Brodawka sutkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brodawka sutkowa u kobiety
Brodawka sutkowa u mężczyzny

Brodawka sutkowa (łac. mammilla, papilla mammae, thelium) – w anatomii człowieka znajdująca się na szczycie gruczołu mlecznego wypukłość, u kobiet miejsce ujścia przewodów mlecznych. Fizjologiczna funkcja brodawki sutkowej u kobiet polega na dostarczaniu mleka karmionemu dziecku.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Gruczoł mlekowy (łac. glandula lactifera) lub sutkowy (łac. glandula mammaria), pot. pierś – największy gruczoł skórny człowieka, jeden z parzystych narządów, rozwijający się u kobiet w okresie pokwitania. Gruczoł mlekowy jest nazywany sutkiem (łac. mamma), jednak określenie "sutek" bywa również traktowane jako synonim brodawki sutkowej, która jest częścią tego gruczołu, bezpośrednio wydzielającą mleko.

Położenie[ | edytuj kod]

Brodawka sutkowa u zdrowych mężczyzn znajduje się na poziomie IV przestrzeni międzyżebrowej, w linii środkowoobojczykowej, zwanej w tym wypadku również linią sutkową. U kobiet może znajdować się na poziomie od III do VI przestrzeni międzyżebrowej w zależności od ukształtowania sutka. Kształt sutka wpływa również na jej położenie względem linii środkowoobojczykowej, brodawka sutkowa znajduje się jednak zawsze w jej najbliższej okolicy.

Gruczoły potowe (łac. glandulae sudoriferae) – gruczoły cewkowate ssaków. Uchodzą wprost na powierzchni ciała lub do mieszka włosowego. Ich wydzieliną jest pot, który jest bezbarwny lub zabarwiony (czerwony u hipopotamów i kangurów, niebieskawy u dujkerów). Gruczoły te są silnie zredukowane u ssaków drapieżnych. Gruczoły potowe wydzielają pot, który poza wodą zawiera zbędne związki powstałe w procesie przemian metabolicznych. Pot jest płynem o odczynie kwaśnym, złożonym głównie z wody (98%); ponadto zawiera on ok. 0,8% roztworu fizjologicznego NaCl oraz niewielką ilość mocznika, kwasu moczowego i amoniaku.Anatomia człowieka, antropotomia (starogr. anthropos - człowiek) – nauka o budowie narządów i układów ciała człowieka, wchodzi w skład morfologii i posługuje się metodami na poziomie makroskopowym (np. obserwacji żywych organizmów i badań sekcyjnych zwłok). Jest to anatomia opisowa, zwana też anatomią klasyczną. Zajmuje się ona badaniem i opisaniem narządów, które spełniają wspólną funkcję, oraz poszczególnych części ustroju.

Budowa[ | edytuj kod]

Brodawka sutkowa ma kształt stożkowaty lub cylindryczny. Wokół niej znajduje się otoczka sutkowa (areola). Skóra brodawki i otoczki jest cienka i wrażliwa na bodźce zewnętrzne. Zarówno wielkość jak i barwa brodawki sutka wraz z otoczką u człowieka różnią się w zależności od płci, rasy, i wykazują osobnicze różnice. U kobiet o jasnej karnacji, szczególnie nieródek, kolor otoczki jest bardziej różowy niż kolor otaczającej skóry; u kobiet o ciemnej karnacji kolor otoczki jest ciemniejszy. Na powierzchni brodawki mają swoje ujścia przewody mlekonośne (ducti lactiferi), dlatego jej powierzchnia jest nieregularna i pofałdowana. Znajdują się na niej także ujścia gruczołów łojowych i apokrynowych gruczołów potowych, których wydzielina chroni skórę sutka, co jest szczególnie ważne u kobiet w okresie laktacji. Na szczycie każdej z drobnych brodawek na powierzchni brodawki sutkowej (dawniej zwanych brodawkami Morgagniego) znajduje się kilka ujść podskórnych gruczołów Montgomery'ego (glandulae aberrantes lactiferi), które są dużymi gruczołami łojowymi. Brodawka sutkowa wraz z otoczką wyposażona jest w aparat sprężysto-mięśniowo-naczyniowy brodawki i otoczki sutkowej (ang. nipple-areolar complex) zbudowany z włókien sprężystych, włókien mięśni gładkich i splotu naczyń żylnych. Aparat ten u kobiet pełni funkcję zwieracza gruczołu sutkowego a u obu płci odpowiada za erekcję brodawki sutkowej. Erekcja brodawki zachodzi pod wpływem czynników mechanicznych (np. karmienie), termicznych (ekspozycja na zimno) lub psychicznych, w czasie podniecenia seksualnego, za co odpowiada oksytocyna.

Mleko – wydzielina gruczołu mlekowego samic ssaków pojawiająca się w okresie laktacji. Jako produkt żywnościowy dla człowieka największe znaczenie ma mleko krowie. Według Międzynarodowej Federacji Mleczarskiej mleko krowie jest produktem całego, nieprzerwanego doju, od zdrowej, dobrze żywionej krowy mlecznej, otrzymany w sposób prawidłowy, bez domieszek siary.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Janina Sokołowska-Pituchowa (red.) Anatomia człowieka. Podręcznik dla studentów medycyny. Wyd. VII. PZWL 2005 ​ISBN 83-200-3185-0​.
  • Andrzej Skawina (red.) Anatomia prawidłowa człowieka. Tom 2. Klatka piersiowa. Wyd. Wyd. II, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2006 ​ISBN 83-233-2208-2
  • Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

    Erekcja (łac. erectio) lub wzwód jest to usztywnienie i powiększenie się narządu zbudowanego z tkanek jamistych w wyniku zwiększonego dopływu i zmniejszonego odpływu krwi z organu.Oksytocyna – cykliczny hormon peptydowy złożony z 9 aminokwasów (nonapeptyd), neuroprzekaźnik, uwalnia się okresowo, dobrze rozpuszczalny w wodzie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama