• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bużanie

    Przeczytaj także...
    Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.Aleksiej Szachmatow (ur. 5 czerwca/17 czerwca 1864 w Narwie, zm. 16 sierpnia 1920 w Piotrogrodzie) – rosyjski językoznawca i historyk kultury, profesor Uniwersytetu Petersburskiego.
    Gieorgij Władimirowicz Wiernadski (ros. Гео́ргий Влади́мирович Верна́дский, ang. George Vernadsky)(ur. 20 sierpnia 1888, zm. 12 czerwca 1973) - rosyjski i amerykański historyk, syn Włodzimierza Iwanowicza Wiernadskiego.
    Orientacyjna mapa rozmieszczenia plemion Europy Wschodniej w średniowieczu, Bużanie identyfikowani z Dulebami

    Bużanie - plemię słowiańskie zamieszkujące Wołyń i ziemię nad Bugiem, którego przynależność do Słowian zachodnich lub wschodnich pozostaje w nauce przedmiotem dyskusji.

    Słowianie – gałąź ludów indoeuropejskich posługujących się językami słowiańskimi, o wspólnym pochodzeniu, podobnych zwyczajach, obrzędach i wierzeniach. Zamieszkują Europę wschodnią, środkową i południową oraz pas północnej Azji od Uralu po Ocean Spokojny. Stanowią najliczniejszą grupę ludności indoeuropejskiej w Europie.Nestor także Nestor Kronikarz, Nestor z Kijowa (ros. i ukr. Нестор, ur. ok. 1050, zm. ok. 1114) – kronikarz, mnich pieczerskiego monasteru.

    Najważniejsze grody Bużan to: Busk, Gródek i Czerwień.

    Wokół plemienia Bużan w literaturze wśród historyków pojawiło się wiele licznych i sprzecznych hipotez odnośnie jego związku z dwoma innymi nadbużańskimi plemionami: Wołynianami i Dulebami. Niektórzy uczeni twierdzą, że Bużanie, Dulebowie i Wołynianie stanowili jedno plemię. Inni historycy identyfikują Bużan z Wołynianami, a jeszcze inni Bużan z Dulebami. Rosyjski uczony - Aleksiej Szachmatow z kolei uważał, że wszystkie trzy powyższe plemiona żyły na tym samym obszarze, ale w różnych odstępach czasu, natomiast Gerard Labuda popierając teorię R. Jakimowicza, przedstawioną w książce Okres wczesnohistoryczny. Prehistoria ziem polskich, pisze że Bużanie żyli obok Wołynian, zaś Dulebów na tym terenie nigdy nie było.

    Słowianie wschodni – indoeuropejska grupa ludnościowa Europy, zamieszkująca wschodnią i część środkowej partii tego kontynentu, licząca około 210 mln ludzi.Powieść minionych lat (ros. Повесть временных лет (Повѣсть временныхъ лѣтъ), ukr. Повість минулих літ, inne polskie nazwy: Powieść doroczna, Powieść lat minionych, Kronika Nestora) - staroruski latopis, opisujący dzieje państwa ruskiego od czasów najdawniejszych (przybycie Ruryka) do początku XII wieku, podstawowe źródło do poznania historii wczesnej Rusi Kijowskiej.

    O istnieniu plemienia Bużan wspomina Geograf bawarski z IX wieku, który wzmiankuje o plemieniu Busani.

    Nestor w swojej kronice wspomina Bużan w jedynym krótkim zdaniu: ...(nazywali się) Bużanie, ponieważ siedzieli nad Bugiem, później zaś Wołynianie, co podsuwa dwojaką interpretację tego sformułowania - albo na terenach, na których niegdyś żyli Bużanie, osiedlili się Wołynianie (czyli istniały dwa odrębne plemiona), lub było to jedno plemię, które pierwotnie nosiło nazwę Bużanie, a później Wołynianie.

    Busk (ukr. Буськ) – miasto na Ukrainie i stolica rejonu w obwodzie lwowskim, nad Bugiem. 8,3 tys. mieszkańców (2006). Prawa miejskie nadane przez księcia mazowieckiego Siemowita w roku 1411, do agresji sowieckiej na Polskę 17.09.1939 województwo tarnopolskie, powiat kamionecki.Hipoteza (gr. hypóthesis – przypuszczenie) – osąd, który podlega weryfikacji lub falsyfikacji. Zdanie, które stwierdza spodziewaną relację między jakimiś zjawiskami, propozycja twierdzenia naukowego, które zakłada możliwą lub oczekiwaną w danym kontekście sytuacyjnym naturę związku.

    W kronice Powieść minionych lat w zestawieniu plemiennym "Słowian" (zgodnie z dzisiejszą terminologią - "wschodnich Słowian") Bużanie nie występują, co wskazuje na to, że Nestor Bużan za "Słowian" (= "wschodnich Słowian") nie uważał.

    Nieznana jest także dokładny rodowód Bużan. Najprawdopodobniejsza teoria to wywodzenie nazwy tego plemienia od rzeki Bug (sugeruje to sam Nestor), inna hipoteza to wyprowadzanie pochodzenia Bużan od jednego z ich grodów na Wołyniu - Buska (Bużska).

