królestw tworzących Ugandę, zamieszkane przez 52 klany. Utworzone na przełomie XIV i XV wieku przez lud Gandów (Baganda). W latach ok. 1344–1650 była pod zwierzchnością królestwa Kitary (Bunyoro). Władcy Bugandy noszą tradycyjny tytuł – kabaka.

    Mutebi II (właśc. Ronald Muwenda Mutebi II) (ur. 13 kwietnia 1955 r. w królewskim pałacu Mengo), od 31 lipca 1993 r. król (kabaka) królestwa Bugandy. Syn Mutesy II i królowej Sarah Nnalule.Mutesa I (właśc. Mukaabya Mutesa I, ur. 1837, zm. 19 października 1884), od października 1856 r. do śmierci król (kabaka) królestwa Bugandy, znajdującego się na terenie dzisiejszej Ugandy.

    19 czerwca 1894 roku Brytyjczycy narzucili jej protektorat, który trwał do 9 października 1962 roku, kiedy Buganda stała się częścią niepodległego afrykańskiego państwa Uganda. 9 października 1963 roku pierwszym prezydentem republiki Ugandy został król bugandyjski Edward Frederick Mutesa II. W 1966 roku premier Milton Obote kazał dowódcy armii, gen. Idi Aminowi, by zaatakował pałac króla Mutesy II. Król uciekł do Londynu 23 czerwca 1966 roku. W dniu 8 września 1967 roku obalono monarchie Bugandy, Toro, Bunyoro i Ankole a w kraju zapanował terror.

    Idi Amin Dada Oumee (ur. 17 maja 1925 w Koboko jako Idi Awo-Ongo Angoo, zm. 16 sierpnia 2003 w Dżuddzie) – polityk i feldmarszałek ugandyjski. Prezydent Ugandy w latach 1971-1979.Uganda – państwo we wschodniej Afryce nad Jeziorem Wiktorii, o pow. 236 tys. km². Graniczy z Sudanem Południowym, Demokratyczną Republiką Konga, Rwandą, Tanzanią i Kenią. Ludność zajmuje się głównie rolnictwem i hodowlą, kraj słabo rozwinięty.

    24 lipca 1993 roku prezydent Ugandy Yoweri Museveni podjął decyzję o odrestaurowaniu tradycyjnych królestw.

    Stolicą Ugandy i jednocześnie królestwa Bugandy jest Kampala. W tym państwie mieszkańcy używają języka suahili.

    Królowie Bugandy[ | edytuj kod]

