• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Brunszwik



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Sztuka romańska (styl romański, romanizm, romańszczyzna) – styl w sztukach plastycznych XI-XIII wieku, ukształtowany w Europie zachodniej (na zachód od Renu), na terenach zajmowanych obecnie przez dzisiejsze północne Włochy, Francję i zachodnie Niemcy. Wkrótce zasięgiem nowego stylu objęte zostały kolejne tereny Europy i wraz z prowadzonymi wyprawami krzyżowymi przeniknął na Bliski Wschód. Czas trwania sztuki romańskiej był niejednolity; występowały także różnice w stylu między poszczególnymi regionami. Sztuka ta wyrosła na bazie antyku oraz doświadczeń sztuki karolińskiej i ottońskiej, także bizantyńskiej. Romanizm związany był przede wszystkim z Kościołem i stąd obecny był przede wszystkim w sztuce sakralnej.Katedra Świętych Błażeja, Jana Chrzciciela i Tomasza Becketa w Brunszwiku – jedna z najstarszych świątyń miasta, położona przy południowej stronie historycznego Placu Zamkowego obok zamku Dankwarderode, z którym świątynia jest połączona drewnianym gankiem.
    Historia[]

    Średniowiecze[]

    Książę Henryk Lew i Matylda (fragment Ewangeliarza Henryka Lwa)
    Panorama Brunszwiku (sztych z 1550)

    Już w IX wieku na terenie miasta w rejonie dzisiejszego Targu Węglowego (Kohlmarkt) powstała osada, późniejsze Stare Miasto (Altstadt). Według tradycji został założony przez Brunona II. Nazwa miasta jest połączeniem imienia Bruno i słowa wik, miejsca odpoczynku kupców i przechowywania przez nich dóbr. Brunszwik jest wzmiankowany w dokumentacji kościoła Św. Magnusa (St. Magni Kirche) z 1031 roku. Powstała wokół niego osada nosiła nazwę Altewiek. W XII w. został rozbudowany przez rezydującego tam Henryka Lwa, który wzniósł oprócz zamku – rezydencji katedrę Św. Błażeja (St. Blasius), miasto umocnił murami i fosami. Ponadto książę założył na północ od Starego Miasta na terenach wokół kościoła Św. Andrzeja (St. Andreas) Nowe Miasto (Neustadt). Na prawym brzegu rzeki Oker powstała osada Hagen, a pomiędzy Starym i Nowym Miastem i zamkiem osada Sack. Prawa miejskie Brunszwik otrzymał w 1227 roku. Od 1260 roku (z przerwą w latach 1374-1380, będącą konsekwencją "Große Schicht" – rewolty mieszkańców przeciwko ówczesnym rajcom miejskim) do połowy XVIII w. był członkiem Hanzy. Silny wpływ kupców i cechów rzemieślniczych, nabywanie przez mieszkańców praw i przywilejów miejskich umocniły pozycję mieszczaństwa co stopniowo ograniczało wpływ książąt na miasto.

    Ratusz Starego Miasta w Brunszwiku (niem. Altstadtrathaus) – dawna siedziba rady miejskiej. Jest jednym z najstarszych ratuszów w Niemczech, którego początki dziejów sięgają XIII w. Zbudowany został dla jednego z najbogatszych i najbardziej wpływowych ośrodków miasta jednego z pięciu tzw. weichbildów Brunszwiku - Starego Miasta. Wraz z kościołem Świętego Marcina tworzy zachodnią pierzeję Rynku Starego Miasta - cennego zespołu zabytkowego miasta. Obecnie parter zajmuje Muzeum Miasta Brunszwiku, zaś pomieszczenia na piętrze stanowią miejsce dla uroczystych spotkań, ceremonii związanych z miastem i władzami miejskimi.Nowa Synagoga w Brunszwiku (niem. Neue Synagoge in Braunschweig) – synagoga znajdująca się w Brunszwiku w Niemczech, przy Alte Knochenhauerstraße 1.

