• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Brygada im. Jarosława Dąbrowskiego



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Wiktor Kuźnicki (poprzednio używał nazwiska Paweł Szkliniarz lub Szkleniarz) (pseud. Paweł, Wiktor) (ur. 25 czerwca 1903 w Wysokiej, zm. 26 grudnia 1947 w Kielcach) – polski działacz komunistyczny, dąbrowszczak.Komunistyczna Partia Polski (w latach 1918-1925: Komunistyczna Partia Robotnicza Polski) – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.
    Historia[]

    Geneza[]

    19 lipca 1936 roku grupa Polaków – emigrantów politycznych, zamieszkałych w Hiszpanii oraz uczestników międzynarodowej spartakiady robotniczej w Barcelonie wstąpiła do milicji republikańskiej i wraz z tzw. Centurią im. Ernsta Thälmanna (kompania) wymaszerowała na front aragoński. 28 sierpnia 1936 roku dziewięciu górników polskich z Francji przekroczyło granicę francusko-hiszpańską i wzięło udział w obronie miasta Irúnu. Po jego opanowaniu przez wojska rebelianckie 4 września 1936 roku wycofali się oni na teren Francji, lecz wkrótce wrócili do Hiszpanii. W Barcelonie wspólnie z przybyłą z Paryża grupą Polaków ze Stanisławem Matuszczakiem, Stanisławem Ulanowskim ps. „Bolek” i Antonim Kochankiem, którzy 8 września 1936 roku utworzyli 36 osobowy oddział ciężkich karabinów maszynowych im. gen. Jarosława Dąbrowskiego w składzie tzw. kolumny „Libertad” (batalion). Od 11 września 1936 roku grupa ta walczyła na froncie, początkowo pod Talaverą, uczestniczyła w kontrataku na Pelahustan i odznaczyła się w obronie wzgórza Osso. 6 października 1936 roku kolumna „Libertad” została zmuszona do odwrotu w kierunku Madrytu, a następnie okrążona przez oddziały gen. Franco. Części oddziału, której udało się wyjść z okrążenia, wzięła następnie udział w obronie Madrytu, pod Brunete i El Escorialem.

    Irun – miasto w północnej Hiszpanii, w regionie Baskonia, nad Zatoką Biskajską, położone w odległości 18 km od San Sebastián, leżące tuż przy granicy z Francją. Około 61,5 tys. mieszkańców (2008).Jan Rutkowski ps. "Szymon", "Simon" (ur. 24 lutego 1900 w Chlewiskach, zm. 10 lutego 1984 we Wrocławiu) – pułkownik Wojska Polskiego, szef Głównego Zarządu Informacji WP.

    Pod koniec października 1936 roku grupa im. gen. J. Dąbrowskiego została skierowana do miejscowości Albacete, gdzie rozpoczęto tworzenie brygad międzynarodowych i gdzie później było dowództwo brygad międzynarodowych. Z przybyłej tam grupy 300 Polaków 24 października 1936 roku sformowano batalion im. gen. Jarosława Dąbrowskiego w składzie trzech kompanii po 100–120 ludzi. Dowódcą batalionu został Stanisław Ulanowski, komisarzem politycznym Stanisław Matuszczak. Uzbrojenie batalionu składało się ze starych karabinów meksykańskich, 4 ciężkich karabinów maszynowych „Maxim” i granatów własnej produkcji wykonanych z puszek po konserwach. Tak jak wszystkie Brygady Międzynarodowe, XIII Brygada była organizowana i nadzorowana przez Komintern i radzieckie służby bezpieczeństwa NKWD.

