• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Branice - Kraków

    Przeczytaj także...
    Wola Rusiecka - obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVIII Nowa Huta. Do 1951 r. była niewielką wsią w pobliżu Branic.Nowa Huta – historyczna, wschodnia część obszaru Krakowa. Zaprojektowane i zbudowane od podstaw miasto, którego budowę rozpoczęto w 1949 roku. W latach 1949–1951 samodzielne, od 1 stycznia 1951 włączone do Krakowa jako jedna z jego dzielnic.
    Attyka (franc. (étage) attique, z grec. Attikos) – górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach. Pełni dwojaką funkcję: estetyczną jako architektoniczny element dekoracyjny oraz użytkowo-konstrukcyjną jako zabezpieczenie sąsiednich budynków przed przeniesieniem się ognia w przypadku pożaru. Attyka stanowi mur ogniowy, jeśli jest wykonana z materiału niepalnego o wytrzymałości ogniowej min 1 godzina i grubości min 25 cm, np. z pełnej cegły ceramicznej, silikatu, czy też bloczków betonowych.
    Renesansowy dwór obronno-mieszkalny Branickich, tzw. lamus, przełom XVI i XVII w.
    Klasycystyczny dwór rodziny Badenich w Branicach, XIX w.

    Branice – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVIII Nowa Huta, dawna wieś.

    Historia[]

    Nazwa miejscowości pochodzi najprawdopodobniej od słowa brana, staropolskiej nazwy częstokołów. Pierwsza wzmianka o Branicach w dokumentach pochodzi z 1250 r. Właścicielami ówczesnej wsi byli najpierw potężni Świebodzice-Gryfici, których potomkowie wywodzący się od Wierzbięty z Branic przyjęli nazwisko Branickich. Braniccy byli właścicielami wsi aż do wygaśnięcia rodu w końcu XVIII w. – stanowiła ona centrum ich klucza rodowego obejmującego okoliczne wsie. W 1360 r. przeniesiono wieś na prawo średzkie. W XV w. na krótko właścicielami części wsi stali się mieszczanie krakowscy Wierzynkowie. W XIX w. Branice należały do Badenich, do Branic należały wówczas przysiółki: Stryjów, Chałupki, Holendry i Wola Rusiecka.

    Stryjów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVIII Nowa Huta, dawna wieś. W 1951 r. został przyłączony do miasta.ArcelorMittal Poland S.A. Oddział w Krakowie (d. Huta im. T. Sendzimira) – zakład przemysłowy w Krakowie, w dzielnicy Nowa Huta. Druga pod względem wielkości produkcji stali huta w Polsce.

    W okresie II wojny światowej w pałacu w Branicach ukrywała się polska pianistka Halina Czerny-Stefańska. W latach 1949–1954 w północno-wschodniej części Branic zlokalizowano kombinat metalurgiczny Huty im. Lenina. W 1951 Branice zostały włączone w granice miasta Krakowa. Obecnie w północnej części Branic znajduje się jedna z podstref ekonomicznych Krakowskiego Parku Technologicznego.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Portal – architektoniczne, ozdobne obramienie drzwi wejściowych w kościołach, pałacach, ratuszach, bogatszych kamienicach, czasami także drzwi wewnętrznych.

    Zabytki[]

