• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Brda



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Planty nad Brdą – bulwary spacerowe nad rzeką Brdą w Bydgoszczy, otoczone zielenią urządzoną i terenami parkowymi.Piekiełko (niem. Hölle) – uroczysko w rezerwacie przyrody Dolina Rzeki Brdy na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego. Przełomowy (o górskim charakterze) odcinek rzeki Brdy pomiędzy osadami Świt a Piła-Młyn z licznymi głazami i powalonymi drzewami w korycie. Spadek wody wynosi tutaj ponad 2%. Brda płynie w tym miejscu w głębokim wąwozie moreny czołowej, którego nachylenie ścian dochodzi nawet do 50 stopni. Od 30 lipca 1991 r. znajdujące się tu głazowisko uznane jest jako pomnik przyrody.
    Charakterystyka[]

    Długość rzeki wynosi 238 km, a powierzchnia dorzecza 4627 km². Dorzecze składa się z 43 dopływów, ale są one małe. Największy z nich to Kamionka (55 km). Rzeka jest spławna na odcinku 210 km. Udział zasilania podziemnego należy do najwyższych w Polsce i wynosi 60-75% odpływu całkowitego.

    Jezioro Karsińskie (kasz. Jezoro Kôrsyńsczé) – przepływowe jezioro rynnowe na Równinie Charzykowskiej (objęte Zaborskim Parkiem Krajobrazowym) o powierzchni 679 ha i maksymalnej głębokości dochodzącej do 27,1 m.Tryszczyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo, na północ od zachodnich dzielnic Bydgoszczy, na trasie drogi krajowej nr 25. W miejscowości znajduje się zbiornik wyrównawczy jez. Tryszczyn na Brdzie o powierzchni 90 ha i Tryszczyn-Elektrownia przepływowa o mocy 3,3 MW.

    Spadek Doliny Brdy jest na ogół wyrównany w całym biegu i wynosi średnio 0,63‰. Średni przepływ wzrasta wzdłuż jej biegu od 1,25 m³/s w miejscowości Nowa Brda do 19,9 m³/s w środkowym biegu (Tuchola), a w dolnym biegu (Smukała) wynosi 27,8 m³/s. Brda charakteryzuje się najniższymi w skali Polski wahaniami przepływów, co wynika z kilku przyczyn:

    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Sokole-Kuźnica – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo.
  • dużej liczby jezior, przez które przepływa,
  • obecności zbiorników zaporowych, zlokalizowanych w biegu dolnym,
  • większość obszaru dorzecza posiada łatwo przepuszczalne gleby (sandry) oraz jest zalesiona, co sprzyja infiltracji wód i zasilaniu podziemnemu rzeki,
  • na obszarze dorzecza występują nieduże opady atmosferyczne, średnio 545 mm, które z reguły nie wywołują powodzi.
  • Wzrost przepływów Brdy w trakcie roku hydrologicznego notowany jest w miesiącach wczesnowiosennych oraz letnich, przy czym w poszczególnych latach, w zależności od sytuacji pogodowej, mogą dominować kulminacje półrocza zimowego lub letniego.

    Tor regatowy w Bydgoszczy – zbiornik wodny położony w Bydgoszczy, w dolnym odcinku rzeki Brdy, wykorzystywany do uprawiania sportów wodnych.Wyspa Młyńska – zabytkowa wyspa rzeczna w rejonie staromiejskim Bydgoszczy, o powierzchni ok. 6,5 ha, mieszcząca obiekty kulturalne i rekreacyjne, otoczona bulwarami i urządzeniami hydrotechnicznymi.

    Jakość wód rzeki w całym jej biegu jest dobra (I i II klasa, tylko na 10-km odcinku ujściowym III klasa), a wręcz należy ona do najczystszych rzek województwa kujawsko-pomorskiego. W rzece spotkać można takie ryby, jak boleń, brzana, jaź, karaś, kleń, leszcz, lin, okoń, płoć, pstrąg potokowy, sandacz, szczupak i troć wędrowna.

