• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Brzydota

    Przeczytaj także...
    Pop art, popart (z ang. popular art = sztuka popularna) – prąd artystyczny w sztuce po II wojnie światowej, wywodzący się z ekspresjonizmu abstrakcyjnego. Termin pop-art został po raz pierwszy użyty przez angielskiego krytyka sztuki Lawrence’a Allowaya w „Przeglądzie Architektonicznym” („Architectural Digest”) z 1952 roku do opisania tych obrazów, które ilustrowały powojenny konsumpcjonizm i czerpały z dóbr materializmu.Realizm – styl w malarstwie europejskim drugiej połowy XIX wieku; zapoczątkowany we Francji, szybko został podchwycony na całym kontynencie. Obrazy realistyczne to głównie sceny rodzajowe z życia prostych ludzi, namalowane przy pomocy uproszczonych środków wyrazu, o spokojnej palecie i kompozycji.
    Piękno – pozytywna właściwość estetyczna bytu wynikająca z zachowania proporcji, harmonii barw, dźwięków, stosowności, umiaru i użyteczności, odbierana przez zmysły. Istnieje piękno idealne, duchowe, moralne, naturalne, cielesne, obiektywne i subiektywne. Pojęcie to jest silnie związane z teorią estetyki, prawdy i dobra.
    Stara pijaczka - wykorzystanie brzydoty w rzeźbie hellenistycznej
    obraz Albrechta Dürera przedstawiający starą prostytutkę

    Brzydota – jedna z kategorii estetycznych, określana najczęściej jako przeciwieństwo piękna i przypisywana tym zjawiskom i przedmiotom, które nie są piękne według kanonu piękna przyjętego w danym miejscu i czasie. W związku z tym historyczne zmiany rozumienia pojęcia brzydoty prawie zawsze łączą się ściśle z analogicznymi zmianami rozumienia pojęcia piękna – kiedy więc za piękne uznawano to, co symetryczne i harmonijne (jak np. w wieku XVIII), za brzydkie uznawano to, co niesymetryczne i dysharmonijne, kiedy kryterium piękna była funkcjonalność (jak np. w wielu prądach sztuki XX wieku), za brzydkie uznawano to, co niepraktyczne i niefunkcjonalne, kiedy była nim wartość moralna (jak np. w czasach wiktoriańskich), za brzydkie uznawano to co złe, zepsute i chorobliwe.

    Neoklasycyzm (neo- + klasycyzm – łac. classicus pierwszorzędny) – zespół różnorodnych tendencji w sztuce, literaturze, muzyce i architekturze nawiązujących do nurtu klasycystycznego, renesansu lub baroku, pojawiających się na przestrzeni wieków XIX i XX.Kubizm – kierunek w sztukach plastycznych, głównie malarstwie i rzeźbie, który rozwinął się we Francji na początku XX wieku, poszukujący nowych zasad budowy przestrzennej dzieła przez odrzucenie reguł perspektywy i geometryczne uproszczenie elementów kompozycji.

    Brzydota przedstawianego obiektu i brzydota dzieła[ | edytuj kod]

    W starożytności utworzono obowiązujący aż do czasów współczesnych podział między brzydotą przedstawianego w dziele obiektu a brzydotą samego dzieła. W XX w. pojawiły się prądy w sztuce (jak np. pop-art lub dadaizm) próbujące znieść ten podział, operujące nie tylko przedstawieniem brzydkiego obiektu, ale też celowo posługujące się niedoskonałym wykonaniem lub materiałem.

    Weryzm (z łac. verus – prawdziwy) – kierunek w twórczości artystycznej, głównie włoskiej, ostatniego ćwierćwiecza XIX w., będący odmianą naturalizmu.Groteska (z wł. grottesca) – kategoria estetyczna, charakteryzująca się połączeniem w jednym dziele (literackim, plastycznym, muzycznym, tanecznym, dramatycznym itp.) jednocześnie występujących pierwiastków przeciwstawnych, takich jak m.in. tragizm i komizm, fantastyka i realizm, piękno i brzydota. Utwory groteskowe charakteryzują się najczęściej niejednorodnością stylistyczną, obecnością kategorii absurdu, elementów karnawalizacji i atmosferą dziwności.

