• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bułgarski Kościół katolicki



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Dragan Kirjakow Cankow, bułg. Драган Киряков Цанков (ur. 9 listopada 1828 w Swisztowie, zm. 24 marca 1911 w Sofii) – bułgarski publicysta, redaktor, wydawca, historyk i polityk, działacz na rzecz Kościoła unickiego (1859-ok. 1863), jeden z liderów Partii Liberalnej (1879-1884), a następnie założyciel i pierwszy przewodniczący Partii Postępowo-Liberalnej (1884-1897), uczestnik założycielskiego zebrania parlamentu Księstwa Bułgarii (1879), deputowany do Zwyczajnego Zgromadzenia Narodowego 1. (1879), 2. (1880), 4. (1884-1886), 10. (1899-1900), 11. (1901) i 12. kadencji (1902-1903) oraz Wielkiego Zgromadzenia Narodowego 1. kadencji (1879), Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego (1902-1903), minister spraw zagranicznych i wyznań wiary (1880), spraw wewnętrznych (1880, 1883-1884 i 1886), dwukrotnie premier Księstwa Bułgarii (1880 i 1883-1884).Christo Projkow (ur. 11 marca 1946 w Sofii) – bułgarski duchowny katolicki rytu bizantyjskiego. Egzarcha apostolski Sofii od 1995.

    Bułgarski Kościół katolicki obrządku bizantyjskiego – jeden z Kościołów greckokatolickich rytu bizantyjsko–słowiańskiego, o charakterze sui iuris, uznający władzę i autorytet papieża.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Początki Kościoła
  • 1.2 Okres 1883–1925
  • 1.3 Apostolski Egzarchat Sofii
  • 2 Organizacja
  • 3 Zobacz też
  • 4 Uwagi
  • 5 Przypisy
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Historia[]

    Początki Kościoła[]

    abp Josef Sokołski – pierwszy zwierzchnik Bułgarskiego Kościoła Katolickiego

    Historia Bułgarskiego Kościoła Katolickiego wiąże się z bułgarskim odrodzeniem tożsamości narodowej, które wiązało się z uniezależnieniem prawosławnych Bułgarów od jurysdykcji greckich hierarchów. Według części duchowieństwa jedynym sposobem na odłączenie się od Patriarchatu Konstantynopolitańskiego było zawarcie unii z Kościołem katolickim. Inspiracją dla unii z papieżem byli dla Bułgarów w dużym stopniu katolicy ormiańscy, którzy w ramach muzułmańskiego Imperium Osmańskiego zostali w 1831 roku objęci systemem milletów.

    Egzarchat Bułgarski (bułg. Българска екзархия) - autokefaliczny Kościół prawosławny funkcjonujący na ziemiach bułgarskich pod panowaniem tureckim, a następnie w niepodległej Bułgarii, w latach 1870-1953.Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego (ukr. Українська Греко-Католицька Церква) – większy arcybiskupi Kościół wschodni działający obecnie na terenie Ukrainy oraz wśród diaspory ukraińskiej, uznający władzę i autorytet papieża.