    Zobacz też[]

  • Słowianie
  • Dulebowie
  • Wołynianie
  • Przypisy

    1. Tadeusz Lehr-Spławiński, Początki Słowian, BSSUJ, 1946, s. 48
    2. Leon Białkowski, Początki dziejowe Słowiańszczyzny wschodniej, RHKUL, t. I, 1949, s. 10
    3. Dmitrij Lichaczow, Powiest wriemiennych let, t. II, 1950, s. 222
    4. Mychajło Hruszewski. Istorija Ukrajiny-Rusy, t. I, 1904, s. 180, 181
    5. Lubor Niederle, Najdawniejszy podział Słowian na szczepy, s. 29, 30
    6. Dmitrii Zelenin, Russische (ostslavische) Volkskunde, 1927, s. 4
    7. B. Włodarski, Wołyń pod rządami Rurykowiczów i Bolesława Jerzego Trojdenowicza, t. III, 1934. s. 107, 108
    8. Gieorgij Wiernadskij, Ancient Russia, s. 321
    9. Aleksiej Szachmatow, K woprosu ob obrazowanii russkich narieczij i russkich narodnostiej, 1899, s. 19
    10. Gerard Labuda, Okres "wspólnoty" słowiańskiej w świetle źródeł i tradycji historycznej, t. I, 1948, s. 205
    11. S. Zakrzewski, Opis grodów i terytoriów z północnej strony Dunaju czyli tzw. Geograf bawarski, Lwów 1917
    12. Powieść minionych lat, tłumaczenie Franciszek Sielicki, 1968, s. 212-215
    13. Taką hipotezę postawił w swojej pracy Istorija Ukrajiny-Rusi (t. 1, s. 181, 182) Mychajło Hruszewski, a za nim kilku innych badaczy
    Gródek (Gródek Nadbużański, d. Gródek Nadbużny) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów. Na terenie wsi zachowały się resztki grodziska z VIII-IX w., którego najintensywniejszy rozwój występował w XI wieku. Według Długosza miał to być legendarny Wołyń (jeden z najważniejszych grodów plemienia Bużan), który dał nazwę całej krainie na prawym brzegu górnego Bugu. W 1018 r. miała tu miejsce Bitwa pod Wołyniem pomiędzy wojskami Bolesława Chrobrego a wojskami Jarosława Mądrego. Prawdopodobnie został on zrównany z ziemią przez najazd mongolski w 1241 roku.Geograf Bawarski – mnich znany ze sporządzenia spisu grodów zwanego "Zapiską karolińską", nota Descriptio civitatum et regionum ad septentrionalem plagam Danubii (po. Opis grodów i ziem z północnej strony Dunaju) spisana około roku 845 w Ratyzbonie dla Ludwika Niemca, odkryta w bibliotece elektora bawarskiego, w księdze z XII w., przez hrabiego de Buat, ministra pełnomocnego Ludwika XV, który ogłosił ją drukiem w 1772. Zawiera informacje o ludach i plemionach (zwłaszcza plemionach zachodniosłowiańskich), żyjących na wschód od Łaby i na północ od Dunaju, określając ilość grodów każdego z plemion.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Lubor Niederle (ur. 20 września 1865 w Klatowach, zm. 14 czerwca 1944 w Pradze) – czeski slawista, antropolog, etnograf, archeolog, historyk i artysta malarz; jeden z pionierów nowoczesnej archeologii w Czechach; członek Towarzystwa Naukowego we Lwowie.
    Wołynianie - plemię słowiańskie zamieszkujące ziemie nad Bugiem i Styrem, którego przynależność do Słowian zachodnich lub wschodnich pozostaje w nauce przedmiotem dyskusji. Głównym grodem był Wołyń utożsamiany współcześnie z Gródkiem Nadbużańskim.
    Leon Ignacy Białkowski (ur. 1 lutego 1885 w Pasynkach na Podolu, zm. 22 stycznia 1952 w Lublinie) – polski historyk, archiwista, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
    Tadeusz Lehr-Spławiński (ur. 20 września 1891 w Krakowie, zm. 17 lutego 1965 tamże) – polski językoznawca, slawista, profesor UJ i rektor tej uczelni w latach 1938-1939 i 1945-1946.
    Bug (ukr. Західний Буг – Zachidnyj Buh, biał. Заходні Буг – Zachodni Buh) – rzeka we wschodniej Polsce, zachodniej Ukrainie i południowo-zachodniej Białorusi (154 km – na całej długości rzeka graniczna z Polską). Długość Bugu wynosi 772 km (w tym w Polsce 587 km), powierzchnia dorzecza 39 420 km² w Polsce. Powierzchnia dorzecza Wisły obejmuje obszar 194 424 km² , z czego w Polsce 19 284 km². Średni przepływ w dolnym biegu – 158 m³/s, co czyni go piątą co do wielkości rzeką Polski. Nazwa rzeki należy do nazw substratowych – została przejęta przez nową ludność od wcześniejszych osadników, którzy później wyginęli lub wymarli.
    Dmitrij Lichaczow ( ur. 28 listopada 1906 w Petersburgu, zm. 30 września 1999 w Petersburgu) - rosyjski historyk literatury i kulturoznawca.
    Słowianie zachodni – jedna z grup Słowian, indoeuropejska grupa ludnościowa Europy, zamieszkująca wschodnią i środkową część tego kontynentu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.