• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Broń pancerna II RP



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Wojna polsko-ukraińska (ukr. Польсько-українська війна) – konflikt zbrojny o przynależność państwową Galicji Wschodniej, zamieszkanej przez Polaków i Ukraińców.7TP "wzmocniony" (9TP) – polski czołg lekki skonstruowany przed II wojną światową. Był wersją rozwojową czołgu 7TP, skonstruowaną tuż przed wybuchem wojny. Określenie 9TP jest nazwą zwyczajową, nadawaną czasem po wojnie, formalnie był to dalej czołg 7TP.
    Czołgi 7TP na manewrach
    Czołgi 1 pułku pod Lwowem w 1919 roku w czasie wojny polsko-ukraińskiej.

    Bronie pancerne II RProdzaj wojsk Sił Zbrojnych II RP wyposażony w czołgi, tankietki, samochody pancerne oraz pociągi pancerne.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Wojny o granice 1919-1920
  • 1.2 Dwudziestolecie międzywojenne
  • 1.3 Polskie siły zbrojne na zachodzie
  • 2 Broń i sprzęt
  • 3 Mobilizacja w kampanii wrześniowej
  • 4 Działania bojowe batalionów pancernych
  • 5 Jednostki pancerne II RP
  • 5.1 Pułki pancerne
  • 5.2 Bataliony pancerne
  • 6 Mundur
  • 6.1 Beret
  • 6.2 Hełm
  • 6.3 Kurtka skórzana
  • 6.4 Kombinezon
  • 6.5 Oznaki
  • 7 Sztandary
  • 8 Odznaki
  • 9 Muzea
  • 10 Zobacz też
  • 11 Uwagi
  • 12 Przypisy
  • 13 Bibliografia
  • 14 Linki zewnętrzne
  • Józef Haller von Hallenburg (ur. 13 sierpnia 1873 w Jurczycach, zm. 4 czerwca 1960 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, przewodniczący ZHP, prezes Komitetu PCK, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera, kawaler Orderów: Orła Białego i Virtuti Militari.51 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych – pancerny pododdział rozpoznawczy Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.

    Historia[]

    Polski FT-17 z załogą w czasie defilady w Przemyślu
    Polskie czołgi FT-17 z 1 Pułku Czołgów podczas zmagań z Armią czerwoną w czasie Bitwy pod Dyneburgiem 1920
    Samochód pancerny Garford-Putiłow „Dziadek” zdobyty w czasie wojny polsko-bolszewickiej

    Wojny o granice 1919-1920[]

    Pierwszą pancerną jednostkę regularnego wojska polskiego utworzono już 1919 roku w Armii Polskiej gen. Hallera we Francji. Był to 1 Pułk Czołgów, wyposażony w 120 francuskich czołgów FT-17. 17 czerwca tego roku pułk ten wraz z całym wyposażeniem powrócił do Polski z Francji w składzie armii gen. Hallera. Na garnizon pułku wyznaczono Łódź, gdzie wyładowany został transport 120 czołgów w tym 72 wyposażone w armaty i 48 w karabiny maszynowe. Dawało to wówczas Polsce prawdopodobnie czwarte miejsce na świecie pod względem posiadanych sił pancernych.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Wojska inżynieryjne (saperzy, wojska saperskie) - rodzaj wojsk przeznaczonych do inżynieryjnego zabezpieczenia działań wszystkich rodzajów sił zbrojnych i rodzajów wojsk. Wojska inżynieryjne wykonują najbardziej złożone prace wymagającego specjalistycznego przygotowania i zastosowania różnorodnego sprzętu inżynieryjnego.

    Po zakończeniu I wojny światowej w czasie serii konfliktów militarnych mających na celu utworzenie niepodległego państwa polskiego znanych jako Wojny o granice oprócz francuskich czołgów pojawiło się również w polskich siłach zbrojnych szereg improwizowanych wozów pancernych. W czasie wojny polsko-ukraińskiej 1918-1919 we Lwowie utworzony został Związek Aut Pancernych w skład którego wchodziły min. "Tank Piłsudskiego" oraz Kresowiec.

