• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bronisław Syzdek

    Przeczytaj także...
    Komunistyczna Partia Polski (w latach 1918-1925: Komunistyczna Partia Robotnicza Polski) – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.Związek Młodzieży Wiejskiej RP Wici (ZMW RP Wici) – organizacja młodzieży wiejskiej, działająca w latach 1928-1948, założona przez część działaczy Centralnego Związku Młodzieży Wiejskiej.
    Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.

    Bronisław Syzdek (ur. 17 lipca 1922 w Bączalu Górnym, zm. 13 października 2001 w Warszawie) – polski pisarz, doktor historii, kierownik Centralnego Archiwum KC PZPR, działacz PZPR.

    Biografia[]

    Młodość[]

    Urodził się w Bączalu Górnym koło Jasła na Rzeszowszczyźnie w rodzinie o tradycjach lewicowych. Jego ojciec brał udział w rewolucji październikowej, oboje rodzice należeli do KPP i PPR. Ukończył szkołę powszechną w Bączalu Dolnym, a później uczył się w jasielskim gimnazjum (obecnie I LO). Bronisław Syzdek od 1937 roku był działaczem Związku Młodzieży Wiejskiej. Lata 1942-1945 spędził w obozie pracy przymusowej na terenie Austrii. Po powrocie nadal działał w nowo zorganizowanych strukturach ZMW RP „Wici”, w 1945 roku wstąpił również do PPR.

    Zakład Historii Partii - instytucja istniejąca w latach 1957-1971 przy KC PZPR. Zajmowała się badaniem dziejów ruchu robotniczego. Po likwidacji Wydziału historii Partii powołano na jego miejsce Zakład Historii Partii przy KC PZPR. Podobnie jak w poprzedniej instytucji, kierownikiem ZHP został Tadeusz Daniszewski, jego zastępcą nadal był Józef Kowalski. Nowym zastępcą szefa ZHP w 1957 został Janusz Durko, a w 1966 kierownictwo poszerzyło Norberta Kołomejczyka. W marcu 1968 roku klimat antysemickiej nagonki doprowadził do ataków personalnych wymierzonych przede w kierownictwo zakładu. Tadeusz Daniszewski i Józef Kowalski odeszli na rentę. Z Zakładem rozstali się też: Seweryn Ajzner, Stanisława Leblang, Aleksander Litwin, Edwarda Mark, Franciszka Świetlikowa, Romana Toruńczyk i Maria Watle. W latach 1968-1971 była to instytucja w praktyce niefunkcjonująca. Ostatecznie zakład rozwiązano. Pozostawiono jedynie dział archiwalny, który od 1971 r. istniał jako osobna jednostka – Centralne Archiwum KC PZPR. Większa część pracowników naukowych ZHP znalazła zatrudnienie w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR (od 1984 Akademia Nauk Społecznych). Zakład Historii Partii wydawał kwartalnik "Z Pola Walki". Z Zakładem Historii Partii byli związani okresowo następujący historycy:Tadeusz Paweł Rutkowski (ur. 1965) – polski historyk, pracownik naukowy Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego.

    Kariera[]

    W latach 1945-1947 był pełnomocnikiem powiatowym Wojewódzkiego Urzędu Kontroli Prasy w Jaśle, gdzie następnie pracował w Komitecie Powiatowym PPR, później w Komitecie Wojewódzkim PPR i PZPR w Rzeszowie. W 1950 roku ukończył Centralną Szkołę Partyjną w Łodzi. Następnie pracował w Wydziale Ekonomicznym, potem w Wydziale Organizacyjnym KC PZPR w Warszawie. W latach 1953-1957 studiował w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR, a w latach 1958-1960 był kierownikiem referatu historii partii w KW PZPR w Warszawie. W latach 1960-1970 pracował w Zakładzie Historii Partii przy KC PZPR, w latach 1971 – 1981 był zastępcą kierownika Ośrodka Kursów Partyjnych w Warszawie. W 1981 zastąpił Janusza Durko na stanowisku kierownika Centralnego Archiwum KC PZPR. Stanowisko to piastował aż do rozwiązania jednostki w 1990 roku.

    Janusz Durko (ur. 23 lutego 1915 w Warszawie) – historyk, archiwista i muzeolog. Urodzony w Warszawie w rodzinie o tradycjach lewicowych, PPS-owskich. W 1934 roku ukończył gimnazjum im. Jana Zamojskiego w Warszawie. W latach 1934-1938 studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim.Absolwent Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego, autor licznych publikacji o Warszawie i ruchu robotniczym. Uczeń Władysława Tomkiewicza i Wacława Tokarza. Obronił pracę magisterską Stanowisko Gdańska w czasie wojny polsko-szwedzkiej 1623-1629. W czasie niemieckiej okupacji pracował jako sekretarz i członek zarządu Społecznego Przedsiębiorstwa Budowlanego w Warszawie, gdzie zatrudnionych było wielu Żydów z tzw. „aryjskimi” papierami. Od jesieni 1942 r. do wybuchu Powstania Warszawskiego w mieszkaniu Janiny i Janusza Durków schronienie znalazło około 20 osób - uciekinierów z getta. Na wniosek Ocalonych Instytut Yad Vashem nadał państwu Durko tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” w 1989 roku. W 1948 roku obronił pracę doktorską Początki ruchu socjalistycznego w Królestwie Polskim. W 1955 otrzymał tytuł docenta. Od 1945 roku był pracownikiem naukowym Instytutu Pamięci Narodowej i Instytutu Historii Najnowszej. W latach 1947-1951 wykładał na Akademii Nauk Politycznych. Od 1951 roku pracował w WHP/ZHP przy KC PZPR, gdzie kierował tamtejszym archiwum. Od 1971 do 1981 roku pracował Centralnym Archiwum PZPR, którego był kierownikiem. W latach 1952-2004 był dyrektorem Muzeum Historycznego m.st. Warszawy (najdłuższy staż w Polsce). Przez wiele lat związany z Zakładem Historii Partii przy KC PZPR, gdzie był wicedyrektorem, następnie z Centralnym Archiwum KC PZPR. Członek Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa. Współzałożyciel i członek Towarzystwa Przyjaciół Warszawy.Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.

    15 kwietnia 1972 obronił pracę doktorską pt. Polska Partia Socjalistyczna w latach 1944-1946 napisaną pod kierunkiem Henryka Jabłońskiego. Jako autor specjalizował się w tematyce komunistycznej i okresie PRL. Pisał liczne publikacje i felietony m.in do "Trybuny". Autor haseł w Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego.

    13 października jest 286. (w latach przestępnych 287.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 79 dni.Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego - słownik ukazujący się od 1967 roku (zeszyt próbny). Miał objąć działaczy związanych z działalnością w ruchu robotniczym w XIX i XX wieku. Wydawany był pierwotnie przez Zakład Historii Partii przy KC PZPR. Po jego rozwiązaniu ukazywał się pod auspicjami Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego. Redaktorem naczelnym był Feliks Tych. Ukazały się 3 tomy (do całości litery K).

    Życie prywatne[]

    Jego żoną była lewicowa historyk i publicystka Eleonora Salwa-Syzdek. Pochowany jest na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie.

    Wybrane publikacje[]

  • Początki rewolucji socjalistycznej w Polsce, Warszawa 1977.
  • Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975, Warszawa 1980.
  • Lata decydujących przemian (szkice z historii Polski Ludowej 1944-1959), Warszawa 1980.
  • Polityczne dylematy Władysława Gomułki [wraz Eleonorą Syzdek], Warszawa 1985.
  • Zanim zostanie zapomniany [biografia Józefa Cyrankiewicza, napisana wraz z Eleonorą Syzdek], Warszawa 1996.
  • Przypisy

    1. Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 1: A-D, red. nacz. Feliks Tych, Warszawa: "Książka i Wiedza" 1978, s. 5
    2. GROBONET - Wyszukiwarka cmentarna

    Bibliografia[]

  • Tomasz Siewierski, Komuniści i historycy. Polski ruch robotniczy w badaniach uczonych w PRL – wybrane aspekty [w:] Partia komunistyczna w Polsce. Struktury - ludzie - dokumentacja, pod red. Dariusza Magiera, Lublin – Radzyń Podlaski 2012, s. 463-479.
  • Zrozumieć przeszłość. Z Bronisławem Syzdkiem o jego losach i dziejach PRL rozmawia Leon Wiarecki, Warszawa: FKK 1998 (wywiad - rzeka).
  • Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944-1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2007, s. 487, 548.
  • Bączal Górny – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Skołyszyn. Miejscowość przynależy do parafii Imienia Maryi w Bączalu Dolnym.Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia komunistyczna założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Centralne Archiwum KC PZPR - jednostka istniejąca w latach 1971-1990 przy KC PZPR. Jego szefem w latach 1971-1981 był Janusz Durko, 1981-1990 Bronisław Syzdek. Zastępcą kierownika przez cały ten okres był Norbert Kołomejczyk . Instytucja gromadziła archiwalia związane z dziejami polskiego ruchu robotniczego. Pracowali w niej historycy rozwiązanego Zakładu Historii Partii.
    Związek Młodzieży Wiejskiej to organizacja skupiająca młodzież ze środowisk wiejskich i małomiasteczkowych. Liczy obecnie ok. 10 tysięcy członków. Jego założycielem był w 1928 Ignacy Solarz – pedagog, twórca uniwersytetów ludowych. Obecnym prezesem Związku jest Dariusz Suszynski. Od 1996 Związek Młodzieży Wiejskiej jest pełnoprawnym członkiem Europejskiego Komitetu Młodych Farmerów i Klubów 4H, który skupia 25 organizacji europejskich. Jest również członkiem Polskiej Rady Młodzieży.
    Eleonora Syzdek z domu Salwa – historyk dziejów najnowszych i publicystka. Ukończyła studia wyższe na Uniwersytecie Warszawskim i doktoryzowała się w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk. Pracowała w Zakładzie Historii Partii przy KC PZPR oraz w Instytucie Badań Naukowych im. gen. Edwina Rozłubirskiego. Opublikowała wiele książek i artykułów publicystycznych. Pisuje do "Dziś", "Forum Klubowego", "Res Humany", "Trybuny" i innych periodyków o lewicowej orientacji. Jej mężem był historyk Bronisław Syzdek.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
    Trybuna Ludu – gazeta codzienna wydawana w PRL, o jednym z największych nakładów w Polsce – ok. 1,5 mln egz. w połowie lat 70. (większy nakład miewała tylko „Trybuna Robotnicza”, wychodząca na Górnym Śląsku i zachodniej Małopolsce).
    Henryk Jabłoński (ur. 27 grudnia 1909 w Starym Waliszewie koło Łowicza, zm. 27 stycznia 2003 w Warszawie) – polski polityk, działacz komunistyczny okresu PRL.
    Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie – cmentarz położony na Woli w Warszawie przy ulicy Młynarskiej 54/56/58.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.