• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Brama Orawska

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Osobita (słow. Osobitá) – szczyt w północno-zachodniej części słowackich Tatr Zachodnich. Jest niezbyt wysoki (1687 m), ale wybitnie wyodrębniony, odsunięty na północ od głównego trzonu Tatr. Nazwa szczytu pochodzi od góralskiego słowa osobity, to znaczy oddzielony, osobny, i rzeczywiście Osobita oglądana z wielu stron wygląda, jak gdyby była górą samodzielną, oddzieloną od Tatr. Widoczna jest z Zakopanego.
    Molkówka – polana reglowa położona w odległości ok. 350 m na południowy zachód od górnego końca Siwej Polany, po zachodniej stronie potoku Siwa Woda. Zajmuje obszar między płaską i rozległą przełęczą Brama Orawska oraz podnóżami Tatr Zachodnich. Pod względem geograficznym przynależy do Tatr, znajduje się bowiem na niskim wale kończącym od północy północną grań Wołowca, poniżej Siwiańskich Turni. Po północnej stronie polany przebiega Wielki Europejski Dział Wodny. Mający na polanie swoje źródła potok Cicha Woda Orawska znajduje się w zlewni Morza Czarnego i spływa na zachód przez Dolinę Cichą Orawską. Z drugiej strony zaś polany cieki wodne zasilają Siwą Wodę i drugi nienazwany potok; obydwa uchodzą do Czarnego Dunajca i znajdują się w zlewni Bałtyku. Granica państwowa w tym miejscu nie pokrywa się z tym działem. Tak więc górny skrawek Doliny Cichej Orawskiej znajduje się w Polsce, podczas gdy cała niemal dolina znajduje się na Słowacji.

    Brama Orawska (słow. sedlo Tichá) – położona na wysokości 950 m szeroka przełęcz oddzielająca Orawicko-Witowskie Wierchy (Przysłop Witowski 1164 m) od Tatr Zachodnich (Siwiańskie Turnie 1065 m). Znajduje się po północnej stronie polany Molkówka, przy granicy polsko-słowackiej (po polskiej stronie). Przez Bramę Orawską przebiega też Wielki Europejski Dział Wodny pomiędzy zlewniami Morza Czarnego i Bałtyku. Cieki spływające na zachód, do Doliny Cichej Orawskiej znajdują się w zlewni Morza Czarnego, potoki spływające na wschód, do Kotliny Kościeliskiej są w zlewni Bałtyku. Dolina Cicha i Kotlina Kościeliska wchodzą w skład Rowu Podtatrzańskiego, Brama Orawska i biegnący nią dział wodny oddzielają je od siebie.

    Przysłop Witowski (słow. Príslop, 1164 m) – szczyt Orawicko-Witowskich Wierchów (część Pogórza Spisko-Gubałowskiego). Jest najbardziej wysuniętym na południe szczytem w grani głównej Orawicko-Witowskich Wierchów, znajduje się pomiędzy położonymi już w Tatrach Siwiańskimi Turniami (1065 m), od których oddzielony jest szeroką i rozległą przełęczą Brama Orawska (962 m) a Magurą Witowską (1232 m). Około 50 m na południowy zachód od wierzchołka Przysłopu przebiega granica polsko-słowacka (słupek II/265). Południowe stoki Magury Witowskiej opadają do Doliny Cichej Orawskiej, a spływające z nich potoki zasilają Cichą Wodę Orawską, północne do doliny Czarnego Dunajca, wschodnie do potoku uchodzącego do Czarnego Dunajca. W północnym kierunku odchodzi od Przysłopu Witowskiego opadający do doliny Czarnego Dunajca grzbiet Hurchociego Wierchu.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Obszar Bramy Orawskiej i polany Molkówka to jedno z niewielu w Polsce miejsc, gdzie ze źródeł znajdujących się po polskiej stronie wody spływają na Słowację. Granica państwowa nie pokrywa się tutaj z działem wodnym, co skutkuje również tym, że górny skrawek Doliny Cichej znajduje się na obszarze Polski, podczas gdy niemal cała ta dolina znajduje się na Słowacji.

    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.Orawice (słow. i węg. Oravice) – osada na Orawie (Słowacja), nad rzeką Orawica. Położona jest na wysokości 790 m n.p.m. w Kotlinie Orawickiej i Dolinie Orawickiej. Administracyjnie część Twardoszyna.