    Chodzież – gmina miejska w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim. Jest położona na Pojezierzu Chodzieskim, między jeziorami: Chodzieskim (zwanym także miejskim), Strzeleckim i Karczewnikiem, przy drodze krajowej nr 11. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego.Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej – oddział Muzeum Wojska Polskiego, mieszczący się w Forcie IX Czerniaków w Warszawie przy ul. Powsińskiej 13, w dzielnicy Mokotów na Sadybie. Od 22 stycznia 2009 ekspozycja muzeum wewnątrz zabudowań jest nieczynna z uwagi na fatalny stan techniczny fortu, jednak ekspozycja plenerowa funkcjonuje normalnie.

    W latach 1918-1919 w czasie powstania wielkopolskiego powstańcy zdobyli wozy oraz pociągi pancerne, które wykorzystywane były przez Polaków w jego trakcie jak również w późniejszych konfliktach. Niemiecki samochód pancerny przemianowany później na "Grudzielski" został zdobyty 7 lutego 1919 przez kompanię rogozińską w czasie walk w okolicach Chodzieży. 16 lutego 1919 roku w bitwie pod Rynarzewem powstańcy zdobyli pod dowództwem Jana Tomaszewskiego pociąg pancerny "Danuta".

    Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą prowadzenia ognia na wprost. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg jest zasadniczym środkiem prowadzenia walki lądowej, zwłaszcza natarcia.Gospodarka Polski – jest gospodarką mieszaną. W dużym stopniu przeszła transformację z centralnie kierowanej (socjalistycznej) w gospodarkę rynkową (kapitalistyczną) po decyzjach gospodarczych w 1988 roku i zmianach politycznych, które miały miejsce rok później. Prywatyzacja małych i średnich przedsiębiorstw państwowych i nowe liberalne prawo do zakładania przedsiębiorstw ruszyło budowę prywatnego sektora gospodarki, który jest głównym motorem gospodarczym w Polsce. Restrukturyzacja i prywatyzacja poszczególnych sektorów gospodarki odbywa się w wolnym tempie, mimo tego realizowane są zagraniczne inwestycje w energię i stal.

    Broń pancerną szeroko stosowali również powstańcy w czasie III powstania śląskiego mającego na celu przyłączenie Śląska do Polski. W czasie tych działań użyto szereg pociągów pancernych, a także improwizowane wozy pancerne jak np. "Korfanty", Powstaniec, Doliwa, Ślązak, Woźniak-Walerus, Górny Śląsk-Alzacja.

    Powstanie wielkopolskie – powstanie polskich mieszkańców Prowincji Poznańskiej przeciwko Rzeszy Niemieckiej wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość.Mk III Valentine – najliczniej produkowany brytyjski czołg piechoty z okresu II wojny światowej. Był znany z małego kosztu produkcji i niezawodności.

    Broń pancerną stosowano również w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Oprócz francuskich czołgów polska armia w konflikcie z Rosją sowiecką wykorzystywała także pociągi pancerne oraz 20 szt. zdobycznych wozów pancernych Putiłow-Austin, które zostały wycofane ze służby po roku 1930. Polska armia w tym okresie wykorzystywała również trzy zdobyte na armii czerwonej wozy pancerne typu Garford-Putiłow nazwane "Dziadek", "Generał Szeptycki" oraz "Zagłoba". Pojawiły się również improwizowane wozy pancerne jak np. "Lwowskie dziecko". W okresie tym Polska wyprodukowała także ok. 17 szt. własnych samochodów pancernych Ford FT-B inż. Tadeusza Tańskiego. Była to konstrukcja oparta na podwoziu samochodu Ford

    Hełm – bojowa ochrona głowy, chroniąca czaszkę przed urazami, sporządzona z odpornego materiału. Przez wiele wieków używany był tylko przez wojsko, ale z czasem znalazł również bardzo szerokie zastosowanie wśród cywilów. Wiele dziedzin stosuje pierwotną nazwę hełmu (np. hełm strażacki, hełm górniczy), a niektóre branże zastosowały nazwę kask (m.in. w budownictwie, służbach ratunkowych oraz u motocyklistów, rowerzystów, wspinaczy czy rolkarzy).Tankietka TKF – lekki czołg rozpoznawczy (tankietka) konstrukcji polskiej z okresu przed II wojną światową, wersja tankietki TK-3.

    Dwudziestolecie międzywojenne[]

    Do 1925 roku w polskiej armii na szczeblu Ministerstwa Spraw Wojskowych nie było wydzielonego pionu zajmującego się bronią pancerną. Jako broń techniczna była ona podporządkowana wraz z transportem samochodowym oraz taborem kolejowym Departamentowi Technicznemu Ministerstwa Spraw Wojskowych. 15 maja 1930 roku Minister Spraw Wojskowych rozkazem L.dz. 226/tjn. połączył formacje czołgów, samochodów pancernych i pociągów pancernych w nowy rodzaj wojsk – bronie pancerne wydzielając je z ogółu środków technicznych używanych przez wojsko polskie. Przy sztabie dowodzenia utworzone zostało dedykowane mu Dowództwo Broni Pancernych.

    63 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych – pancerny pododdział rozpoznawczy Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.Wojska lądowe – rodzaj sił zbrojnych przeznaczony do wykonywania zadań operacyjnych przede wszystkim na obszarach lądowych.

    Do tego czasu formacje czołgów wchodziły w skład piechoty, formacje samochodów pancernych w skład kawalerii, natomiast pociągi pancerne podporządkowane były saperom kolejowym, a pod względem wyszkolenia – artylerii. Cztery lata później w skład broni pancernych włączone zostały wojska samochodowe. Bronie pancerne wchodziły w skład wojska, jak wówczas nazywano wojska lądowe. Razem z saperami i łącznością tworzyły tzw. bronie techniczne. Dopiero w 1937 roku wyodrębniony został korpus osobowy broni pancernych. Wcześniej żołnierze pełniący służbę w broniach pancernych zaliczeni byli do korpusów osobowych broni, z których się wywodzili.

    Stanisław Szostak (ur. 14 stycznia 1898 w Berezynie, zm. 11 lutego 1961) – pułkownik broni pancernych Wojska Polskiego.Karabin maszynowy wz. 38FK – najcięższy karabin maszynowy produkowany w Polsce w latach 1938-1939, uzbrojenie części tankietek TKS w czasie kampanii wrześniowej.

    Wiosną 1937 wprowadzona została reorganizacja kawalerii, w wyniku czego rozpoczęto przekształcanie jednostek kawaleryjskich w zmotoryzowane. Dla przykładu 10 Brygada Kawalerii została całkowicie zmotoryzowana i wyposażono ją w motocykle, działa, tankietki typu TKS, czołgi typu Vickers E i czołgi 7TP. W 1938 zmotoryzowany został również 1 Pułk Strzelców Konnych i razem z 24. Pułkiem Ułanów, 10. Pułkiem Strzelców Konnych i 10 Dywizjonem Artylerii Konnej podporządkowany Dowództwu Broni Pancernych. Z jednostek tych utworzono dwa zgrupowania pancerne 10 Brygadę Kawalerii oraz Warszawską Brygadę Pancerno-Motorową. W momencie wybuchu II wojny światowej armia polska posiadała jeszcze przestarzałe wówczas czołgi FT-17. Zostały one użyte w składzie trzech kompanii czołgów lekkich (wolnobieżnych) oraz jako drezyny pancerne w składzie pociągów pancernych.

    Hotchkiss H-35/H-39 – francuskie czołgi lekkie z okresu II wojny światowej produkowane przez firmę Hotchkiss. Oficjalnie oznaczone jako Char léger modèle 1935 H (czołg lekki model 1935H) i modèle 1935 H modifié 1939 (model 1935 H modyfikacja 1939), znane są powszechnie jako H-35 i H-39; spotykane w literaturze jest też oznaczenie H-38.II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.

    Pomimo dużego wysiłku międzywojennego państwa polskiego w kierunku modernizacji wojska, zrealizowano ją w ograniczonym zakresie. Ze względu na ogromne koszty, rozwój broni pancernej miał wtedy wymiary niewystarczające w stosunku do rzeczywistych potrzeb obronnych. Według Stefana Mossora, wystawienie jednej wielkiej jednostki pancerno-silnikowej kosztowało w 1938 roku ok. 100 mln złotych (nie licząc kosztów utrzymania takich jak paliwo, części zamienne itp.) Koszt wyprodukowania jednego czołgu 7TP bez uzbrojenia wynosił w 1938 roku ok. 181 500 zł, a z uzbrojeniem 231 000 zł. Koszt wystawienia jednego batalionu, który składał się z 3 kompanii tych czołgów wraz z amunicją oraz garażami, wynosił 18 830 000 zł. Koszty utworzenia nowoczesnej armii odpowiednio nasyconej tego typu środkami technicznymi przekraczały możliwości przedwojennej gospodarki polskiej oraz budżetu państwa.

    10 Brygada Kawalerii (10 BK) – wielka jednostka kawalerii Wojska Polskiego II RP istniejąca w latach 1930-1939. Pierwotnie istniała jako związek taktyczny kawalerii, powstały z połączenia kilku pułków kawaleryjskich oraz jednego dywizjonu artylerii konnej. W 1937 rozpoczęła się jej reorganizacja i przezbrojenie w „oddział pancerno-motorowy”.92 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych – pancerny pododdział rozpoznawczy Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.

    Polskie siły zbrojne na zachodzie[]

    Po przegranej przez Polskę kampanii wrześniowej oraz wycofaniu się części wojsk z okupowanego przez wroga kraju rozpoczęto we Francji formowanie polskich sił zbrojnych na zachodzie w ramach, których rozpoczęto także odtwarzanie polskich sił pancernych z pancerniaków służących w przedwojennych polskich wojskach pancernych II RP. Już od końca września 1939 zaczęły się przygotowania do tworzenia polskich wojsk pancernych we Francji. Gen. Władysław Sikorski dążył wówczas do sformowania całej dywizji pancernej walczącej po stronie aliantów. Jej trzon miała stanowić kadra 10 Brygady Kawalerii Pancernej pod dowództwem płk Stanisława Maczka przebywająca początkowo na Węgrzech, a później we Francji.

    Renault R-35 – francuski lekki czołg piechoty Char légere model 1935R z okresu II wojny światowej. Nazwa Renault R-35 była używana nieoficjalnie, ale bardzo powszechnie.42 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych – pancerny pododdział rozpoznawczy Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.

    Po przegranej Francji w 1940 roku wojska te ewakuowały się do Wielkiej Brytanii gdzie przegrupowały się oraz uzupełniły stany osobowe stacjonując w Szkocji. Polscy pancerniacy w latach 1940-1945 brali udział w walkach z Niemcami na zachodzie; głównie we Francji, Holandii i Niemczech. Brali udział m.in. w Bitwie pod Falaise, wyzwolili wiele francuskich oraz holenderskich miast, a także zajęli wiele miejscowości w Niemczech. Działania wojenne polscy pancerniacy walczący na zachodzie zakończyli 5 maja 1945 kiedy zdobyli oni twierdzę i port niemiecki będący bazą Kriegsmarine oraz floty "Ostfriesland" w mieście Wilhelmshaven.

    Wojska łączności - rodzaj wojsk przeznaczony do organizowania łączności wojskowej w czasie pokoju i wojny zarówno w warunkach garnizonowych jak i polowych.71 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych – pancerny pododdział rozpoznawczy Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polskie Siły Zbrojne – zorganizowane formacje wojskowe, utworzone jesienią 1939 poza granicami Polski, na podstawie międzysojuszniczych umów podpisanych przez Wielką Brytanię i Francję. Polskimi Siłami Zbrojnymi dowodził Naczelny Wódz.
    Godło – symbol wyróżniający, znak rozpoznawczy przynależności osoby bądź przedmiotu do szerszej grupy rodowej, prawnej lub społecznej, np. herb, gmerk, logo.
    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    III powstanie śląskie – wystąpienie zbrojne od 2/3 maja do 5 lipca 1921 mające na celu przyłączenie Górnego Śląska do Polski.
    61 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych – pancerny pododdział rozpoznawczy Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.
    PZInż 14TP – prototyp polskiego lekkiego czołgu, projektowanego przez PZInż przed II wojną światową. Miał on korzystać z podzespołów czołgu 10TP, jednak miał być to czołg o wyłącznie gąsienicowym układzie jezdnym. Planowano zmianę uzbrojenia z karabinu maszynowego wz.30 na typ C z lufą chłodzoną powietrzem, a uzbrojenia głównego na projektowaną armatę przeciwpancerną kalibru 47 mm.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.065 sek.