    Czasy nowożytne[]

    W XV wieku Brunszwik otrzymał statut wolnego miasta Rzeszy, a książęta założyli rezydencję w pobliskim Wolfenbüttel. Nauki Lutra przyczyniły się do reformacji, za którą miasto opowiedziało się w 1528 r. W roku 1671 nastąpiło zdobycie miasta przez księcia Rudolfa Augusta. Rada miejska podlegała książęcej komisji, a majątki i broń mieszczan zostały odebrane na rzecz księstwa. Siedziba książąt została przeniesiona z Wolfenbüttel do Brunszwiku przez Karola I. Za jego księstwa poprawiła się sytuacja ekonomiczna, powstały manufaktury, gdzie wyrabiano m.in. fajans i porcelanę. W XVIII w. stał się ważnym ośrodkiem kulturalnym i naukowym. W 1745 roku założono Collegium Carolinum (zalążek dzisiejszego Uniwersytetu Technicznego).

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Henryk Lew (niem. Heinrich der Löwe) (ur. 1129, zm. 6 sierpnia 1195 w Brunszwiku) - książę Saksonii Henryk III 1142–1180 i Bawarii Henryk XII 1156–1180 z dynastii Welfów.

    Czasy współczesne[]

    Pałac Książęcy w Brunszwiku (1833-1841)
    Ulica Nickelnkulk (zdjęcie z 1894)

    Na początku XIX wieku dokonano zmian w systemie obronnym miasta, zniwelowano wały, na miejscu ich - wzdłuż rzeki Oker powstały promenady, zaś na rogatkach przy drogach wylotowych powstały klasycystyczne wartownie. W latach 1809-1813 Brunszwik należy do Królestwa Westfalii. W 1838 powstała pierwsza linia kolejowa łącząca Brunszwik z Wolfenbüttel. Druga połowa XIX wieku to okres wzmożonej industrializacji – rozwinął się przede wszystkim przemysł maszynowy i spożywczy (konserwowy i cukrowy). W 1890 liczba mieszkańców miasta przekroczyła 100 tysięcy. Do 1918 roku był stolicą Księstwa Brunszwiku, a następnie przywrócono mu status wolnego miasta. Rozwinął się przemysł samochodowy, zbrojeniowy, powstała fabryka instrumentów muzycznych. Miasto doznało poważnych zniszczeń podczas nalotów wojsk brytyjskich i amerykańskich w październiku 1944. W mieście pracowały tysiące robotników przymusowych. W latach 1943-1945 zmarło przynajmniej 360 dzieci odebranych robotnicom, np. w Entbindungsheim für Ostarbeiterinnen. Gruntowna odbudowa miasta trwała długo. Historyczne centrum otrzymało nowoczesną zabudowę, rekonstrukcja części historycznej ograniczyła się do terenów dawnych pięciu osad.

    Ewangeliarz Henryka Lwa – dzieło zamówione przez Henryka Lwa, księcia Saksonii i Bawarii, do ołtarza Panny Marii w kościele św. Błażeja w Brunszwiku (obecnie katedry). Wolumin stanowi ważny przykład romańskiego malarstwa książkowego 2 połowy XII w.Susa (fen. Hadrumetum, arab. سوسة = Sūsah, fr. Sousse) – trzecie pod względem wielkości (173 047 mieszkańców) miasto w Tunezji. Stolica Gubernatorstwa Susa (544 413 mieszkańców). Kurort wypoczynkowy nad Morzem Śródziemnym, do którego ściąga rocznie ponad milion turystów. Do miasta należy Port El-Kantoui, największy i najsłynniejszy port jachtowy w Tunezji. W Sousse urodził się były prezydent Republiki Tunezyjskiej Zin Al-Abidin Ben Ali. Miasto wpisane jest na listę UNESCO.

    Zabytki[]

    Herb Brunszwiku - fragment Sukiennic
    Domy Huneborstel i Veltheim przy placu Zamkowym
    Biblioteka w Nowym Mieście

    Pomimo zniszczeń ostatniej wojny miasto zachowało wiele cennych dzieł sztuki. Skupione są wokół kilku zespołów w obrębie rdzenia dawnych osad.

