• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Brytyjska Partia Wigów

    Przeczytaj także...
    Gabinet – kolegialny organ władzy wykonawczej w Wielkiej Brytanii, w skład którego wchodzi brytyjski premier oraz najważniejsi ministrowie - łącznie ok. 20 osób. Gabinet wywodzi swe uprawnienia od Tajnej Rady Wielkiej Brytanii.Wilhelm III Orański (ang. Wiliam III, hol. Willem III, właściwie Wilhelm Henryk Orański) (ur. 14 listopada 1650 w Hadze, zm. 8 marca 1702 w Londynie) – książę Oranii-Nassau, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji, król Anglii i Szkocji, pogrobowy syn Wilhelma II Orańskiego i Marii Stuart, córki króla Anglii i Szkocji Karola I.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Wigowie – angielskie stronnictwo polityczne powstałe w końcu XVII w. przeciw absolutyzmowi Stuartów. Pierwotnie (za ostatnich Stuartów) nazywano ich "petycjonistami", w odróżnieniu do broniących prerogatyw korony "abhorrers" – zalążka późniejszych torysów.

    William Pitt, 1. hrabia Chatham (ur. 15 listopada 1708 w Londynie, zm. 11 maja 1778 w Hayes, Kent) – brytyjski polityk z partii Wigów. Często zwany Williamem Pittem starszym (William Pitt the Elder), by odróżnić go od jego syna Williama Pitta młodszego (William Pitt the Younger), który był premierem w latach 1783-1801 i ponownie 1804-1806.Jerzy I (urodzony jako Jerzy Ludwik, ur. 28 maja 1660 w Hanowerze, zm. 11 czerwca 1727 w Osnabrück) – pierwszy król Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii z dynastii hanowerskiej (od 1 sierpnia 1714). Był również elektorem Hanoweru.

    1688–1689[]

    Wigowie przyczynili się walnie do zwycięstwa tzw. chwalebnej rewolucji 16881689, kiedy wezwali z Holandii namiestnika Wilhelma Orańskiego, by stworzyć protestancką przeciwwagę dynastyczną dla prokatolickiego Jakuba II. Torysi jednak również mieli dość Stuartów. Pomyślne lądowanie Wilhelma, na którego stronę przeszła armia angielska pod dowództwem generała Johna Churchilla i ucieczka Jakuba, zabezpieczyły protestancką sukcesję Jerzego I. Wigiem był też John Locke, którego pisma utrwalić miały zdobycze rewolucji z 1688/89 roku.

    Absolutyzm polityczny – pogląd z dziedziny myśli politycznej, według którego jest dobrze uzasadnione, by władza przysługująca jednemu człowiekowi lub grupie ludzi sprawujących ją w państwie przysługiwała im bez ograniczeń, przy czym ma się na myśli ograniczenia prawne, a czasem nawet moralne.Torysi - angielskie ugrupowanie polityczne powstałe w końcu XVII wieku. Wyraziciele interesów ziemiaństwa, dworu, Kościoła. W opozycji do wigów.

    XVIII wiek[]

    Ponieważ wigowie ze swej natury byli ugrupowaniem opozycyjnym, powstanie wigowskiego rządu spowodowało wśród nich rozłam. Było to mniej widoczne podczas panowania Wilhelma (gabinet ministerialny był wynalazkiem Wilhelma), którego silne tendencje autokratyczne hamowały rozwój systemu parlamentarno-gabinetowego. Przełom nastąpił gdy w 1715 na początku panowania Hanowerczyków, Jerzy I powstał rząd jednolicie wigowski, w którym dominował generał James Stanhope i Charles Spencer, 3. hrabia Sunderland. Była to nagroda za wsparcie pretensji Niemca do władzy w Wielkiej Brytanii. Poza tym, Jerzy I nie mówił po angielsku, i większość czasu swoich rządów spędził w Hanowerze, co spowodowało, że ciężar rządzenia krajem przerzucił na pierwszego ministra (premiera). Rozpoczął się wówczas 45-letni okres (tzw. "Oligarchia Wigów") rządów rozmaitych gabinetów wigowskich od 1715 do 1761.