    Hala Łuczniczka – hala widowiskowo-sportowa w Bydgoszczy oddana do użytkowania 11 października 2002. Może pełnić funkcje sportowe, wystawowe i koncertowe.Śródlądowe drogi wodne – akweny, na których z uwagi na warunki hydrologiczne oraz istniejące urządzenia wodne możliwy jest przewóz osób i towarów statkami żeglugi śródlądowej. To akweny o specjalnym statusie. Istotnie, status ten posiadają wyłącznie akweny wymienione z nazwy w przepisach.

    Bieg rzeki[]

    Brda płynie przez Równinę Charzykowską, Bory Tucholskie i Dolinę Brdy do Kotliny Toruńskiej, w województwie pomorskim oraz kujawsko-pomorskim. Na odcinku 25 km przepływa przez miasto Bydgoszcz, gdzie łączy się z Kanałem Bydgoskim i uchodzi do Wisły.

    Na obszarze Tucholskiego Parku Krajobrazowego rzece towarzyszy Wielki Kanał Brdy.

    Stronno – wieś sołecka w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Dobrcz.Lin (Tinca tinca) – słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Tinca. Inne nazwy: pszenicznik, oczeretniak oraz kaliniak.

    Niemal przez cały swój bieg (z wyjątkiem początku i ujścia) Brda przepływa przez rozległą powierzchnię sandrową, zwężającą się od Tucholi w wąski szlak sandrowy, ograniczony z obydwu stron wysoczyznami:Krajeńską i Świecką.

    Bieg górny – źródło[]

    Rzeka wypływa na wysokości ok. 181 m n.p.m. z Jeziora Smołowego, wśród moren czołowych Pojezierza Bytowskiego na północny wschód od Miastka.

    Bieg środkowy[]

    Przepływa przez szereg jezior, m.in. Kamień, Orle, Siadło, Świeszyńskie, Głębokie, Szczytno Wielkie, Końskie, Charzykowskie, Karsińskie, Witoczno, Łąckie, Dybrzyk, Kosobudno. Szerokość koryta rzeki jest zmienna, niektóre odcinki Doliny Brdy mają charakter wąskich i głębokich rynien o stromych zboczach, w niektórych rzeka meandruje. Na odcinku od Woziwody do miejscowości Piła-Młyn Brda jest częścią rezerwatu "Dolina rzeki Brdy" w celu ochrony całego ekosystemu obejmującego krajobraz, roślinność oraz ostoje dzikich zwierząt.

    Międzynarodowa droga wodna E70 – łączy Antwerpię (Belgia, wybrzeże Atlantyku) z Kłajpedą (Litwa, wybrzeże Bałtyku), będąc jednym z europejskich szlaków komunikacyjnych wschód-zachód.Bydgoski Węzeł Wodny (BWW) – związek cech hydrograficznych Brdy, Wisły, Kanału Bydgoskiego i Górnonoteckiego oraz mniejszych strug wodnych na obszarze miasta Bydgoszczy i w jego najbliższym sąsiedztwie, wraz z budowlami i urządzeniami hydrotechnicznymi oraz zabudową nadbrzeżną.

    Bieg dolny – ujście[]

    Dolny odcinek Brdy położony jest w obrębie granic administracyjnych Bydgoszczy na odcinku 25 km, ze średnim spadkiem 0,42%. Dopływami Brdy w obrębie Bydgoszczy są: Kanał Bydgoski, struga Flis oraz niewielkie cieki spływające z wysoczyzn. Na osiedlu Piaski rzeka wpływa do Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, zaś na Okolu zmienia kierunek z południkowego na równoleżnikowy, zmierzając na wschód ku Wiśle.

    Rezerwat przyrody Jezioro Orle (kaszb. Jezoro Òrlewsczé) – florystyczno-wodny rezerwat przyrody na obszarze gminy Miastko w powiecie bytowskim, województwie pomorskim (utworzony w roku 1965, o powierzchni 11,83 ha). Ochronie rezerwatu podlega przepływowe jezioro lobeliowe ze stanowiskami rzadkich roślin wodnych typowych dla jezior lobeliowych (m.in. brzeżyca jednokwiatowa, poryblin jeziorny, grążel drobny i lobelia jeziorna). Przez akwen jeziora przepływa Brda. Wraz z sąsiednimi jeziorami Smołowym i Kamień tworzy zespół rezerwatów florystycznych na obszarze źródliskowym Brdy.Koryto rzeki – najniższa część doliny rzeki, która znajduje się w obrębie jej dna i przez którą okresowo lub ciągle płynie woda dokonując zmian w kształcie powierzchni. Jeśli rzeka ma silny nurt, następuje erozja denna, jeżeli słaby – akumulacja niesionego materiału, a jeśli meandruje, dochodzi do erozji bocznej. Koryto stanowi fragment łożyska rzeki.