    Armia Ludowa (AL) – komunistyczna konspiracyjna organizacja zbrojna Polskiej Partii Robotniczej (PPR) w okupowanej przez III Rzeszę Polsce, utworzona na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej z 1 stycznia 1944, która była formalnym zwierzchnikiem, ale faktycznie była nim Polska Partia Robotnicza. Pierwszym Naczelnym Dowódcą AL został mianowany Michał Żymierski, ps. „Rola”.Jarosław Dąbrowski przydomek Żądło, ps. Łokietek (ur. 13 listopada 1836 w Żytomierzu, zm. 23 maja 1871 w Paryżu) – polski działacz niepodległościowy, sztabskapitan Armii Imperium Rosyjskiego, generał i naczelny dowódca wojsk Komuny Paryskiej (1871).

    Działania zbrojne[]

    4 listopada 1936 roku batalion w składzie XI brygady międzynarodowej wysłano do Madrytu, do odwodu frontu. 8 listopada 1936 roku batalion skierowano na front, gdzie walczył na przedmieściach Madrytu w rejonie Ciudad Universitaria, nad rzeką Manzanares, w rejonie Mostu Francuskiego. W czasie tych walk batalion poniósł znaczne straty i został częściowo wycofany w celu reorganizacji.

    Stanisław Matuszczak ps. Młot, Henri, Harry, (ur. 22 września 1897 w Fabianowie w powiecie jarocińskim, zm. 28 października 1955 we Wrocławiu) – działacz komunistyczny.Druga Republika Hiszpańska (Segunda República Española) – państwo istniejące między 14 kwietnia 1931 a 1 kwietnia 1939 na terenie Hiszpanii. Za początek Drugiej Republiki (Pierwsza istniała w latach 1873 – 1874) uznaje się dzień jej proklamowania i wyjazdu króla Alfonsa XIII z kraju, zaś za jej koniec – ostateczne zwycięstwo wojsk nacjonalistycznych w hiszpańskiej wojnie domowej, która wybuchła po zamachu stanu dokonanym 18 lipca 1936.

    29 listopada 1936 roku batalion został włączony w skład XIII brygady międzynarodowej pod dowództwem gen. „Lukacsa” Máté Zalka.

    Dąbrowszczacy po bitwie pod Guadalajarą

    28 grudnia 1936 roku batalion został przerzucony pod Guadalajarę z zadaniem opanowania ważnego węzła drogowego MadrytSaragossa oraz Madryt – Sigüenza i odcięcia wojskom rebelianckim walczącym pod Madrytem dróg do baz zaopatrzeniowych. 2 stycznia 1937 roku batalion opanował węzeł drogowy, a w trakcie walk śmiertelnie ranny został dowódca batalionu Antoni Kochanek. Jego następcą został Wiktor Kuźnicki „Paweł Szkliniarz”. 8–11 stycznia 1937 roku batalion w składzie XIII brygady międzynarodowej walczył na froncie pod Majadahonda, a następnie został wycofany do odwodu, gdzie został uzupełniony.

    Moncloa-Aravaca - jest jednym z 21 dystryktów wchodzących w skład Madrytu. Tu znajduje się siedziba premiera Hiszpanii - Palacio de La Moncloa oraz największy w Europie kampus uniwersytecki Ciudad Universitaria de Madrid.Estremadura (hiszp. Extremadura – z łac. [tereny] za [rzeką] Duero) – autonomiczna wspólnota w Hiszpanii. Składa się z prowincji Cáceres i Badajoz. Graniczy z Kastylią i Leónem, Kastylią-La Manchą i Andaluzją oraz Portugalią na zachodzie. Stolicą jest Mérida.

    7 lutego 1937 roku batalion został przerzucony do Argandy i zajął pozycję w rejonie mostu na rzece Jarama – centralnego obiektu ataku wojsk gen. Franco w ich natarciu na Madryt od południa. Batalion w czasie bitwy odparł wszystkie ataki pomimo znacznych strat.

    Od 10 marca 1937 roku batalion walczył na froncie pod Guadalajarą przeciwko wojskom włoskiego korpusu interwencyjnego i 18 marca 1937 roku wraz z innymi oddziałami XI i XII brygad międzynarodowych zdobył Brihuegę. W kwietniu 1937 roku walczył ponownie nad rzeką Jarama w rejonie Morata de Tajuña i w Casa de Campo. Następnie wycofany na odpoczynek. 1 maja 1937 roku otrzymał ofiarowany przez Komitet Centralny Komunistycznej Partii Polski sztandar z rąk Gustawa Reichera „Rwala”. W końcu maja 1937 roku wraz ze zgrupowaniem gen. „Lukacsa” został wysłany na front pod Hueskę, gdzie 11–16 czerwca 1937 roku wziął udział w nieudanym natarciu ponosząc dotkliwe straty.

    Albacete – miasto w południowo-wschodniej Hiszpanii, w regionie Kastylia-La Mancha, nad kanałem María Cristina (dorzecze rzeki Júcar). 170 tys. mieszkańców (INE 2010).Bitwa pod Brunete – bitwa między wojskami republikańskimi i narodowymi podczas hiszpańskiej wojny domowej w okolicach miasteczka Brunete, na zachód od Madrytu. Bitwa rozpoczęła się natarciem dywizji republikańskich w dniu 6 lipca i trwała do 25 lipca 1937 roku. W bitwie udział wzięło ponad 100 000 żołnierzy. Z taktycznego punktu widzenia pozostała nierozstrzygnięta; obydwie strony poniosły znaczne straty. Jednakże straty republikanów były znacznie wyższe niż ich przeciwników i nadszarpnęły znacznie rezerwy republikańskie, dlatego też, biorąc ponadto pod uwagę sukces w zatrzymaniu ofensywy, bitwę uznać należy za strategiczne zwycięstwo strony narodowej.

    23 czerwca 1937 roku batalion im. gen. Jarosława Dąbrowskiego został przeformowany w 150 brygadę, której dowódcą został Hiszpan Fernando Gerasi, a komisarzem politycznym Stanisław Matuszczak. W skład brygady weszły bataliony:

  • polski im. gen. Jarosława Dąbrowskiego
  • węgierski im. Matyasa Rakosiego
  • francusko-belgijski batalion im. André Marty
  • polski im. José Palafoxa (sformowany 6 lipca 1937 roku).
  • W skład batalion im. José Palafoxa oprócz Polaków wchodzili także Hiszpanie, Ukraińcy – zgrupowani w kompanii im. Tarasa Szewczenki i Żydzi – zgrupowani w kompanii im. Naftalego Botwina.

    Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.Kordoba lub Kordowa (hiszp. Córdoba) – miasto w południowej Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, stolica prowincji Kordoba, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.

    W lipcu 1937 roku brygada pod dowództwem J. Strzelczyka „Jana Barwińskiego” walczyła pod Brunete, w sierpniu na froncie aragońskim.

    W sierpniu 1937 roku w skład brygady włączona została polska kompania im. Adama Mickiewicza, która od początku 1937 roku walczyła w składzie 9 batalionu im. Czapajewa pod Teruelem, w obronie Almerii, na froncie Grenady i Kordowy, a następnie w operacji zaczepnej pod Brunete. Wcielono ją jako 1 kompanię do batalionu im. José Palafoxa.

    Talavera de la Reina – miasto w środkowej Hiszpanii, w regionie Kastylia-La Mancha, nad rzeką Tag. Około 90 tys. mieszkańców.Cmentarz Wojskowy w Warszawie (określany też potocznie jako "Powązki Wojskowe") – warszawski cmentarz komunalny przy ul. Powązkowskiej 43/45.

    8 sierpnia 1937 roku 150 brygada została przemianowana na XIII brygadę międzynarodową im. Jarosława Dąbrowskiego, a kompanię im. Adama Mickiewicza wydzielono z batalionu im. José Palafoxa i przekształcono w 3 polski batalion im. Adama Mickiewicza. W końcu sierpnia brygada walczyła pod Saragossą, gdzie wyróżniła się śmiałym wypadem na Villamayor de Gallego.

    Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.Grenada (Granada) – miasto w płd. Hiszpanii, w dolinie rzeki Genil (dopływ rzeki Gwadalkiwir), w Górach Betyckich, 271 tys. mieszkańców (1994). Stolica prowincji Grenada, w regionie Andaluzja. Ośrodek handlowy, przemysłowy i kulturalny. Jedna z najważniejszych miejscowości turystycznych w Hiszpanii, słynna z pięknego położenia, licznych zabytków i niezapomnianych krajobrazów. Szczególny urok Grenady polega na tym, że w ciągu kilku godzin można jeździć na nartach w górach Sierra Nevada, a potem kąpać się w Morzu Śródziemnym na Costa del Sol, oddalonym o ok. 70 km.

    Od września 1937 roku brygada znajdowała się w odwodzie frontu. 12–18 października 1937 roku walczyła pod Fuentes del Ebro, a w grudniu 1937 roku na odcinku Tardienta-Ziera w górnej Aragonii w celu odciążenia Teruelu, co umożliwiło 24 grudnia 1937 roku zdobycie Teruelu.

    W lutym 1938 roku brygada brała udział w ofensywie wojsk republikańskich w Estremadurze. 16 lutego 1938 roku brygada rozpoczęła walki o łańcuch górski Sierra Quemada, wdzierając się w ugrupowanie wojsk frankistowskich i przełamując ich obronę, lecz kontrnatarcie wojsk gen. Franca doprowadziło do odcięcia i zniszczenia części brygady. Na początku marca 1938 roku brygadę skierowano na front aragoński, gdzie uczestniczyła w walkach obronnych i odwrotowych w składzie 35 dywizji międzynarodowej dowodzonej przez gen. „Waltera” (Karola Świerczewskiego).

    Walery Antoni Wróblewski (ur. 27 grudnia 1836 w Żołudku, zm. 5 sierpnia 1908 w Ouarville) – polski działacz rewolucyjno-demokratyczny, dowódca w powstaniu styczniowym, generał Komuny Paryskiej, działacz Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich.Karl Liebknecht (ur. 13 sierpnia 1871 w Lipsku, zm. 15 stycznia 1919 w Berlinie) – niemiecki polityk marksistowski i adwokat. Brat Theodora Liebknechta, syn Wilhelma Liebknechta.

    21 lipca 1938 roku brygada została skierowana nad rzekę Ebro, gdzie dowództwo wojsk republikańskich przygotowywało przeciwnatarcie w celu powstrzymania ofensywy wojsk frankistowskich (bitwa nad Ebro). 25 lipca 1938 roku brygada sforsowała rzekę Ebro, włamując się głęboko w pozycje wojsk frankistowskich i podeszła pod Gandesę, gdzie toczyła przez 2 miesiące walki. Za udział w walkach nad rzeką Ebro brygada otrzymała zbiorczy Medalla del Valor.

    Mátyás Rákosi, właśc. Mátyás Rosenfeld (ur. 14 marca 1892 w Adzie, zm. 5 lutego 1971 w Gorkim) – węgierski komunista i sekretarz generalny Węgierskiej Partii Robotniczej.Tadeusz Ćwik pseud. Burza, Czesław, Władysław Stopczyk, Teofil, Wicher (ur. 27 stycznia 1899 w Krakowie, zm. 30 lipca 1968 w Warszawie) – działacz komunistyczny i związkowy, polityk KPP, sekretarz generalny PPS-Lewicy, członek Komitetu Centralnego (KC) PZPR.

    Oprócz Polaków walczących w XIII brygadzie międzynarodowej, Polacy byli także organizatorami polskich baterii artylerii: im. Walerego Wróblewskiego (utworzonej 16 grudnia 1937 roku) i im. Bartosza Głowackiego (utworzonej w lipcu 1937 roku), które wchodziły w skład 1 międzynarodowego słowiańskiego dywizjonu artylerii ciężkiej, walczyli w baterii artylerii przeciwlotniczej im. Karla Liebknechta, zajmowali stanowiska dowódców i komisarzy w 129 brygadzie międzynarodowej, 35 i 45 dywizji oraz w szeregu innych jednostkach wojsk republikańskich.

    Brihuega – gmina w Hiszpanii, w prowincji Guadalajara, w Kastylii-La Mancha, o powierzchni 296,41 km². W 2011 roku gmina liczyła 2798 mieszkańców.Władysław Eugeniusz Sikorski (ur. 20 maja 1881 w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943 na Gibraltarze) – polski wojskowy i polityk, generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie podczas II wojny światowej.

    Demobilizacja i internowanie we Francji[]

    Dąbrowszczacy, przed wycofaniem z Hiszpanii, przysięgają wierność sprawie Republiki

    24 września 1938 roku rząd Republiki Hiszpańskiej pod naciskiem Ligi Narodów wycofał jednostki międzynarodowe z linii frontu, a następnie zdemobilizował w październiku 1938 roku.

    W styczniu 1939 roku ponownie jednak żołnierze brygady zgłosili się do dyspozycji rządu i 24 stycznia 1939 roku brygadę skierowano na front kataloński, gdzie walczyła jeszcze dwa tygodnie. 9 lutego 1939 roku żołnierze XIII brygady międzynarodowej wraz z pozostałymi oddziałami brygad międzynarodowych przekroczyli granicę Francji. Z ponad 2 tys. Polaków którzy trafili do Francji około 1100 zostało internowanych.

    Casa de Campo – największy miejski park położony na zachód od ścisłego centrum Madrytu w centralnej Hiszpanii. Zajmuje powierzchnię 1700 hektarów. W przeszłości obszary te były królewskimi terenami łowieckimi. Znajdują się w nim:Naftali Botwin, właśc. Izaak Naftali Botwin (ur. 11 lub 19 lutego 1905 w Rudach Strzeleckich pow. Kamionka Strumiłowa, zm. 6 sierpnia 1925 we Lwowie) – działacz polskiego ruchu robotniczego.

    Internowani byli między innymi w obozach w Gurs i Vernet. Ponieważ rząd polski ochotnikom z Polski uczestniczącym w wojnie domowej w Hiszpanii odmówił prawa powrotu do kraju i pozbawił ich obywatelstwa polskiego do Polski mogli wrócić dopiero po wybuchu II wojny światowej, lub po decyzji gen. Władysława Sikorskiego wstąpić w szeregi armii polskiej tworzonej we Francji. W czasie wojny część Dąbrowszczaków przedostała się do Polski i wstąpiła do Gwardii Ludowej i Armii Ludowej. Część wstąpiła do francuskiego ruchu oporu a reszta została wywieziona przez kolaborujące z Niemcami władze Vichy do obozów w Algierii. Uwolnieni z obozu latem 1943, dostali się do ZSRR i wstąpili do 1 Armii.

    Batalion im. gen. Jarosława Dąbrowskiego – jeden z batalionów ochotników okresu hiszpańskiej wojny domowej 1936-1939.Batalion im. José Palafoxa - jeden z batalionów ochotników okresu hiszpańskiej wojny domowej 1936-1939. Istniał od 6 lipca 1937 do 24 września 1938.

    Stanowisko rządu polskiego w sprawie udziału Polaków w wojnie domowej w Hiszpanii[]

    Według ustawy o obywatelstwie z 1920 r. która zabraniała obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej służby w obcej armii bez odpowiedniego zezwolenia władz polskich, ochotnicy automatycznie utracili obywatelstwo polskie z chwilą zaciągu do Brygady. W dniu 11 marca 1936 roku w Monitorze Polskim ukazało się Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych RP z 26 lutego 1938 ostrzegające o możliwości utraty obywatelstwa polskiego osobom posiadającym obce obywatelstwo lub służącym w obcym państwie (na stanowiskach publicznych albo w wojsku) bez zgody polskiego wojewody i władz wojskowych, co dotyczyło również wojskowych ochotników wojny domowej w Hiszpanii, którym ostatecznie polskie obywatelstwo odebrano. W piśmie MSW z 1939 r. o Polakach uczestniczący w wojnie w Hiszpanii, napisano, cyt. Zrozumiałym jest, że napływ do kraju tego rodzaju elementu wywrotowego jest zdecydowanie niebezpieczny i z tego tytułu wyraźnie szkodliwy.