    18 grudnia/30 grudnia 1860 delegacja bułgarskiego duchowieństwa i wiernych, na której czele stał archimandryta Josif Sokołski i Dragan Cankow, udała się do przedstawicielstwa Stolicy Apostolskiej w Stambule, gdzie przyjął ich abp Paolo Brunoni i abp Andon Hassoun, z petycją z 3000 podpisów o przyjęcie prawosławnych Bułgarów do Kościoła z zachowaniem autonomii. Abp Brunoni przyjął propozycję i podpisał akt unii, uznający zwierzchność papieża nad prawosławnymi Bułgarami, jednocześnie zapewniając zachowanie dotychczasowego obrządku bizantyjsko – słowiańskiego i odrębną hierarchę i szkolnictwo. Konflikt pomiędzy prawosławnymi Grekami i Bułgarami był po myśli rządu sułtańskiego i już następnego dnia Wysoka Porta zezwoliła na unię. Abp Brunoni erygował 15 parafii. 24 stycznia 1861 roku unia została potwierdzona przez papieża Piusa IX. Na przełomie lutego i marca została podjęta decyzja o mianowaniu Josifa Sokołskiego zwierzchnikiem Kościoła Bułgarskiego. Razem z Rafałem Popowem, Draganem Cankowem i Jerzym Mirkoviciem Sokołski udał się do Rzymu, gdzie 26 marca został przedstawiony papieżowi Piusowi IX, a 2 kwietnia otrzymał z jego rąk święcenia biskupie, z nominacją na Wikariusza Apostolskiego Bułgarii i tytułem arcybiskupa. 23 kwietnia po powrocie do Stambułu odbyła się intronizacja nowego ordynariusza. 1 czerwca otrzymał od sułtana Abdülmecida I potwierdzenie zwierzchnictwa nad bułgarskimi katolikami otrzymując tytuł milletbaşı. Pozycja milletbaşı nadana przez sułtana powodowała, że Sokołski stał na czele administracji Kościoła Bułgarskiego i miał obowiązek pobierać od nich podatki na rzecz sułtana. Jednocześnie członkowie tego Kościoła zwolnieni byli z płacenia danin na rzecz Patriarchatu Konstantynopolitańskiego, co spowodowało wzrost liczy wiernych do 30 000.

    Patriarchat Konstantynopolitański (Ekumeniczny) – starożytny Kościół, którego początki sięgają czasów apostolskich. Zgodnie z Tradycją, został założony przez apostoła Andrzeja, który głosił Ewangelię w Azji Mniejszej, w okolicach Morza Czarnego, Tracji i Achai. Z tego też powodu Patriarchat Ekumeniczny ustanowił dzień pamięci świętego (30 listopada, 13 grudnia) dniem Tronu Patriarszego. Apostolskość tego Kościoła jest również związana z osobą apostoła i ewangelisty Jana Teologa, który nauczał w Azji Mniejszej. Napisaną przez siebie Apokalipsę zaadresował on do „siedmiu kościołów w Azji”: w Efezie, Smyrnie, Pergamonie, Tiatyrze, Sardes, Filadelfii i Laodycei, które od IV wieku znajdują się w jurysdykcji Konstantynopola. W rzeczywistości początki tego Kościoła zbiegają się z ustanowieniem w Konstantynopolu stolicy cesarstwa rzymskiego w 330 roku. W tym też okresie wyłączono Konstantynopol z jurysdykcji metropolii Heraklei i przyznano jego biskupowi honorowe pierwszeństwo zaraz po Rzymie.Egzarchat apostolski Istambułu – jednostka administracyjna kościoła greckokatolickiego w Turcji, powstała w 1911. Od 1957 pozostaje sede vacante. W 2009 liczyła 25 wiernych i ani jednego kapłana.

    Sytuacja krzyżowała plany Moskwie, dlatego 6 czerwca abp Sokołski został uprowadzony do Odessy, następnie przewieziony do Kijowa, gdzie został osadzony w Ławrze Peczerskiej i spędził ostatnie lata życia. W wyniku tego wydarzenia tymczasowy zarząd nad wikariatem został powierzony archimandrycie Piotrowi Arabadzyńskiemu i Polakowi Franciszkowi Malchińskiemu, duchownemu greckokatolickiemu.

    Wojny bałkańskie – dwa konflikty zbrojne na terenie Bałkanów, które wybuchły na początku XX wieku. Pierwszy z nich miał charakter wielonarodowej wojny wyzwoleńczej. Drugi konflikt wybuchł na tle podziału terytoriów, uprzednio odebranych imperium osmańskiemu.Sede vacante (od łac. sedes vacans – „nieobsadzona stolica” lub „pusty tron”; forma sede vacante to ablativus absolutus i znaczy: „przy nieobsadzonej stolicy”; pokr. sedis vacantia – „stan nieobsadzenia stolicy”) – w Kościele katolickim termin określający okres, w którym stolica biskupia jest nieobsadzona.

    14 marca 1864 roku administratorem apostolskim został archimandryta Rafał Popov. Sakrę biskupią otrzymał 7 listopada 1865 roku. W 1866 roku przeniósł się do Edirne, pozostawiając w Stambule wikariusza generalnego. Biskup Rafał pełnił funkcję aż do swojej śmierci w lutym 1876 roku. Kolejnym biskupem został Nil Izvorov.