    Brama Orawska znajduje się poza obszarem Tatrzańskiego Parku Narodowego. Nie prowadzą do niej znakowane szlaki turystyczne, można tutaj jednak dojść drogami gruntowymi z Chochołowa. Dawniej polscy turyści z Zakopanego przez polanę Molkówka i dobrą drogą prowadzącą dnem Doliny Cichej wędrowali do Orawic i na Osobitą, zarówno pieszo, jak i furmankami. Po II wojnie światowej granica państwowa uniemożliwiła to.

    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.Dolina Cicha Orawska (słow. Tichá dolina) – dolina będąca częścią Rowu Podtatrzańskiego. Znajduje się na pograniczu Tatr i Pogórza Spisko-Gubałowskiego. Płynący jej dnem potok Cicha Woda Orawska wyznacza granicę między tymi regionami; po jego północnej stronie znajdują się Orawicko-Witowskie Wierchy (część Pogórza Spisko-Gubałowskiego), po południowej – Tatry Zachodnie. Dla odróżnienia od innej Doliny Cichej (również na Słowacji) nazywana jest obecnie Doliną Cichą Orawską, dawniej nazywana była po prostu Doliną Cichą. Znajduje się niemal całkowicie na terenie Słowacji, jedynie niewielki skrawek z polaną Molkówka należy do Polski (od Bramy Orawskiej po granicę państwową).

    Przypisy

    1. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2012-09-10].
    2. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    3. Turystyczna i satelitarna mapa Słowacji. [dostęp 2012-01-10].
    4. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2009/10. ISBN 83-87873-36-5.
    5. Marian Kunicki, Tadeusz Szczerba: Tatry Zachodnie. Słowacja. Kraków: PTTK „Kraj”, 1992. ISBN 83-7005-248-7.
    Siwiańskie Turnie – grupa skalnych iglic w północnej grani Wołowca w Tatrach Zachodnich, zlokalizowana pomiędzy Małą Furkaską a przełęczą Brama Orawska, oddzielającą je od Przysłopu Witowskiego, należącego już do Orawicko-Witowskich Wierchów. Zamykają one po orograficznie lewej stronie wylot Doliny Chochołowskiej. Znajdują się w odległości ok. 800 m powyżej górnego końca Siwej Polany na obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego. Znajdują się na nich bardzo trudne drogi wspinaczkowe, wspinaczka jednak jest zakazana. Wznoszą się na wysokość ok. 100 m powyżej dna doliny, a ich wierzchołki mają wysokość 1065 m n.p.m. Grzbietem ok. 100 m dalej na zachód biegnie granica polsko-słowacka. Grzbietem tym przebiega również Wielki Europejski Dział Wodny między zlewnią Morza Czarnego i Bałtyku.Tatrzański Park Narodowy (TPN) – jeden z 23 parków narodowych na terenie Polski. Utworzony z dniem 1 stycznia 1955 przez rozporządzenie Rady Ministrów z 30 października 1954 r. Jego odpowiednikiem po stronie słowackiej jest TANAP.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Morze Czarne (w starożytności: gr. Εύξεινος Πόντος, łac. Pontus Euxinus, co znaczy „Morze Gościnne”) – morze śródlądowe rozciągające się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.
    Rów Podtatrzański (514.14), słow. Podtatranská brázda – mezoregion fizycznogeograficzny leżący u północnego podnóża Łańcucha Tatrzańskiego i stanowiący część Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego. Oddziela on Góry Choczańskie i Tatry od Pogórza Spisko-Gubałowskiego.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Morze Bałtyckie, Bałtyk (łac. balteus — pas. Nazwa Bałtyku pojawia się po raz pierwszy u Adama z Bremy) – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.
    Zakopane – miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 26 737 mieszkańców i było drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem Podhala.
    Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry, dawniej Liptovské hole, Liptovské Tatry, niem. Liptauer Alpen, Liptauer Tatra, Liptauer Hochgebirge, Arva-Liptauer Hochgebirge, Westliche Tatra, węg. Liptói-Tátra) – największa, zachodnia część Tatr położona w Polsce i na Słowacji. Nazwa rozpowszechniła się w polskiej literaturze dopiero po 1868, dawniej używano także nazw: Hale Liptowskie, Hale Liptowsko-Orawskie, Hale Liptowsko-Nowotarskie.
    Orawicko-Witowskie Wierchy (słow. Oravicko-vitovské vrchy), nazywane też Pasmem Orawicko-Witowskim lub Magurą Witowską – środkowa część Pogórza Skoruszyńskiego pomiędzy doliną Orawicy na zachodzie a doliną Czarnego Dunajca na wschodzie. Taki podział fizyczno-geograficzny uznają polscy geografowie. Przez Słowaków natomiast Pogórze Skoruszyńskie zaliczane jest do Beskidów Środkowych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.044 sek.