    Grzegorz Dzierzgowski pseud. Grisza, Gruby (ur. 12 sierpnia 1909 w Makowie Mazowieckim, zm. 12 lutego 1964 w Warszawie) - działacz komunistyczny, uczestnik wojny domowej w Hiszpanii, oficer polityczny WP (major), kierownik Wydziału Wojskowego ZPP, dyplomata.„Tygodnik Powszechny” – ukazujący się od 1945 r. tygodnik katolicki o tematyce społeczno-kulturalnej, założony przez kardynała Adama Stefana Sapiehę.

    Varia[]

    Polacy biorący udział w wojnie domowej w Hiszpanii posiadali własną prasę wydawaną w języku polskim:

  • „Dąbrowszczak” (początkowo nosił nazwę „Dąbrowszczyk”) – pismo batalionu im. Jarosława Dąbrowskiego, później także brygady do czasu gdy zaczęto wydawać „Ochotnika Wolności”
  • „Bartoszak” – pismo baterii im. Bartosza Głowackiego
  • „Naprzód” – pismo batalionu im. José Palafoxa
  • „Żołnierz Wolności” – pismo batalionu im. Adama Mickiewicza
  • „Ochotnik Wolności” (hiszp. El Voluntario de la Libertad) – oficjalny organ prasowy XIII Brygady Międzynarodowej im. Jarosława Dąbrowskiego
  • Oprócz prasy Dąbrowszczacy mieli też swój marsz, cyt.

    Manzanares — rzeka w środkowej Hiszpanii, dopływ Jaramy, która z kolei jest dopływem Tagu. Ma swoje źródła w sierra de Guadarrama, w Ventisquero de la Condesa, na południowym zboczu Sierra de la Cuerda Larga, blisko la Bola del Mundo, przepływa przez Madryt.Bitwa nad Jaramą – jedna z bitew hiszpańskiej wojny domowej stoczona w dniach 6–28 lutego 1937 roku w czasie ataku wojsk generała Franco na pozycje wojsk republikańskich nad rzeką Jaramą.
    Nie zabraknie z nas ani jednego, by zniszczyć faszystów i zgnieść Na front, Brygado Dąbrowskiego, sztandar wolności swój wznieś! A gdy ten bój zakończymy i będzie zniszczony wróg, wtedy karabin zamienimy na młot robotniczy i pług.

    Odznaczenia i honory[]

    Za bitwę nad rzeką Ebro w 1938 roku brygadę odznaczono zbiorczym Medalem Wojskowym (Medalla del Valor).

    Bolesław Mołojec ps. Apostoł, Edward Długi (ur. 9 lutego 1909 w Henrykowie koło Tomaszowa Mazowieckiego, zm. 29 lub 31 grudnia 1942 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny.Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

    W grudniu 1938 roku została ustanowiono odznaka pamiątkowa bojowników XIII brygady międzynarodowej. Odznaka przedstawia trójramienną gwiazdę antyfaszystowską umieszczoną na wieńcu laurowym. Na środku gwiazdy umieszczony jest popiersie gen. Jarosława Dąbrowskiego w mundurze armii francuskiej. Na górnym ramieniu gwiazdy jest umieszczony napis XIII BI (skrót od nazwy brygady w języku hiszpańskim 'XIII Brigadas Internacionales), a na dolnych daty 1936 i 1938. Pod gwiazdą umieszczona jest szarfa z napisem Za Waszą Wolność i Naszą w języku hiszpańskim (hiszp. Por Vuestra Libertad y la Nuestra). 18 października 1956 roku Rada Państwa PRL ustanowiła medal za Waszą Wolność i Naszą w celu uznania zasług bojowych uczestników walk w obronie Republiki Hiszpańskiej w latach 1936–1939.