    Wizytator apostolski – delegat papieża zwykle w randze co najmniej biskupa, wysyłany w celu zbadania sytuacji w wybranej diecezji, instytucji kościelnej lub w danym kraju. Wyposażony jest w specjalne i szerokie kompetencje, a ponadto odpowiada tylko przed papieżem. Zadaniem wizytatora jest zwykle opracowanie raportu, który zostanie następnie przedstawiony Stolicy Apostolskiej i stanowić będzie podstawę do podjęcia dalszych kroków. Wizytator apostolski niekiedy otrzymuje prawo do podejmowania w sposób autonomiczny natychmiastowych działań w przypadku zaistnienia poważnych problemów. Bywa też, że wizytator apostolski pełni rolę ordynariusza dla wiernych pozbawionych własnego biskupa lub mających utrudniony kontakt z własną hierarchią.Wysoka Porta, Porta Ottomańska (tur. Bab-ı Ali ) – historyczne określenie na dwór, rząd lub ogólniej, na państwo tureckie jako całość za panowania sułtanów, szczególnie w kontekście dyplomatycznym. Nazwa pochodzi od wielkiej bramy do dzielnicy urzędowej w Stambule, budynku, w którym mieściła się siedziba wielkiego wezyra. Od tego określenia pochodzi także nazwa elitarnej straży sułtana - Jeźdźców Wysokiej Porty.

    Okres 1883–1925[]

    bp Epifaniusz – ostatni Wikariusz Apostolski w Salonikach

    Po uzyskaniu przez Bułgarię autonomii powstała potrzeba reorganizacji administracji Kościoła, czego dokonano w 1883 roku. Utworzono bułgarską archieparchię konstantynopolitańską oraz dwa wikariaty apostolskie: macedoński z siedzibą w Salonikach i tracki z siedzibą w Edirne, obejmujący obszar Księstwa Bułgarii i Rumelii Wschodniej. Na czele całego Kościoła pozostał, awansowany do rangi arcybiskupa konstantynopolitańskiego, Nil. W Macedonii wikariuszem apostolskim został bp Łazarz Mladenow, a w Tracji bp Michał Petkow – pierwszy bułgarski biskup katolicki, który uzyskał wykształcenie w seminariach katolickich.

    Jan XXIII (łac. Ioannes XXIII, właśc. Angelo Giuseppe Roncalli; ur. 25 listopada 1881 w Sotto il Monte, zm. 3 czerwca 1963 w Watykanie) – patriarcha Wenecji (1953-1958), papież i 3. Suweren Państwa Miasto Watykan w okresie od 28 października 1958 do 3 czerwca 1963, błogosławiony Kościoła katolickiego.Archimandryta (gr. archimandrites - przełożony owczarni) – w okresie wczesnego chrześcijaństwa opiekun klasztorów na terenie danej diecezji. Obecnie tytułu tego używa się w cerkwi prawosławnej i w niektórych wschodnich Kościołach katolickich.

    W 1894 roku zostały ujawnione skandale finansowe biskupa Mladenowa, czego efektem było pozbawienie go urzędu wikariusza apostolskiego, a w grudniu tego roku jego przejście do Cerkwi Prawosławnej. Kryzys pogłębił się wiosną następnego roku, kiedy to do Cerkwi Prawosławnej odszedł również abp Nil. W kwietniu bp Mladenow powrócił do Kościoła katolickiego, ale nie objął on ponownie wikariatu macedońskiego, a na jego miejsce nowym biskupem został wybrany Epifaniusz Szanow. Tymczasowym administratorem wikariatu konstantynopolitańskiego został ksiądz Nikifor Donchew, jednak władze tureckie oczekiwały stałego przedstawiciela Katolickiego Kościoła Bułgarskiego. W tej sytuacji administratorem sede vacante został ksiądz Michał Mirow. Okres sedewakacji trwał aż do 1907 roku, kiedy to Michał Mirow został wyświęcony na arcybiskupa i mianowany zwierzchnikiem Bułgarskiego Kościoła Katolickiego. Funkcję tę pełnił aż do śmierci w 1923 roku.

