• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Brysztański Potok

    Przeczytaj także...
    Kociubylska Skała – wybitna skała w Dolinie Biała Woda w Małych Pieninach. Znajduje się na terenie składającego się z 4 oddzielnych fragmentów rezerwatu przyrody Biała Woda. Kociubylska Skała znajduje się w trzecim fragmencie tego rezerwatu (licząc od wylotu doliny w górę), po północnej stronie potoku Biała Woda, który przy skale zakręca w północnym kierunku, opływając skałę z dwóch stron. Naprzeciwko skały ujście Brysztańskiego Potoku i niewielkie rozszerzenie terenu wykorzystywane jako skład drzewa. Można dostrzec jeszcze resztki podmurówki po zabudowaniach dawnej, zamieszkiwanej przez Łemków wsi Biała Woda. Duże osiedle tej wsi, tzw. Kornaje znajdowało się na północnych zboczach doliny na zachód od Kociubylskiej Skały.Biała Woda – potok w Pieninach (w ich części zwanej Małymi Pieninami) i w Beskidzie Sądeckim. Najwyżej położone jego źródła znajdują się na wysokości ok. 990 m n.p.m. pod Małym Rogaczem (potok Rogacz). Zasilają go też strugi spływające ze zboczy Ruskiego Wierchu, Pokrywiska, Gromadzkiej Przełęczy, Hurcałek i Szczoba. Początkowo spływa w południowo-zachodnim kierunku, ale przy Kociubylskiej Skale ostro zakręca i zmienia kierunek na północno-zachodni. Na odcinku od Kociubylskiej skały do ujścia Biała Woda zasilana jest przez kilka innych potoków: Brysztański Potok, Potok Zimna Studnia i potok Pod Jasielnik. W miejscowości Jaworki, na wysokości 570 m n.p.m. Biała Woda łączy się z potokiem Czarna Woda, tworząc Grajcarek i stanowiąc zarazem jego orograficznie lewy dopływ. Potok ma długość 7,5 km i spadek 5,6%, a jego zlewnia ma powierzchnię 11 km².
    Małe Pieniny – wschodnia część pasma Pienin, ciągnąca się od Przełomu Dunajca do miejscowości Jarzębina na Słowacji. Nazwa pojawiła się dopiero w połowie XIX wieku, w dokumentach z XVIII w. występowała nazwa Szlachtowskie Góry.
    Brysztańskie Skały u podnóża których płynie Brysztański Potok

    Potok Brysztański – potok w Małych Pieninach, lewobrzeżny dopływ potoku Biała Woda. Wypływa spod północnych zboczy Wierchliczki z wysokości 920 m n.p.m. Dołącza do niego kilka mniejszych potoków spod Przełęczy Rozdziela. Większa część koryta potoku znajduje się na zalesionym terenie. Potok przepływa wokół stromych Brysztańskich Skał, które wzięły swoją nazwę od tego właśnie potoku. Ten odcinek biegu potoku wraz z Brysztańskimi Skałami to jedno z najdzikszych miejsc Pienin, wchodzący w skład rezerwatu przyrody Biała Woda. Jest nieudostępniony turystycznie.

    Rozdziela (słow. sedlo Rozdiel) – leżąca na wysokości 803 m n.p.m. przełęcz oddzielająca Pieniny od Beskidu Sądeckiego, a konkretnie należący do Beskidu Sądeckiego Szczob (920 m) od Wierchliczki (960 m) należącej do Małych Pienin. Przez przełęcz tę i szczyty, oraz cały główny grzbiet Małych Pienin i grzbiet Beskidu Sądeckiego do Gromadzkiej Przełęczy biegnie granica polsko-słowacka. 400 m na północ od przełęczy Rozdziela znajduje się skrzyżowanie szlaków turystyki pieszej, rowerowej i konnej, a przez przełęcz przechodzi polna droga do Litmanowej na Słowacji (dawne turystyczne przejście graniczne). Z rejonu przejścia granicznego i szlaków prowadzących do Beskidu Sądeckiego doskonale widać Tatry.Józef Nyka (ur. 5 grudnia 1924 w Łysininie k. Żnina) – alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor wielu przewodników turystycznych po polskich górach. Ma na koncie szereg najwyższej klasy przejść dróg i pierwszych przejść w Tatrach oraz w Dolomitach. Członek honorowy prestiżowych międzynarodowych organizacji alpinistycznych i górskich, między innymi Polskiego Związku Alpinizmu.