    Funkcje estetyczne brzydoty[ | edytuj kod]

    Brzydota w dziele sztuki może pełnić różne funkcje estetyczne. Jedną z częściej występujących jest funkcja komiczna. Może ona też silnie pobudzać wyobraźnię, z czym mamy do czynienia np. w grotesce. Może podnosić wartość ekspresywną lub impresywną dzieła. Inną funkcją brzydoty jest jej funkcja poznawcza, np. reprezentowanie obiektów typowych dla danej grupy zjawisk i postaw.

    Dadaizm (dada) – międzynarodowy ruch artystyczno-literacki w sztuce XX wieku, którego głównymi hasłami były dowolność wyrazu artystycznego, zerwanie z wszelką tradycją i swoboda twórcza odrzucająca istniejące kanony. Jego członkowie, będący świadkami I wojny światowej, w poczuciu rozpadu cywilizacji negowali powszechnie przyjęte ideały estetyczne i wartości. Nie wytworzyli jednolitego stylu czy programu, które spójnie łączyłyby ich dzieła – jednoczyła ich raczej wspólna postawa niż styl.Sztuka grecka okresu hellenistycznego – sztuka ostatniego, umownego okresu dziejów sztuki starożytnej Grecji. Jego ramy czasowe wyznaczają: śmierć Aleksandra Macedońskiego w 323 p.n.e. oraz podbój Egiptu Ptolemeuszy, ostatniego, niezależnego państwa hellenistycznego (30 p.n.e.).

    Brzydota w różnych kierunkach artystycznych[ | edytuj kod]

    Sztuka pierwotna (wbrew panującym wśród artystów XX w., np. kubistów, opiniom) nie zna kategorii brzydoty ani nie stosuje celowej deformacji. Celowe użycie deformacji lub realizmu werystycznego typu przy przedstawianiu obiektów wziętych z życia pojawiło się wraz ze sztuką hellenistyczną (tzw. "barok hellenistyczny"). Od tej pory użycie brzydoty obce było przede wszystkim rozmaitym prądom klasycyzującym (jak sztuka włoskiego renesansu, klasycyzm XVII i XVIII wieku, rokoko, akademizm). Występowało natomiast często w sztuce średniowiecznej (zwłaszcza XIV i XV wieku), w baroku, w naturalizmie i ekspresjonizmie – nie miała ona w nich jednak wartości samoistnej, ale pełniła pewne określone funkcje. W XIX wieku brzydotą zaczęto posługiwać się do przełamywania akademickich kanonów piękna – miało to miejsce zwłaszcza w realizmie i naturalizmie, które jednak (z wyjątkiem włoskiego weryzmu) nie tyle chciały pokazywać świat brzydkim, ale po prostu takim, jakim jest. Użycie brzydoty jako samoistnej wartości wystąpiło dopiero w XX wieku, zwłaszcza w nawiązującym do baroku neoklasycyzmie i turpizmie.

    Turpizm (łac. turpis = brzydki) - w literaturze zabieg polegający na wprowadzeniu do utworu elementów brzydoty w celu wywołania szoku estetycznego. Tendencja występująca w niektórych kierunkach poetyckich 2. połowy XX wieku, której cechą jest antyestetyzm i swoisty kult brzydoty.Komizm (gr.) – kategoria estetyczna, określająca właściwości zjawisk zdolnych wywołać śmiech oraz okoliczności, w jakich dochodzi do powstania tej reakcji. Istnieje wiele poglądów w kwestii źródeł efektu komicznego, na ogół przyjmuje się, że jego istota polega na ujawnianiu zaskakującej sprzeczności, kontrastu, będących wynikiem przedstawienia osób, sytuacji odbiegających od oczekiwań odbiorcy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kategoria estetyczna - pojęcie stosowane do określenia sposobu prezentacji przedmiotów (głównie dzieł sztuki, ale też np. zjawisk natury), dzięki którym zyskują one wartość estetyczną (tzn. wywołują u odbiorcy przeżycie estetyczne: poczucie przyjemności, poruszenia emocjonalnego, intelektualnego, etc). Każda kategoria estetyczna jest zbiorem określonych cech, które przez twórcę i jego odbiorców są uznawane za pożądane. Do podstawowych, mających swe źródło w antyku, kategorii estetycznych należą piękno, tragizm, komizm, wzniosłość, patos. Wraz z rozwojem kultury i sztuki zaczęto doszukiwać się wartości estetycznych w grotesce, ironii, brzydocie, wdzięku. Za kategorię estetyczną uznawana jest także epickość.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.