  • Kintu Kakulukuku (ok. 1300–1330)
  • Chwa I Walusimbi (ok. 1330–1344) [syn]
  • Kimera Walusimbi (ok. 1344–1374) [wnuk]
  • Tembo Kiridde (ok. 1374–1404) [syn]
  • Kigala Kasongovu (ok. 1404–1434; abdykował) [syn]
  • Kimba Ntege (ok. 1434–?) [syn]
  • Kigala (2. panowanie ?–ok. 1464)
  • Kaima Sendikaddiwa (ok. 1464–1494) [wnuk]
  • Nakibinge Kagali (ok. 1494–1524) [syn]
  • Mulondo Sekajja (ok. 1524–?) [syn]
  • Temba (Djemba) Busungwo (?–ok. 1554) [brat]
  • Suna I Kisolo (ok. 1554–1584) [brat]
  • Sekamanya Kisolo (ok. 1584–1600) [syn Temby]
  • Kimbugwe Kamegere (ok. 1600–1614) [syn Suny I]
  • Kateregga Kamegere (ok. 1614–1644) [syn Sekamanyi]
  • Mutebi I Mutesi (ok. 1644–?) [syn]
  • Juko (Djuko) Mulwana [brat]
  • Kayemba Kisiki (?–ok. 1674) [brat]
  • Tebandeke Mujambula (ok. 1674–?) [syn Mutebi I]
  • Ndawula Nsobya (?–ok. 1704) [syn Juko]
  • Kagulu Ntambi (ok. 1704–1730) [syn]
  • Kikulwe Mawuba (ok. 1730–1737) [brat]
  • Mawanda Sebanakitta (ok. 1737–1740) [brat]
  • Mwanga I Sebanakitta (1740–1741) [wnuk Ndawuli]
  • Namugala Kagali (1741–1750) [brat]
  • Kyabaggu Kabinuli (1750–1780) [brat]
  • Junju (Djundju) Sendegeya (1780–1797) [syn]
  • Semakokiro Nabbunga (1797–1814) [brat]
  • Kamanya Kadduviamala (1814–1832) [syn]
  • Suna II Migekyamye (1832–1857) [syn]
  • Mutesa I Mukabyakayira (1857–1884) [syn]
  • Mwanga II Mukusa (1884–1888; usunięty) [syn]
  • Kiwewa Nuyonyintono (1888; usunięty, zmarł 1889) [brat]
  • Kalema Muguluma (1888–1889; usunięty, zmarł 1890) [brat]
  • Mwanga II (2. panowanie 1889–1897; usunięty, zmarł 1903)
  • Daudi Chwa II Kaggwa (1897–1939; regencja 1897-1914) [syn]
  • Mutesa II (1939–1953; regencja 1939–1942; usunięty) [syn]
  • interregnum 1953–1955
  • Mutesa II (2. panowanie 1955–1966; usunięty, zmarł 1969)
  • interregnum 1966–1993
  • Mutebi II (od 1993) [syn]
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Historia Afryki. Do początku XIX wieku, pod red. M. Tymowskiego, Wrocław 1996, s. 678-681, 1019-1026, ​ISBN 83-04-04094-8​.
    2. Tadeusz Pasierbiński, Monarchie świata. Poczet rodów królewskich i książęcych, Warszawa: „Iskry”, 2002, s. 368-370, ISBN 83-207-1705-1, OCLC 830379607.
    3. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 2: America & Africa, München 2002, s. 918-919.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Mwanga (ur. 1866, zm. 8 maja 1903) – władca (kabaka) Bugandy w latach 1884–1888 i 1889–1897, ostatni niezależny władca Bugandy, z jego rozkazu doszło w latach 1885–1887 do prześladowań i pogromu chrześcijan.
    Kampala – stolica i największe miasto Ugandy położone w południowej części kraju, w pobliżu Jeziora Wiktorii. W 2002 roku liczyło ok. 1,2 mln mieszkańców. Kampala jest głównym ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym kraju. Miejscowość jest centrum handlu produktami rolnymi (kawą, bawełną, herbatą, tytoniem, cukrem); funkcjonują tu również zakłady przemysłu włókienniczego, metalowego, drzewnego, maszynowego i spożywczego. W mieście działają: Ugandyjskie Towarzystwo Naukowe (zał. 1933), Uniwersytet Makerere (zał. 1922) i wyższa szkoła techniczna oraz liczne instytucje kulturalne, m.in.: muzeum narodowe i teatr narodowy. 35 km na południowy zachód od Kampali znajduje się międzynarodowy port lotniczy Entebbe, a w samym mieście znajduje się port lotniczy Kampala obsługujący połączenia krajowe.
    Edward Mutesa II (ur. 19 listopada 1924 w Makindye, zm. 21 listopada 1969 w Londynie) – polityk ugandyjski, król (Kabaka) Bugandy w latach 1939 - 1953 oraz 1955 - 1966 i pierwszy prezydent niepodległej Ugandy w latach 1963 - 1966. Obalony w wyniku zamachu stanu przeprowadzonego przez ówczesnego premiera Ugandy Miltona Obote, 5 maja 1966, który sam ogłosił się prezydentem Ugandy. Mutesa II zmarł w 1969, na emigracji.
    Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.
    Apollo Milton Opeto Obote (ur. 28 grudnia 1924 w Akokoro, zm. 10 października 2005 w Johannesburgu) – premier Ugandy od 1962 do 1966 oraz prezydent kraju w latach 1966-1971 i 1980-1985, doprowadził do niepodległości Ugandy w 1962.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.767 sek.