• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bułgaria



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ang. Warsaw Pact ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno-wojskowy państw tzw. bloku wschodniego z dominującą rolą ZSRR. Formalnie powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację tzw. Niemiec Zachodnich i włączenie ich w strukturę NATO, a sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie poszczególnych państw i ich armii ZSRR.Drugie państwo bułgarskie – państwo bułgarskie istniejące w latach 1185-1396 ze stolicą w Tyrnowie. W okresie swego największego rozwoju terytorialnego na początku XIII wieku obejmowało w całości tereny dzisiejszej Bułgarii, a częściowo również: Macedonii, Albanii, Grecji, Rumunii i Serbii.

    Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

    Bułgaria jest członkiem: Organizacji Narodów Zjednoczonych (od 1955), Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego – NATO (od 2004) oraz Unii Europejskiej (od 2007).

    Jodła (Abies Miller 1756) – rodzaj zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych obejmujący blisko 50 gatunków, które występują na półkuli północnej.Tundża (bułg. Тунджа, gr. Tonzos, łac. Taenarus/Tonzus, tur. Tunca) – rzeka w południowej Bułgarii i w europejskiej części Turcji, lewy dopływ Maricy w zlewisku Morza Egejskiego. Długość – 390 km (350 km w Bułgarii, 40 km w Turcji), powierzchnia zlewni – 8150 km² (7884 km² w Bułgarii, 266 km² w Turcji), średni przepływ na granicy bułgarsko-tureckiej – 39 m³/s.

    Spis treści

  • 1 Geografia
  • 1.1 Warunki naturalne
  • 1.2 Klimat
  • 1.3 Stosunki wodne
  • 1.4 Przyroda
  • 2 Historia
  • 3 Ustrój polityczny
  • 4 Podział administracyjny
  • 5 Siły zbrojne
  • 6 Demografia
  • 6.1 Ludność
  • 6.2 Miasta Bułgarii
  • 7 Gospodarka
  • 7.1 Transport
  • 7.1.1 Tablice rejestracyjne
  • 8 Kultura i sztuka
  • 8.1 Literatura
  • 9 Święta
  • 10 Turystyka
  • 11 Zobacz też
  • 12 Uwagi
  • 13 Przypisy
  • 14 Bibliografia
  • 15 Linki zewnętrzne
  • Wojna rosyjsko-turecka – konflikt między Rosją a imperium osmańskim w latach 1877–1878. Na frontach działania wojenne toczyły się od 24 kwietnia 1877 do 31 stycznia 1878.Michał III Metystes (gr. Μιχαήλ Γ΄, Mikhaēl III; 9 lub 10 stycznia 833 roku w Konstantynopolu — 23 lub 24 września 867 roku, tamże) – cesarz bizantyjski od 842, ostatni z dynastii amoryjskiej.

    Geografia[edytuj kod]

     Osobny artykuł: Geografia Bułgarii.

    Bułgaria leży w południowej Europie nad Morzem Czarnym, w północno-wschodniej części Półwyspu Bałkańskiego. Od północy graniczy z Rumunią, od zachodu z Serbią i Macedonią od południa z Grecją i Turcją. Stolicą Bułgarii jest Sofia (1,1 mln mieszkańców), inne większe miasta to Płowdiw, Warna, Burgas, Ruse, Stara Zagora, Plewen i Wraca.

    Chaskowo (bułg. Хасково) – miasto w południowo-wschodniej Bułgarii, ośrodek administracyjny obwodu Chaskowo, u podnóża północnych Rodop, nad rzeką Chaskowską (dopływ Maricy). Według danych Narodowego Instytutu Statystycznego w Bułgarii, 31 grudnia 2011 roku miasto liczyło 75641 mieszkańców.Język staro-cerkiewno-słowiański, język s-c-s, język scs, język starobułgarski (scs. Ѩзыкъ словѣньскъ, Językŭ slověnĭskŭ) – najstarszy literacki język słowiański, formujący się od połowy IX wieku i oparty głównie na słowiańskich gwarach Sołunia (dzisiejsze Saloniki). Język s-c-s stał się podstawą literacką języków: bułgarskiego, rosyjskiego, serbsko-chorwackiego w różnych redakcjach. Najbliżej spokrewniony jest ze współczesnym językiem bułgarskim i macedońskim, jakkolwiek literackie postaci tych języków oparte są na innych dialektach i cechują się innymi zasadami gramatycznymi, wynikającymi z przynależności do bałkańskiej ligi językowej.
  • całkowita granica lądowa: 1808 km
  • długość wybrzeża: 378 km
  • długość granic z sąsiadującymi państwami:
  • Rumunia Rumunia 608 km
  • Grecja Grecja 494 km
  • Serbia Serbia 318 km
  • Turcja Turcja 240 km
  • Macedonia Macedonia 148 km
  • Warunki naturalne[edytuj kod]