    Po minięciu Brysztańskich Skał potok w rozszerzeniu doliny dawnej wsi Biała Woda uchodzi do potoku Biała Woda na wysokości 670 m n.p.m. Obecnie w rozszerzeniu dna doliny znajduje się skład drzewa. Dawniej, na przeciwległym stoku znajdowało się tutaj osiedle Kornaje, należące do nieistniejącej już wsi. Widoczne są jeszcze podmurówki domów. Naprzeciwko ujścia potoku, po orograficznie prawej stronie potoku Biała Woda znajduje się bardzo charakterystyczna Kociubylska Skała. Długość koryta potoku od źródeł do tego miejsca wynosi ok. 1250 m, potok ma więc średni spadek 20,0%, co jest wartością bardzo dużą.

    Brysztańskie Skały – kilka wapiennych skał znajdujących się w górnej części doliny Biała Woda w Małych Pieninach, nad Brysztańskim Potokiem (na jego orograficznie prawym brzegu). Ich szczyty znajdują się na wysokości ok. 750 m n.p.m., a południowe, bardzo strome ściany opadają do koryta potoku. Pod ścianami niewielkie stożki piargowe. Od północnej strony i na szczycie porośnięte są lasem i niewidoczne, dobrze natomiast widać je ze ścieżki turystycznej prowadzącej grzbietem od Przełęczy Rozdziela przez Wierchliczkę na Wysoką. Bezpośrednio obok skał nie prowadzi żaden szlak turystyczny.Biała Woda (w języku łemkowskim Biła Woda) – nieistniejąca wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w Małych Pieninach, obecnie część wsi Jaworki. 1 stycznia 2008 obszar Białej Wody został wyłączony spod administracji miasta Szczawnicy (w związku ze zmianą rodzaju gminy z miejskiego na miejsko-wiejski) i przyłączony do nowo powstałej (również wyłączonej ze Szczawnicy) wsi Jaworki, otrzymując ze względu na swoją historyczną wartość status części wsi.

    Bibliografia[]

    1. Józef Nyka: Pieniny. Przewodnik. Wyd. IX. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2006. ISBN 83-915859-4-8.
    2. Pieniński Park Narodowy. Pieniny polskie i słowackie. Mapa 1:25 000. Kraków: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2006/07. ISBN 83-87873-07-1.
    Rezerwat przyrody Biała Woda – rezerwat przyrody w województwie małopolskim, w gminie Szczawnica, miejscowości Jaworki na terenie Pienin w ich części zwanej Małymi Pieninami, utworzony w 1963 r.; jeden z wąwozów Pienin, nadający się do spacerów jak i turystyki rowerowej.Pieniny (514.12) – pasmo górskie w południowej Polsce i północnej Słowacji, stanowiące najwyższą część długiego, porozdzielanego pasa skałek wapiennych (Pieniński Pas Skałkowy).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wierchliczka (słow. Vrchriečky) – szczyt w grzbiecie głównym Małych Pienin, położony pomiędzy Przełęczą Rozdziela a Watriskiem. Ma wysokość 964 m n.p.m. i jest najdalej na wschód wysuniętym szczytem polskich Małych Pienin. Sam jego wierzchołek zwany jest Skałką. Przebiega przez niego granica słowacko-polska. Południowe, słowackie zbocza Wierchliczki są zalesione i wchodzą w skład PIENAP (słowackiego pienińskiego parku narodowego). Po północnej, polskiej stronie pod szczytem znajduje się duża polana Podskałka z widokami na Beskid Sądecki. Dalej niewielki pas lasu i znów duże i odkryte zbocza opadające do doliny Biała Woda. Zarówno polana, jak i odkryte zbocza w okolicach przełęczy Rozdziela to dawne pola uprawne nieistniejącej już wsi Biała Woda. Po wojnie i wysiedleniu zamieszkujących ją Łemków pola zostały wielkim nakładem kosztów zmeliorowane, założono na nich socjalistyczna spółdzielnię i hodowlę owiec. Wybudowano dużą bacówkę, która okazała się niepraktyczna i nie była używana. Obecnie pod lasem w okolicach przełęczy Rozdziela istnieją jej niszczejące ruiny. Na wielkich połoninach wypasane są owce i krowy przez baców z Podhala. Część pól uprawnych w grzbiecie od Wierchliczki do Wysokiej zostało zalesione modrzewiami, sosną i świerkiem.

    Reklama