    Od wlotu Kanału Bydgoskiego aż do ujścia Brda jest skanalizowana, włączona w system drogi wodnej łączącej Wisłę z Odrą poprzez Kanał Bydgoski, Noteć oraz Wartę. Powyżej i w obrębie Bydgoszczy rzeka jest zabudowana energetycznie kaskadą elektrowni Koronowo-Tryszczyn-Smukała. Na terenie miasta zlokalizowano na rzece stopnie piętrzące: Jaz Farny, Jaz Ulgowy, Międzywodzie, Śluza Miejska, Jaz Czersko Polskie, Śluza Czersko Polskie.

    Cekcyn (niem. Polnisch Cekzin; kaszb. Cékcëno) – duża wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn na południowym skraju Tucholskiego Parku Krajobrazowego nad jeziorem Wielkim Cekcyńskim.Pomnik przyrody – prawnie chroniony twór przyrody, szczególnie cenny ze względów naukowych, zabytkowych, kulturowych i innych.

    W rejonie Starego Miasta w Bydgoszczy, Brda oraz jej odnoga Młynówka opływają Wyspę Młyńską, która jest jedną z atrakcji turystycznych Bydgoszczy.

    Ujście do Wisły na wysokości 28,8 m n.p.m. następuje w dzielnicy Bydgoszczy zwanej Brdyujściem.

    Zalew Koronowski[]

     Osobny artykuł: Zbiornik Koronowski.

    W latach 1956-1962 na rzece utworzono Jezioro Koronowskie przez spiętrzenie wody zaporą w Pieczyskach, która zalała poza doliną Brdy odcinki ujściowe jej dopływów i liczne jeziora. Zbiornik posiada powierzchnię 1560 ha i pojemność 81 milionów m³. Ma kształt wydłużony o długości 36 km. Maksymalna głębokość dochodzi do 20 m. Długość linii brzegowej sięga 102 km.

    Zapora (kaszb. Milof, niem. Mühlhof) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk, w sołectwie Rytel. Tutejsza zapora spiętrza wody rzeki Brdy (Zbiornik Zapora). Znajduje się tu zakład hodowli pstrąga tęczowego i punkt etapowy spływów kajakowych rzeką Brdą (z towarzyszącą sezonową infrastrukturą turystyczną). Rozpoczyna się tu również Wielki Kanał BrdyJachcice (niem: Jachschirz – 1879, Jadgschütz – 1860) – bydgoska jednostka urbanistyczna (osiedle) położona w północno-zachodniej części miasta, nad lewym brzegiem Brdy. Północna granica Jachcic stanowi granicę miasta Bydgoszczy.

    Brda w sieci międzynarodowych dróg wodnych[]

     Osobny artykuł: Śródlądowe drogi wodne.

    Brda na odcinku dolnym od ujścia Kanału Bydgoskiego do Wisły (14,4 km) jest elementem międzynarodowej drogi wodnej E70, ustalonej w 1996 r. w porozumieniu AGN (European Agreement on Main Inland Waterways of International Importance). Szlak ten łączy Antwerpię w Belgii z Kłajpedą na Litwie.

    Mennica w Bydgoszczy – zakład (mennica) zajmujący się produkcją (biciem) monet oraz medali czynny w latach 1594-1688 w Bydgoszczy. W latach 1627-1644 i 1677-1679 był to jedyny tego typu zakład czynny na terenie Korony Polskiej. W 1621 r. wybito w niej największą i najwartościowszą monetę doby staropolskiej.Okole (niem. Okolla - 1789, Okollo - 1867, Schleusenau - 1885) – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego środkowo-zachodniej części, między Kanałem Bydgoskim, a Brdą w obrębie tzw. wyspy kanałowej.