  • Dwór późnorenesansowy z 1603 r., zbudowany na polecenie Jana Branickiego, zaprojektowany prawdopodobnie przez Santiego Gucciego, zdobiony przez artystów włoskich, zajmowany obecnie przez oddział Muzeum Archeologicznego (znajduje się tu ekspozycja przedstawiająca historię dworu oraz znaleziska archeologiczne z obszaru Nowej Huty). Zwany także lamusem, ponieważ Braniccy porzucili go na rzecz zbudowanego potem obok (niezachowanego) "dworu polskiego". Istniejący dwór ma trzy kondygnacje i został zbudowany na planie prostokątna o wymiarach 12 x 10 metrów. Zwieńczony jest renesansową attyką, o ścianach zdobionych dekoracją sgraffitową i renesansowej kamieniarce. We wnętrzu znajdują się:
  • kominek z wapienia pińczowskiego oznaczony datą 1603, ozdobiony m.in. kartuszem z herbami - w górze Jastrzębiec i Nowina, w dole Gozdawa i Pobóg, a w środku mniejszą tarczą z herbem Sulima. Środek nadstawy kominka zajmuje kartusz i przedstawienia herbów Kotwicz, Gryf i Zabawa. Wokół tarczy widnieje napis: Ioannes de Ruszcza Branicki, Castellanus Zarnowiensis, Capitaneus Niepolomicensis czyli Jan z Ruszczy Branicki, kasztelan żarnowiecki i starosta niepołomicki.
  • portal renesansowy zdobiony gzymsem z liściami akantu i ślimacznicą. Kartusz herbowy umieszczony na gzymsie przedstawia herb dziedziców Branic – Gryf.
  • Dwór klasycystyczny rodziny Badenich z XIX w.
  • park założony najprawdopodobniej w pocz. XVII w., pierwotnie w typie włoskim geometrycznym z tarasami.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Dzielnica XVIII
  • Dwory obronne w Małopolsce
  • Muzeum Archeologiczne w Krakowie: Historia rezydencji w Branicach
  • Palisada, ostrokół, częstokół – element dawnego budownictwa obronnego w postaci ogrodzenia składającego się z drewnianych, zazwyczaj ostro zakończonych pali, wbitych jeden przy drugim, prosto lub ukośnie w ziemię spełniający rolę struktury zaporowej, defensywnej.Sulima (Sulimita, Oporów) – Sułkowskich, którzy doszli do dużego znaczenia jako hrabiowie, a później książęta.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Specjalna Strefa Ekonomiczna Krakowski Park Technologiczny – specjalna strefa ekonomiczna w Krakowie postała w październiku 1997 roku. Jej powierzchnia obecnie wynosi 416,67 ha.
    Na mapach: 50°03′13″N 20°07′36″E/50,053611 20,126667 Chałupki – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVIII Nowa Huta. Dawna wieś nad Wisłą (przysiółek Branic), przyłączona do miasta w 1951 r.
    Gryfici (Świebodzice) – średniowieczny ród rycerski, którego przedstawiciele w XII i XIII w. zajmowali dominującą pozycję wśród możnowładztwa małopolskiego.
    Pobóg (Pobodze, Pobog, Pobożanie, Pobożanicz, Pobożany, Pobożenie, Pobożeny) - polski herb szlachecki, noszący zawołanie Pobodze. Występował głównie na Mazowszu oraz w ziemi krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej i poznańskiej. Jan Długosz napisał o Pobogach - ad iracundiam proni, czyli do gniewu skłonni, porywczy, wybuchowi. Najznamienitszym rodem herbu Pobóg są bezsprzecznie Koniecpolscy, którzy mogli poszczycić się hetmanem i całym zastępem kasztelanów i wojewodów. Inne znaczniejsze rodziny pieczętujące się Pobogiem i posiadające w swych szeregach posłów lub senatorów to też m. in. Rzyszczewscy, posiadający od połowy XIX wieku tytuł hrabiowski, Kossobudzcy, Ruszkowscy czy Rokszyccy.
    Klasycyzm – w architekturze styl wzorujący się na formach architektonicznych starożytnego Rzymu i Grecji. Rozwinął się w połowie XVIII wieku jako reakcja na formalny przepych architektury baroku i rokoko.
    Wierzynkowie – znany krakowski ród kupiecki w XIV i XV w., najczęściej wiązany z ucztą u Wierzynka w 1364 oraz restauracją przy krakowskim Rynku Głównym, do dzisiaj noszącą ich nazwisko.
    Badeni - polski ród szlachecki i hrabiowski, posługujący się herbem Bończa, którego apogeum rozkwitu nastąpiło w XIX w., gdy stanowił jedną z najbogatszych i najbardziej wpływowych rodzin galicyjskich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.043 sek.