    Wikariusz (łac. vicarius) – zastępca w Kościele katolickim i Kościele ewangelickim. W Kościele baptystycznym jest to nieordynowany duchowny przygotowujący się do ordynacji pastorskiej Borys III, właśc. Borys Klemens Robert Maria Pius Stanisław Ksawery Sachsen-Coburg-Gotha (ur. 30 stycznia 1894 w Sofii, zm. 28 sierpnia 1943) – car Bułgarii z dynastii Sachsen-Coburg-Gotha.

    Z powodu wojen bałkańskich i towarzyszącym im prześladowaniom grekokatolików około 10 000 katolickich Bułgarów była zmuszona do ucieczki z zamieszkiwanych przez siebie obszarów Macedonii i Tracji do Bułgarii. Zostały zamknięte seminarium duchowne w Salonikach, Bułgarskie Liceum w Edirne oraz inne charytatywne instytucje kościelne. W 1915 roku biskup Michał Petkow przeniósł się do Sofii, skąd administrował diecezją aż do końca I wojny światowej. W 1916 roku bp Epifaniusz Szanow został internowany, a następnie w 1919 roku wydalony z terytorium Grecji, w którym znalazły się Saloniki. Udał się na wygnanie do rodzinnej wioski w Bułgarii, gdzie w 1921 roku dostał ze Stolicy Apostolskiej zwolnienie z urzędu. W tym samym roku umarł również bp Petkow. W tej sytuacji tymczasowym administratorem apostolskim obydwóch wikariatów mianowano archimandrytę Christophera Kondowa, a Kongregacja ds. Kościołów Wschodnich wyznaczyła do pomocy swojego przedstawiciela egzarchę Isaiasa Papadopoulosa . W 1924 roku Kondow, ze względu na zły stan zdrowia, złożył rezygnację, a jego obowiązki przejął Jozafat Kozarow.

    Odessa (ukr. Одеса, ros. Одесса) – miasto i stolica obwodu odeskiego Ukrainy, położone nad Morzem Czarnym.Kijów (ukr. Київ, Kyjiw, ros. Киев, Kijew) – stolica i największe miasto Ukrainy, nad rzeką Dniepr. Był miastem królewskim Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

    Apostolski Egzarchat Sofii[]

    W marcu Kongregacja Kościołów Wschodnich postanowiła wysłać do Bułgarii wizytatora apostolskiego arcybiskupa Angelo Roncalliego. Roncalli od razu przystąpił do pracy, dokonując objazdu po parafiach, organizując rozmowy z duchowieństwem oraz spotykając się 30 kwietnia z carem Borysem III, a 28 sierpnia ze Świętym Soborem Egzarchatu Bułgarskiego. Pracę przerwała nagła śmierć Jozafata 3 listopada 1925 roku. Kilka dni później abp Rancalli wyznaczył na administratora diecezjalnego Stefana Kurteffa. Był to również odpowiedni czas do reorganizacji Kościoła, w wyniku której utworzono Egzarchat Apostolski w Sofii obejmujący swoim zasięgiem terytorium państwa bułgarskiego. Wierni z Salonik i Edirne przeszli pod jurysdykcję Greckiego Kościoła Katolickiego. Pod koniec lipca 1926 roku papież Pius XI wydał dekret powołujący na stanowisko egzarchy sofijskiego z nominacją biskupią dotychczasowego administratora Stefana Kurteffa. Decyzja ta została publiczne ogłoszona przez arcybiskupa Angela Roncalliego podczas obchodów Święta Zaśnięcia Matki Bożej 28 sierpnia w Soborze Zaśnięcia Matki Bożej w Sofii. Sakra biskupia pierwszego eparchy sofijskiego odbyła się 5 grudnia w rzymskiej bazylice św. Klemensa, a biskup Kurteff przybrał imię Cyryl. Intronizacja biskupa miała miejsce 6 lutego 1927 roku w sofijskiej cerkwi. Funkcję swoją sprawował aż do 1941 roku, kiedy to zrezygnował z urzędu. Jego następcą został Ivan Garufaloff, któremu sakry biskupiej udzielił biskup Cyryl. Po śmierci Ivana w 1951 roku egzarchą Sofii ponownie zostaje Cyryl, który sprawuje tę funkcję przez kolejne dwadzieścia lat. W latach 1963–1967 wziął on udział w drugiej i czwartej sesji soboru watykańskiego II oraz I Zwyczajnym Zgromadzeniu Ogólnym Synodzie Biskupów. 28 kwietnia 1963 roku dekretem papieża Jana XXIII został powołany biskup pomocniczy eparchii Metody Stratiew, który po śmierci Cyryla w 1971 roku został egzarchą Sofii. 5 września 1995 roku ze względu na wiek został przeniesiony w stan spoczynku z nominacją arcybiskupią, a jego następcą został mianowany Christo Projkow, który od 1993 roku pełnił funkcję biskupa pomocniczego. W 2002 roku został zatwierdzony nowy statut Konferencji Episkopatu Bułgarii, na mocy którego bułgarscy biskupi greckokatoliccy również wchodzą w jej skład.