    Obóz w Gurs – obóz utworzony w okresie od 15 marca do 25 kwietnia 1939, przeznaczony dla byłych uczestników wojny domowej w Hiszpanii po stronie republikanów, którzy po ich klęsce nielegalnie przekroczyli granicę francuską. Istniał do 1946 roku.Gwardia Ludowa, GL – organizacja zbrojna PPR utworzona 28 marca 1942 (decyzja antydatowana na 6 stycznia 1942). Jednolitą ogólnopolską nazwę przyjęto w marcu 1942. Nieznana jest dokładna liczba żołnierzy GL. Początkowo zamiast polskiego godła, żołnierze GL nosili na czapkach czerwony trójkąt z napisem "GL" – dopiero w późniejszym czasie znakiem tej formacji stał się piastowski orzeł, a nieoficjalnym hymnem "Marsz Gwardii Ludowej". Organem prasowym GL było pismo "Gwardzista".

    XIII Brygada Międzynarodowa została 25 października 1966 odznaczona przez Radę Państwa Orderem Krzyża Grunwaldu I klasy.

    Order Krzyża Grunwaldu I klasy

    W 1996 roku, w 60. rocznicę wybuchu wojny domowej w Hiszpanii, wszyscy weterani Brygad Międzynarodowych, a więc i Dąbrowszczacy, otrzymali honorowe obywatelstwo Hiszpanii.

    Morata de Tajuña – miasto w Hiszpanii we wspólnocie autonomicznej Madryt położone w dolnym biegu rzeki Tajuña. Leży w odległości 63 km od Madrytu.Liga Narodów (ang. League of Nations, fr. Société des Nations) – nieistniejąca już organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona. Statut Ligi został przyjęty przez konferencję pokojową w Wersalu 28 czerwca 1919 r. Stał się on częścią traktatu wersalskiego i wszedł w życie po ratyfikacji 10 stycznia 1920 roku.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Batalion im. Mátyása Rákosiego - jeden z batalionów ochotników okresu hiszpańskiej wojny domowej 1936-1939. Istniał od 25 kwietnia 1937 do 24 września 1938.
    Hiszpańska wojna domowa – wojna domowa pomiędzy rządem Republiki Hiszpańskiej, wyłonionym przez koalicję Frontu Ludowego i wspierającymi go siłami (liberałami, republikanami, komunistami, socjalistami i anarchistami), a prawicową opozycją (nacjonalistami, monarchistami, konserwatystami i faszystami), która toczyła się w Hiszpanii w latach 1936–1939.
    Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.
    Guadalajara – miasto w środkowej Hiszpanii, w regionie Kastylia - La Mancha, liczące ok. 84 tysiące mieszkańców (2008). Stolica administracyjna prowincji Guadalajara, ośrodek przemysłowy, handlowy i turystyczny.
    Saragossa (hiszp. Zaragoza) – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, przy ujściu rzeki Huerva i Gallego do Ebro, 700 tysięcy mieszkańców (2010), piąte co do wielkości miasto Hiszpanii. Stolica regionu Aragonia i prowincji Saragossa. Ośrodek przemysłowy, handlowy, naukowy, kulturalny i turystyczny.
    Francuski ruch oporu 1940-1944 (fr. Résistance) – walka społeczeństwa francuskiego przeciwko okupantom niemieckim oraz władzom kolaboracyjnym podczas II wojny światowej.
    André Marty (ur. 6 listopada 1886 w Perpignan - zm. 23 listopada 1956 w Tuluzie) - francuski polityk, jeden z liderów Francuskiej Partii Komunistycznej do momentu swojego wykluczenia z partii w 1952. Uczestnik hiszpańskiej wojny domowej. Deputowany do francuskiego Zgromadzenia Narodowego w latach 1924-1955 (z przerwami), sekretarz Kominternu od 1935 do jego likwidacji w 1943.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.067 sek.