    Mapa fizyczna Bułgarii
    Strandża, Bułgaria

    Około 60% powierzchni Bułgarii zajmują tereny wyżynne i górskie, średnie wzniesienie kraju wynosi ok. 470 m n.p.m. Wzdłuż północnej granicy rozciąga się Nizina Naddunajska, zajmująca całą północną część kraju. W środkowej części Bułgarii leży jej główny masyw górski – Stara Płanina (Bałkan) wraz z pasem Kotlin Zabałkańskich (Sofijska, Kazanłycka, Sliweńska i in.). W południowo-zachodniej Bułgarii leżą masywy górskie Rodopy i Pirin (na granicy z Grecją) oraz Riła (najwyższy szczyt Bułgarii i całego Półwyspu Bałkańskiego Musała – 2925 m n.p.m.). Bułgarię południowo-wschodnią zajmuje rozległa Nizina Górnotracka, a na południe od niej, na granicy z Turcją, niskie góry Sakar i Strandża.

    Widyń (bułg. Видин, rum. Vidin) – miasto w północno-zachodniej Bułgarii, stolica obwodu Widyń i gminy Widyń, nad Dunajem, przy granicy z Rumunią i Serbią.Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).

    Największe góry w Bułgarii:

    Klimat[edytuj kod]

    Klimat Bułgarii jest umiarkowany ciepły, kontynentalny, suchy, nad morzem podzwrotnikowy, wilgotniejszy. W górach występuje piętrowość klimatyczna. Średnia temperatura powietrza w styczniu wynosi od -6 °C (w terenach górskich), -3 °C (w centralnej części kraju) do 2 °C (na południu kraju), w lipcu odpowiednio od 18 °C, 23 °C i 25 °C. Średnia suma roczna opadów od 450 mm na północy, do 1200 mm w terenach górskich. Średnia temperatura powietrza i średnia suma opadów w stolicy kraju Sofii wynoszą: w styczniu -2 °C i 42 mm, w lipcu 22 °C i 60 mm.

    Obwód Jamboł (bułg. Област Ямбол) – jedna z 28 jednostek administracyjnych Bułgarii, położona w południowo-wschodniej części kraju.Bułgaria należy do najstarszych państw słowiańskich. Jej mieszkańcy mówią językiem z grupy języków południowosłowiańskich, bardzo wcześnie przyjęli chrzest i posługują się cyrylicą - pismem używanym przez wschodnich i południowych Słowian. W rzeczywistości jednak pierwsze państwo bułgarskie zostało stworzone przez turecki lud Protobułgarów, który - na przestrzeni wieków, szczególnie po przyjęciu chrześcijaństwa - ulegał procesowi slawizacji. Protobułgarzy - plemiona pochodzenia tureckiego - dotarli do Europy zapewne w II wieku naszej ery. Początkowo zasiedlili rozległe stepy pomiędzy morzami Czarnym i Kaspijskim, a w połowie IV wieku kraje kaukaskie. Od końca V wieku zaczęli podejmować zbrojne wyprawy przeciwko Bizancjum.

    Stosunki wodne[edytuj kod]

    Siedem rilskich jezior
    Meandrująca Arda
     Osobny artykuł: Rzeki Bułgarii.

    Stara Płanina dzieli Bułgarię na zlewiska Morza Czarnego i Morza Egejskiego. W zlewisku czarnomorskim najdłuższą rzeką jest Dunaj (długość 471 km w granicach Bułgarii), który jest rzeką graniczną z Rumunią, wraz z dopływami: Łom, Ogosta, Iskyr (jest najdłuższą rzeką Bułgarii płynącą w całości w jej granicach), Osym, Jantra. Ponadto największe rzeki zlewiska Morza Egejskiego to Marica z Tundżą i Ardą, Kamczija, Struma oraz Mesta. Rzeki wyzyskiwane są głównie do nawadniania i produkcji energii elektrycznej. Jeziora są nieliczne i niewielkie, największe, typu lagunowego, występują głównie wzdłuż wybrzeża. W górach Pirin i Riła znajduje się około 260 jezior pochodzenia polodowcowego. W Starej Płaninie znajduje się największy wodospad w Bułgarii i zarazem największy w całych BałkanachRajsko Pryskało.

    Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.Rajsko Pryskało (bułg. Райско пръскало lub Калоферско пръскало, Голям джендемски водопад ) – to najwyższy wodospad (124,5 m ) w Bułgarii i w całych Bałkanach na rzece Pryskałska reka – lewy dopływ Bjała reka. Położony jest u podnóża góry Botew (2376 m n.p.m.) w Starej Płaninie.

    Przyroda[edytuj kod]

    Lasy pokrywają ok. 35% powierzchni kraju, do wysokości 700–1000 m występują głównie lasy dębowe, do 1700–1800 m – lasy bukowe i bukowo-jodłowe, w najwyższych piętrach gór do 2000–2300 m – lasy świerkowe, kosodrzewina i hale górskie. Na obszarach wyżynnych i nizinnych – zarośla krzewów zrzucających liście na zimę oraz zbiorowiska roślinności stepowej w rejonie Dobrudży.

    Iwan Asen II (bułg. Иван Асен II) – car bułgarski w latach 1218-1241. Syn Asena I. Objął tron w 1218 roku, po obaleniu swego kuzyna Boriła. Jego panowanie stanowi okres największej świetności drugiego państwa bułgarskiego. Dzięki umiejętnej polityce wewnętrznej i dyplomatycznej doprowadził do rozkwitu gospodarczego państwa. W 1230 roku w wyniku zwycięstwa pod Kłokotnicą nad cesarzem Tesaloniki włączył do swego państwa rozległe tereny w Tracji, Macedonii i Albanii. W wyniku zabiegów dyplomatycznych uzyskał podniesienie metropolity bułgarskiego do rangi niezależnego patriarchy. Niepowodzeniem zakończyły się podjęte w ostatnich latach panowania starania o podporządkowanie sobie łacińskiego Konstantynopola.Półwysep Bałkański (Bałkany) – półwysep położony w południowo-wschodniej części Europy. Jego granice wyznacza od zachodu Morze Adriatyckie i Morze Jońskie, od wschodu Morze Czarne i morze Marmara (cieśniny Bosfor i Dardanele), od południowego wschodu Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż Dunaju od Morza Czarnego do ujścia Sawy (rejon Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia Kupy (rejon miasta Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon Osilnicy), następnie przekracza pasmo Gorski Kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (chorw. i wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą kontynentu, np. linia prosta styczna do brzegów Adriatyku i Morza Czarnego, a także linia łącząca Triest z Odesą.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych rodzajów klimatu. Kształtuje się w głębi lądu. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza.
    Bułgarzy – naród z grupy południowych Słowian, zamieszkujący głównie Bułgarię, w mniejszej liczbie także Macedonię, Grecję, Ukrainę i Mołdawię.
    Iwan Wazow (bułg. Иван Минчев Вазов, ur. 27 czerwca 1850 w Sopocie w Bułgarii, zm. 22 września 1921 w Sofii) – bułgarski pisarz, poeta, dramaturg, historyk i polityk. Uznawany jest za jednego z najważniejszych twórców nowoczesnej literatury bułgarskiej.
    Według danych za rok 2011 w Bułgarii było ponad 250 miast. Stolica kraju Sofia jako jedyne miasto liczyła ponad milion mieszkańców; 6 miast z ludnością 100÷ 338 tys., 12 miast z ludnością 50÷100 tys., 17 miast z ludnością 25÷50 tys. oraz reszta miast poniżej 25 tys. mieszkańców.
    Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.) – gatunek rośliny z rodziny różowatych. Jest to gatunek który powstał w wyniku samoczynnego krzyżowania dwóch dziko rosnących na Kaukazie jabłoni - Malus pumila Mill. oraz Malus sylvestris Mill., a następnie w wyniku działań hodowlanych człowieka uzupełnionego o geny kilku innych naturalnie występujących w Azji i Europie gatunków. Należy do najbardziej popularnych w uprawie drzew owocowych w strefie klimatu umiarkowanego.
    Samolot transportowy – samolot dostosowany do przewozu towarów i przesyłek pocztowych, także duży samolot, służący do przewozu sprzętu wojskowego, oddziałów desantowych, grup rannych itp.
    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

    Reklama