    Bułgarskie odrodzenie narodowe – proces odradzania się tożsamości narodowej Bułgarów pod panowaniem osmańskim. Za jego początek przyjmuje się publikację Historii słowiano-bułgarskiej Paisjusza Chilendarskiego w 1762. Do połowy XIX wieku tożsamość narodowa Bułgarów kształtowała się pod wpływem szybko rozwijającej się sieci szkół, a następnie także czytelni ludowych. Od lat 40. XIX wieku wydawane były bułgarskie czasopisma. Ruch bułgarski wspierała Rosja, fundując stypendia dla młodych działaczy narodowych na naukę na rosyjskich uczelniach; ich absolwenci wracali następnie do kraju, otwierając kolejne instytucje kulturalne. Odrodzeniu narodowemu przewodzili przedstawiciele bułgarskiego mieszczaństwa i duchowieństwa prawosławnego. Szczególne znaczenie miała walka Bułgarów o restytucję narodowej Cerkwi autokefalicznej, zakończona utworzeniem Egzarchatu Bułgarskiego. Za moment kończący proces odrodzenia narodowego uznaje się powstanie niepodległej Bułgarii w 1877.Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Bułgarii – w ramach Kościoła katolickiego w Bułgarii odrębne struktury mają:


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pius IX (łac. Pius IX, właśc. Giovanni Maria Mastai Ferretti; ur. 13 maja 1792 w Senigallia, zm. 7 lutego 1878 w Watykanie) − papież w okresie od 16 czerwca 1846 do 7 lutego 1878, błogosławiony Kościoła katolickiego.
    Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.
    Sobór watykański II – ostatni, jak dotąd, sobór w Kościele katolickim, otwarty 11 października 1962 przez papieża Jana XXIII, zakończony 8 grudnia 1965 przez papieża Pawła VI.
    Bułgarski Kościół Prawosławny, także Patriarchat Bułgarski – jeden z autokefalicznych Kościołów prawosławnych. Jego aktualnym (2013) zwierzchnikiem jest patriarcha Neofit. Funkcję katedry patriarchalnej pełni sobór św. Aleksandra Newskiego w Sofii. Językiem liturgicznym Kościoła jest język cerkiewnosłowiański, przy wykorzystaniu współczesnego języka bułgarskiego w czytaniach Ewangelii; język bułgarski jest również dopuszczalny w pozostałych częściach nabożeństw i ma stopniowo zostać przyjęty w całym Kościele.
    Andon Bedros IX Hassoun (ur. 15 czerwca 1809, zm. 28 lutego 1884) – duchowny ormiańskokatolicki. W latach 1842-1846 arcybiskup koadiutor Stambułu i arcybiskup tytularny Anazarbus.Ordynariusz Stambułu w latach 1846-1867.Patriarcha Cylicji od 1867. Kreowany kardynałem na konsystorzu w 1880.
    Macedoński kościół greckokatolicki, jeden z kościołów greckokatolickich rytu bizantyjskiego, uznający władzę i autorytet papieża. Ma charakter kościoła sui iuris.
    Edirne (wariantowo Adrianopol) – miasto w europejskiej, północno-zachodniej części Turcji, na Nizinie Trackiej, przy ujściu rzeki Tundża do Maricy, w pobliżu granicy z Grecją.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.08 sek.