    Kościół Świętego Marcina w Brunszwiku – dawny kościół farny Starego Miasta, przykład architektury romańskiej i gotyckiej w Niemczech. Znajduje się przy zachodniej pierzei Rynku Starego Miasta.Królestwo Westfalii – państwo niemieckie utworzone przez Napoleona Bonaparte w 1807 roku po pokoju w Tylży. W jego skład weszły terytoria utracone przez Królestwo Prus, oraz Hesję-Kassel i część Elektoratu Hanoweru. Stolicą kraju było Kassel. Królem Westfalii był brat Napoleona Hieronim Bonaparte.
  • Zespół zabytkowy Placu Zamkowego, w skład którego wchodzą:
  • Zamek Dankwarderode – historyczna rezydencja Henryka Lwa, budowla w stylu romańskim. Obecny kształt zawdzięcza gruntownej rekonstrukcji w 1870 po licznych zniszczeniach i przebudowach. Siedziba średniowiecznych zbiorów Herzog Anton Ulrich-Museum mieszczących cenne dzieła rzeźby, malarstwa i rzemiosła artystycznego. Koło wejścia głównego drewniana budka Spitzwegeck (Antiquariat Scholz Buchhandlung) z XX wieku;
  • Lew Brunszwicki – ufundowany w 1166 przez Henryka Lwa, wyobrażenie księcia w formie ryczącego lwa. Obecna rzeźba jest kopią, oryginał znajduje się w zamku;
  • Katedra pw. Świętych Błażeja, Jana Chrzciciela i Tomasza Beckettaromańska z XII wieku rozbudowana w XV wieku. Cenny wystrój wnętrza tworzą m.in. dzieła romańskiej rzeźby – Krzyż Imerwarda, brązowy świecznik siedmioramienny i stół ołtarzowy. . Pośrodku nawy monumentalny wczesnogotycki nagrobek tumbowy Henryka Lwa i żony Matyldy Plantagenet z rzeźbami zmarłych na płycie wierzchniej. Z katedrą i jej fundatorem związane są także cenne dzieła sztuki obecnie rozproszone na świecie, m.in. Skarbiec Welfów oraz Ewangeliarz Henryka Lwa. Ściany i sklepienia zdobi cenna późnoromańska polichromia z cyklami figuralnymi m.in. życia patronów katedry. Ponadto liczne figury gotyckie i renesansowe epitafia. ;
  • Domy Huneborstel (zbud w. 1536 r.) i Veltheim (1573 r.) – cenne przykłady budownictwa o konstrukcji szkieletowej;
  • Brunszwickie Muzeum Okręgowe (Braunschweigisches Landesmuseum) – w XIX-wiecznym budynku o formach klasycyzujących.
  • Zespół zabytkowy Rynku Starego Miasta, w skład którego wchodzą:
  • Ratusz – gotycki, z XIV wieku, z bogatą dekoracją rzeźbiarską m.in. cykl figur władców niemieckich z ich małżonkami (od Henryka I do Ottona – księcia Brunszwik-Lüneburga. Obecnie oddział Muzeum Miejskiego (Städtisches Museum) z cennymi zbiorami średniowiecznego rzemiosła artystycznego;
  • Sukiennice – podłużna budowla mieszcząca dawniej kramy handlowe, zbudowane w XIV wieku w stylu gotyckim, z późniejszymi dobudówkami i fasadą wschodnią o bogatej dekoracji rzeźbiarskiej w stylu niderlandzkiego manieryzmu;
  • Fontanna Maryi (Marienbrunnen) – z 1408 wykonana z brązu w formie piętrowej struktury zwieńczonej wieżą z figurą Maryi; płaskorzeźbione misy posiadają reliefy z wizerunkami świętych;
  • Dom Stechinnelli (Stechinelli-Haus) – wczesnobarokowy z ozdobnym portalem wejściowym;
  • Dom pod Siedmioma Wieżami – znany od 1207, obecny późnobarokowy, dzieło Hermanna Korba z 1708;
  • Kościół Świętego Marcina (St. Nartini) – romańsko-gotycki z XII wieku, gruntownie rozbudowany w XIV wieku. Wewnątrz m.in. barokowy ołtarz główny dzieło Antona Detleva Jennera z pocz. XVIII wieku, organy z XVIII w., manierystyczna ambona z pocz. XVII wieku. W przykościelnej kaplicy Św. Anny (St. Anna)z gotycką dekoracją rzeźbiarską późnogotyckie stalle i manierystyczna chrzcielnica. Na zewnątrz liczne gotyckie rzeźby tworzące cykle figuralne (m.in. figury biskupów, apostołów, oraz panien mądrych i panien głupich) Portale: zachodni romański z XII w i dwa południowe, gotyckie z tympanonami przedstawiającymi Agnus Dei i zaśnięcie NMP.
  • Zespół zabytkowy Nowego Miasta – na północ od zamku – w skład którego wchodzą:
  • Budynek Starej Wagi (Alte Waage) – wielokondygnacyjny budynek o konstrukcji szkieletowej z 1534, rozbudowany w XVII w.;
  • Kościół Świętego Andrzeja (St. Andreas) – znany od 1160, obecny gotycki z XIV w. Uwagę zwraca dwuwieżowy westwerk z bogato dekorowanym maswerkowym oknem dzwonnicy oraz wieża południowa o wys. 93 m (niegdyś była wyższa – 122 m);
  • Biblioteka (Liberei) – niewielki gotycki budynek z XIV w., ceglany, z kamiennymi tarczami herbowymi na ścianie południowej; elewacje wschodnia i zachodnia są zwieńczone schodkowymi szczytami;
  • Inne zabytki i atrakcje miasta:

    Nîmes (prow. Nimes, łac. Colonia Augusta Nemausus) – miasto i gmina w południowo-wschodniej Francji, w regionie Langwedocja-Roussillon, na Nizinie Langwedockiej, na zachód od doliny dolnego Rodanu.Świecznik siedmioramienny – dzieło wykonane z brązu na polecenie Henryka Lwa, księcia Saksonii i Bawarii dla katedry w Brunszwiku. Przykład romańskiej plastyki brązowej, jest jednym z trzech zachowanych do dziś dzieł tego typu. Pozostałe dwa świeczniki znajdują się w katedrze NMP w Essen oraz katedrze w Mediolanie.
  • ogród botaniczny;
  • opactwo Cystersów (XII-XIII w.);
  • park i pałac Richmond z XVIII wieku;
  • polska tablica pamiątkowa na cmentarzu przy ulicy Hochstraße.


  • Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Herzog Anton Ulrich-Museum (Muzeum księcia Antoniego Ulryka) – muzeum w Brunszwiku, posiada jedne z najstarszych i największych zbiorów sztuki w Niemczech.
    Panny Mądre i Panny Głupie – określenie, jakiego używa się wobec opisanych w Piśmie Świętym panien, tytułowych bohaterek jednej z przypowieści Jezusa Chrystusa.
    Hanza, Liga Hanzeatycka, Związek Hanzeatycki (z st.-wys.-niem. hansa - grupa) – związek miast handlowych Europy Północnej z czasów Średniowiecza i początku ery nowożytnej. Miasta należące do związku popierały się na polu ekonomicznym, utrudniając pracę kupcom z miast nienależących do związku, jednocześnie zaś stwarzały realną siłę polityczną i niekiedy wojskową.
    Marcin Luter (niem. Martin Luther, ur. 10 listopada 1483 r. w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 r. tamże) – niemiecki reformator religijny, teolog i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii, współtwórca luteranizmu. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski Bożej.
    Lew Brunszwicki – zoomorficzne ukazanie księcia Henryka Lwa, fundatora dzieła i założyciela siedziby książęcej w Brunszwiku. Przykład sztuki romańskiej, dzieło sztuki odlewniczej, najstarsze średniowieczne dzieło sztuki pomnikowej.
    Manieryzm – termin, jakim określa się zjawiska w sztuce europejskiej XVI wieku. Dyskusyjny pozostaje zarówno sam termin, jak i jego zakres oraz geneza zjawiska nim określanego. Najogólniej poprzez pojęcie to rozumie się styl, występujący w okresie od ok. 1520 do końca XVI wieku i charakteryzujący się dążeniem do doskonałości formalnej i technicznej dzieła, a także wysubtelnieniem, wyrafinowaniem, wykwintnością i swobodą form.
    Magdeburg (dolnoniem. Meideborg; pol. hist. Dziewin) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt. Siedziba zarówno biskupstwa ewangelickiego, jak i katolickiego. Działają tu dwie uczelnie: Uniwersytet Ottona von Guerickego (Otto-von-Guericke-Universität Magdeburg) i Wyższa Szkoła Magdeburg-Stendal (Hochschule Magdeburg-Stendal). W roku 2005 Magdeburg obchodził 1200 lat swego istnienia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.052 sek.