    Hanower (niem. Hannover) – miasto w Niemczech, stolica kraju związkowego Dolna Saksonia (niem. Niedersachsen) oraz związku komunalnego Region Hanower. Leży nad rzeką Leine. Rozwinięty przemysł środków transportu (samochody, lokomotywy, wagony), elektrotechniczny (zakłady Telefunken), chemiczny, włókienniczy, gumowy Continental AG i spożywczy (czekolada). Siedziba Stowarzyszenia Krajowego (Landesverbände) Technisches Hilfswerk obejmującego swym zasięgiem landy Dolna Saksonia oraz Brema.John Locke (ur. 29 sierpnia 1632 w Wrington, zm. 28 października 1704 w Oates) – angielski filozof, lekarz, polityk i ekonomista. Twórca klasycznej postaci empiryzmu oraz podstaw teoretycznych rządów demokratycznych. W ekonomii stworzył teorię wartości pieniądza, która stała się początkiem kierunku ekonomicznego zwanego monetaryzmem.

    Robert Walpole kierował najdłużej (17211742) działającym z tych rządów. Następnie rządzili: Spencer Compton, Henry Pelham, Thomas Pelham-Holles, 1. książę Newcastle. W gabinecie księcia Newcastle największą rolę grał William Pitt, 1. hrabia Chatham.

    XIX wiek[]

    W XIX wieku wigowie przekształcili się w partię liberalną – Liberal Party, która aż do początków XX wieku była najbardziej liczącą się partią obok konserwatystów (Torysi przekształcili się w 1832 roku w Partię Konserwatywną – Conservative Party).

    Spencer Compton, 1. hrabia Wilmington KG, KB (ur. ok. 1673 w Compton Wynyates w Warwickshire, zm. 2 lipca 1743 w Londynie) – brytyjski arystokrata i polityk związany ze stronnictwem wigów, premier Wielkiej Brytanii od 16 lutego 1742 r. do 2 lipca 1743 r.Petycjoniści (petitioners) – pierwotna nazwa brytyjskiego politycznego stronnictwa Wigów. Wzięła się stąd, że jej przedstawiciele składali w Izbie Gmin petycje o ograniczenie wykonawczej władzy monarchy. Szczególnie często określenie to było używane podczas walki o wyłączenie Jakuba księcia Yorku z następstwa tronu. Ich przeciwnikami byli Abhorrers - przyszli Torysi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Abhorrers (ang. to abhor – nienawidzić, czuć wstręt) – nazwa nadana w 1679 roku stronnictwu w angielskim Parlamencie, skupiającemu rojalistów i stronników kościoła anglikańskiego, przeciwników petycjonistów. Nazwa miała sugerować, że nienawidzą z zasady opozycji i dysydentów.
    British Army (Armia Brytyjska) – wojska lądowe Brytyjskich Sił Zbrojnych, powstałe w 1707 roku po zjednoczeniu Anglii i Szkocji w Królestwo Wielkiej Brytanii.
    Partia Liberalna (ang. Liberal Party) była jedną z dwóch głównych brytyjskich partii politycznych w okresie od połowy XIX wieku do lat dwudziestych XX wieku, obok Partii Konserwatywnej. Następnie, m.in. na skutek rozłamu, który wywołał David Lloyd George, straciła swoją pozycję na rzecz Partii Pracy i funkcjonowała jako mniejsza trzecia partia o wahającej się sile i znaczeniu aż do roku 1988, kiedy połączyła się z Partią Socjaldemokratyczną tworząc nową partię Liberalnych Demokratów.
    Oligarchia Wigów (Whig Supremacy) - 45-letni okres historii Wielkiej Brytanii (1715-1762), w czasie którego władzę dzierżyli Wigowie (Whig Party) - partia, z której wywodzili się potem XIX-wieczni liberałowie brytyjscy.
    Jakub II, ang. James II (ur. 14 października 1633, zm. 16 września 1701) – król Anglii oraz król Szkocji jako Jakub VII (szk.-gal. Seumas VII). Panował w latach 1685-1688. Młodszy syn Karola I i Henrietty Marii Burbon, córki Henryka IV, króla Francji, brat i następca Karola II, ostatni katolicki król Anglii i ostatni król, który rządził w sposób absolutny.
    John Churchill książę Marlborough, ang. John Churchill, 1st Duke of Marlborough (ur. 26 maja 1650, zm. 16 czerwca 1722) – jeden z najwybitniejszych dowódców w historii świata, wódz naczelny wojsk brytyjskich. Praprzodek Winstona Churchilla.
    Partia Konserwatywna (ang. Conservative Party, CP, oficjalna nazwa: Partia Konserwatywno-Unionistyczna, Conservative and Unionist Party), brytyjska partia polityczna powstała w 1832 roku w wyniku przekształcenia ugrupowania torysów, popularnie nazywana w dalszym ciągu torysami. Jedna z dwu (obok Partii Pracy) głównych partii w Wielkiej Brytanii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.