    Historia[]

    Regulacja rzeki[]

    Brda była rzeką spławną już XII wieku. Do końca XVIII wieku nie doszło do znaczniejszych przekształceń koryta przez człowieka, poza rejonem Starego Miasta w Bydgoszczy, gdzie przed 1408 r. zbudowano śluzę miejską (dzisiaj Jaz Farny), podpiętrzającą wody na potrzeby młynów królewskich oraz mennicy na Wyspie Młyńskiej. Rzeką spławiano drewno z Borów Tucholskich, a na dolnym odcinku rzeka służyła jako droga wodna łącząca port bydgoski z Wisłą. W XVI-XVII wieku spławiano tędy duże ilości zboża, towarów leśnych, piwa i ceramiki docelowo do Gdańska, skąd przywożono towary zamorskie. Po budowie w 1774 r. Kanału Bydgoskiego (24 km) łączącego Brdę z Notecią, dolny odcinek rzeki stał się fragmentem spławnej drogi wodnej Wisła-Odra, łączącej dorzecza Europy Zachodniej z siecią Wisły. Na styku Kanału i Brdy powstała Śluza Miejska. W XIX wieku na Brdzie rósł ruch towarowy, jak również pasażerski. W 1855 r. uruchomiono pierwszy statek parowy. W latach 1876-1879 dokonano regulacji rzeki na odcinku od Śluzy Miejskj do Wisły. W pobliżu ujścia zbudowano jazy iglicowe oraz dwie śluzy: Brdyujście oraz Kapuściska, które podpiętrzyły rzekę tworząc port drzewny. W 1895 r. skrócono trasę żeglugi poprzez przekop meandru Brdy w rejonie ul. Spornej. Powstała wówczas wyspa na Zimnych Wodach. W tym czasie przy ul. Spornej powstał port rzeczny Żeglugi Bydgoskiej. W latach 1905-1906 jazy iglicowe i śluzę Kapuściska zastąpiono jazem walcowym Czersko Polskie, wskutek czego powiększeniu do 95 ha uległ port drzewny. Poziom Brdy od ujścia, aż do centrum Bydgoszczy został uniezależniony do sytuacji hydrologicznej na Wiśle. W II połowie XIX i na początku XX wieku Brdą transportowano masowo drewno pochodzące z Królestwa Kongresowego do Berlina. Roczny spław tego surowca przez śluzę Brdyujście wynosił w czasach eksploatacji portu drzewnego (1879–1916) przeciętnie 2-3 mln m³. W 1905 r. wrósł do 4,5, a w 1906 r. do 4,8 mln m³, co stanowiło ⅓ rocznego dowozu drewna do Cesarstwa Niemieckiego. W 1914 r. oddano do użytku nowy odcinek Kanału Bydgoskiego, dla którego przebudowano Śluzę Miejską.

    Jezioro Świeszyńskie (kaszb. Jezoro Szwesińsczé) – przepływowe jezioro lobeliowe Pojezierza Bytowskiego, na obszarze gminy Miastko, powiat bytowski, województwo pomorskie, położone na południe od wsi Świeszynko. Przez akwen jeziora przepływa Brda. Ogólna powierzchnia akwenu jeziora wynosi 31,6 ha.Czyżkówko (Szuszkówka) – jednostka urbanistyczna (osiedle) położone w zachodniej części Bydgoszczy. Zachodnia granica Czyżkówka stanowi granicę miasta Bydgoszczy.

    W okresie międzywojennym port drzewny zaadaptowano na pierwszy w Polsce tor regatowy, na którym corocznie rozgrywano Regaty Wszechpolskie. Wzdłuż rzeki rozlokowały się kluby i przystanie wioślarskie i kajakarskie. W 1962 r. oddano do użytku ujęcie wody na Czyżkówku, które zapewniało ok. 50% wody pitnej dla Bydgoszczy (drugie 50% czerpano ze studni głębinowych). Począwszy od lat 60. XX w. brak oczyszczalni ścieków przemysłowych i komunalnych doprowadził do silnego zanieczyszczenia wód Brdy na dolnym odcinku od Okola do ujścia. Konsekwencją tego faktu było zamknięcie kąpielisk miejskich w Smukale, Opławcu i Brdyujściu, działających od XIX w. Dopiero po 2001 r., kiedy oddano do użytku dwie duże oczyszczalnie: Fordon i Kapuściska, po odcięciu wylotów kolektorów ścieków oraz bagrowaniu osadów rzecznych, jakość wody polepszyła się. Od 2004 r. po Brdzie kursuje Bydgoski Tramwaj Wodny.

    Bory Tucholskie (kasz. Tëchòlsczé Bòrë, niem. Tucheler Heide) – jeden z największych kompleksów borów sosnowych w Polsce. Zajmuje ok. 3 tys. km sandru w dorzeczu Brdy i Wdy oraz Równiny Tucholskiej i Równiny Charzykowskiej. Od lasów tych wziął nazwę również mezoregion fizycznogeograficzny Bory Tucholskie znajdujący się we wschodniej części kompleksu oraz szereg powierzchniowych form ochrony przyrody: park narodowy, rezerwat biosfery, obszar Natura 2000, a także leśny kompleks promocyjny. Bory Tucholskie dały również nazwy jednostkom różnych systemów podziału geobotanicznego, np. okręg Borów Tucholskich w systemie Szafera i Zarzyckiego lub dzielnica Borów Tucholskich w systemie Mroczkiewicza.Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

    Kaskady Brdy[]

    Pod koniec XIX wieku w Smukale powstała drewniana zapora wodna, przy której zabudowano małą elektrownię wodną. W 1902 r. w jej miejscu powstał tzw. zamek wodny do zasilania karbidowni. Budowla ta istniała do 1939 r., kiedy zniszczyło ją wycofujące się Wojsko Polskie podczas kampanii wrześniowej. W 1928 r. prof. Karol Pomianowski opracował projekt budowy na Brdzie zespołu ośmiu kaskad, wykorzystujących spadek rzeki, niewielkie wahania przepływów i głębokie wcięcie doliny. Poszczególne stopnie wodne miały powstać w miejscowościach: Mylof, Uboga, Kiełpin, Piła-Młyn (Jezioro Szpitalne), Koronowo, Tryszczyn, Smukała i Opławiec. Z uwagi na duże koszty, projektu nie zrealizowano. Prace planistyczne kontynuowano po II wojnie światowej. Ostatecznie w latach 1950-1962 zbudowano cztery zbiorniki zaporowe: Mylof, Koronowo, Tryszczyn i Smukała, przy których uruchomiono elektrownie wodne. W 1960 r. oddano do użytku największy Zbiornik Koronowski o powierzchni 13,5 km², który powstał z podpiętrzonej o 20 m Brdy oraz połączenia wielu jezior rynnowych. Na jego dnie znajduje się zatopiona wieś Olszewka. W 2012 r. w granicach Bydgoszczy funkcjonują trzy elektrownie wodne: w Smukale, Wyspie Młyńskiej i w Czersku Polskim.

    Dopływ – rzeka lub mniejszy ciek, który nie uchodzi bezpośrednio do zbiornika wodnego (morza, jeziora), ale do innego cieku. W zależności od tego, z której strony brzegu rzeki (patrząc od źródła) dopływ łączy się z nią, wyróżnia się dopływy lewe i prawe. Ponadto dopływy posiadają swoje własne dopływy – tworzą w ten sposób hierarchię sieci rzecznej: rzeka główna, dopływy pierwszego stopnia, drugiego, trzeciego, itd.Meander (inaczej zakole) – fragment koryta rzeki o kształcie przypominającym pętlę lub łuk. Jest to forma związana z krętym przebiegiem koryta rzeki, tworzącym zakręty, pętle i nawroty.
    Brda w Bydgoszczy – odcinek górny, rzeka spławna, naturalna
    Zalew Smukalski
    Brda w Opławcu
    Przejrzysta woda na Czyżkówku
    Dawne kąpielisko na Jachcicach


    Turystyka[]

    Brda stanowi jeden z najpiękniejszych w kraju szlaków kajakowych. Rzeka jest dostępna dla ruchu kajakowego na długości 233 km, od miejscowości Świeszyno (Brda wpada tutaj do Jeziora Głębokiego) do Bydgoszczy, przy ujściu do Wisły. Urozmaicony, kręty bieg rzeki, lasy, jeziora, pierwotna przyroda, liczne boczne szlaki, od lat ściągają na Brdę turystów wodniaków.

    Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).Port Drzewny w Bydgoszczy – akwen na rzece Brdzie w Bydgoszczy, służący do magazynowania drewna w jego spławie na zachód drogą wodną Wisła-Odra oraz przerobu w miejscowych zakładach przemysłu drzewnego. Został zbudowany w 1879 roku, a rozbudowany w 1906. Po zmniejszeniu transportu drewna do Niemiec, co nastąpiło po roku 1920 był tylko częściowo wykorzystywany. W 1920 akwen w Brdyujściu zaadaptowano na tor regatowy, zaś nazwa „port drzewny” pozostała jako pojęcie używane w kontekście historycznym.

    Atrakcją środkowego biegu Brdy są przede wszystkim malownicze jeziora charakteryzujące się czystą wodą i urozmaiconymi, przeważnie zalesionymi brzegami. Nad jej brzegami rozlokowane zostały liczne ośrodki wypoczynkowe. Na terenie Borów Tucholskich, znajduje się zapora w Mylofie, kierująca część wód rzeki do Wielkiego Kanału Brdy – budowli hydrotechnicznej z połowy XIX wieku. Kanał ten, poprowadzony jest równolegle do Brdy, miejscami po akweduktach, ponad kilkoma jej dopływami.

    Bydgoskie elektrownie wodne – przedsiębiorstwa w Bydgoszczy, wykorzystujące przepływ wód rzeki Brdy do wytwarzania energii elektrycznej.Rytel (niem. Rittel) – duża wieś borowiacka w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk zamieszkana przez Borowiaków przy drodze krajowej nr 22.

    W okolicy Tucholi Brda tworzy malowniczy przełom z licznymi bystrzami zwany Piekłem, stanowiący pomnik przyrody. Szlak kończy największe na całym szlaku Brdy, Jezioro Koronowskie o urozmaiconej linii brzegowej, z kilkoma zatokami, otoczone niemal ze wszystkich stron lasami.

    Przy Brdzie znajduje się pięć stanic wodnych PTTK, które służą turystom do odbywania spływów rzeką.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Stacja wodociągów Las Gdański w Bydgoszczy – ujęcie wód podziemnych istniejące od 1900 r. w Bydgoszczy, w węższym znaczeniu kompleks zabytkowych obiektów komunalnych, położonych na południowym skraju Lasu Gdańskiego.

    Rzeka Brda jest również jedną z atrakcji turystycznych Bydgoszczy. W rzece odbijają swe wizerunki zabytki i liczne budynki współczesne (Wyspa Młyńska, Wenecja Bydgoska), znajdują się przystanie i bulwary, kursują tramwaje wodne. Przy ujściu rzeki do Wisły znajduje się drugi w Polsce pod względem walorów sportowych (po poznańskiej Malcie) Tor Regatowy, na którym odbywają się krajowe i międzynarodowe zawody wioślarskie i kajakarskie.

    Województwo pomorskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw, położone w północnej Polsce. Siedzibą władz województwa jest Gdańsk. Obejmuje obszar o powierzchni 18 310,34 km².Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.

    Swego rodzaju atrakcją turystyczną są zachowane wzdłuż rzeki znaki wysokiej wody.

    Brda w Bydgoszczy – odcinek dolny, rzeka skanalizowana
    W rejonie ul. Królowej Jadwigi
    Kamienice nad Brdą
    W centrum miasta
    Zakole przy Łuczniczce
    Tor regatowy - jaz walcowy


    Szlaki turystyczne[]

    Wzdłuż Brdy przebiega szereg znakowanych pieszych szlaków turystycznych:

    Karol Pomianowski - (ur. 29 września 1874 we Lwowie, zm. 2 lipca 1948 w Rabce) - polski profesor hydrotechniki, inicjator budowy zapory na Dunajcu w Rożnowie.Jaz kozłowo-iglicowy – szczególna forma jazu służąca do spiętrzenia wody, której energia wykorzystywana była do napędzania młynów lub do podniesienia i utrzymania poziomu wody w celu utrzymania żeglowności powyżej jazu. Jaz ten może być zbudowany ukośnie lub prostopadle do nurtu. Konstrukcja jazu nie pozwala na jego całkowite zamknięcie. Składa się on z szeregu drewnianych belek zwanych iglicami, o kwadratowym przekroju ok. 8 x 8 cm lub większym. Beleczki – iglice zakończone są walcowatym uchwytem. Pod wodą znajduje się kamienny lub betonowy próg (ponur), a w części nawodnej estakada. Przepływ wody regulowany jest poprzez układanie pionowo beleczek – iglic, tak aby ich dolny koniec opierał się o podwody próg (ponur), a górny, lekko odchylony od pionu w kierunku zgodnym a przepływem nurtu wody, o krawędź estakady. Poziom wody i wielkość przepływu reguluje się poprzez dodanie lub usuniecie beleczek, oraz poprzez regulowanie odstępu pomiędzy nimi. Czynności te wykonywane są ręcznie przez obsługę jazu.
  • szlak turystyczny niebieski szlak turystyczny "Brdy" Bydgoszcz BrdyujścieSokole-KuźnicaŚwitRytelSwornegacieKonarzyny,
  • szlak turystyczny żółty szlak turystyczny "Doliny Brdy" Miastko – Starżno – Stara Brda – Rezerwat "Przytoń" – Nowa Brda – Rudniki – Przechlewo
  • szlak turystyczny czerwony szlak turystyczny "Klubu Turystów Pieszych TALK" Bydgoszcz FordonOsielskoOpławiecGościeradz,
  • szlak turystyczny zielony szlak turystyczny] "Jeziora Koronowskiego" WudzynSokole-KuźnicaRynna Jezior ByszewskichSamociążekStronno,
  • szlak turystyczny żółty szlak turystyczny "im. Leona Wyczółkowskiego" Bydgoszcz Osowa GóraSokole-KuźnicaPruszcz,
  • szlak turystyczny czarny szlak turystyczny "Białego Węgla" Maksymilianowo – Pieczyska – Koronowo,
  • szlak turystyczny żółty szlak turystyczny "im. B. Nowodworskiego" TucholaCekcyn,
  • szlak turystyczny zielony szlak turystyczny "Wielkiego Kanału Brdy" RytelFojutowoLegbąd.

  • Wojsko Polskie – ogólna nazwa polskich sił zbrojnych stanowiących: formacje zbrojne państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków na terytorium dawnego państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków niebędących częścią struktury państwa polskiego, działających poza terytorium Polski.Fojutowo – osada borowiacka w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, gminie Tuchola, na południowym skraju Borów Tucholskich w obrębie Tucholskiego Parku Krajobrazowego. Miejscowość jest częścią składową sołectwa Legbąd.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jezioro Koronowskie – zbiornik retencyjny położony w dolnym odcinku rzeki Brdy, w województwie kujawsko-pomorskim, w pobliżu miejscowości Koronowo, od której przyjął swoją nazwę. Rozciąga się on od ujścia rzeki Kamionki do hydroelektrowni w Samociążku. Tworzą go spiętrzone zaporą w Pieczyskach wody rzeki Brdy, które zalały w znacznym stopniu, poza doliną Brdy, odcinki ujściowe jej dopływów oraz liczne jeziora. Wysokość spiętrzania wody około 20 metrów.
    Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.
    Cesarstwo Niemieckie, (niem.) Deutsches Kaiserreich lub Rzesza Niemiecka (niem.) Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Po upadku określane także jako Druga Rzesza (Zweites Reich).
    Troć wędrowna (Salmo trutta m. trutta) – anadromiczna ryba wędrowna, należąca do gatunku Salmo trutta – ekologiczna forma troci atlantyckiej (S. t. trutta).
    Kicz - rzeka w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim. Wypływa z jeziora Tuchółka w Tuchółce, uchodzi w Piszczku do rzeki Brda. Długość rzeki to około 12 km.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Dybrzyk (Dybrzk) (kaszb. Jezoro Debrzk) – przepływowe jezioro rynnowe na Równinie Charzykowskiej w kompleksie leśnym Borów Tucholskich, w powiecie chojnickim województwa pomorskiego na wysokości 119,2 m n.p.m.. Akwen jeziora jest połączony rynną Brdy z jeziorami Kosobudno i Łąckim. Charakteryzuje się wysokimi brzegami porośniętymi lasem sosnowym. Południowo-zachodni brzeg jeziora stanowi granicę Parku Narodowego Bory Tucholskie. Prowadzi tędy również "Szlak kajakowy rzeki Brdy".

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.185 sek.