• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Brahmaputra

    Przeczytaj także...
    Dibrugarh - miasto w północno-wschodnich Indiach, nad rzeką Brahmaputrą, w stanie Asam. W 2001 r. miasto to zamieszkiwało 122 523 mieszkańców.Tybetańczycy (tyb.: བོད་པ།་ Wylie: Bod pa; chin. 藏族, pinyin: Zàng Zú) - naród zamieszkujący głównie Wyżynę Tybetańską, po inwazji chińskiej i aneksji Tybetu w 1951 r. stanowią obecnie mniejszość narodową w zachodnich Chinach (4,8 mln 1994 r.). Tybetańczycy zamieszkują również prowincje Qinghai, Syczuan, Gansu, Junnan oraz Indie (historyczny region Ladakh, zwany też niekiedy Tybetem Zachodnim, Sikkim oraz liczne skupiska emigracyjne w stanie Himachal Pradesh, w tym obecna siedziba XIV Dalajlamy Dharamsala), Nepal i Bhutan. Pod względem antropologicznym zaliczani są do rasy mongoloidalnej. Mówią językami tybetańskimi należącymi do tybeto-birmańskiej gałęzi rodziny chińsko-tybetańskiej. Posługują się pismem tybetańskim. Wyznają w większości buddyzm tybetański. Głównymi ośrodkami kultu religijnego są Lhasa i Xigazê.
    Dhaka (beng. ধাক Ḍhākā, wym. [ˈɖʱaka], ang. Dhaka, hist. Dacca, Dakka) – stolica Bangladeszu, licząca ok. 7 mln mieszkańców (zespół miejski prawie 12,8 mln). Główny ośrodek przemysłu odzieżowego, włókienniczego, spożywczego i metalurgicznego kraju, rynek handlu jutą, ryżem, nasionami roślin oleistych, cukrem i herbatą. Położona w delcie rzek Ganges i Brahmaputra. W kanale rzeki Dhaleswari, w sercu największego na świecie regionu uprawy juty. Dhaka słynie z rękodzielnictwa (tekstylia i wyroby z juty).
    Brahmaputra
    Brahmaputra w okolicach Saraighat
    Brahmaputra w Tybecie

    Brahmaputra – rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu. Jej długość wynosi 2840 km, a powierzchnia dorzecza 935 tys. km². Źródłowe potoki w lodowcach masywów górskich Himalajów i Transhimalajów.

    Kali Gandaki (dewanagari कालीगण्डकी नदी , ang. Gandaki River ) – rzeka w Nepalu i Indiach, lewy dopływ Gangesu.Arunachal Pradesh (hindi अरुणाचल प्रदेश, trb.: Arunaćal Pradeś, trl.: Aruṇācal Pradeś; ang. Arunachal Pradesh) – region administrowany przez Indie (w ich północno-wschodniej części) jako stan. Graniczy ze stanami Asam i Nagaland na południowym wschodzie. Na wschodzie graniczy z Birmą, na zachodzie z Bhutanem, a na północy z Chinami. W stanie Arunachal Pradesh odkryto język koro.

    Nazwa rzeki[ | edytuj kod]

    W sanskrycie Brahmaputra oznacza "syn Brahmy". Tybetańczycy nazywają ją ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ (Wylie: yar klung gtsang po, ZWPY: Yarlung Zangpo). Kanion Yarlung Zangpo według niektórych źródeł uważany jest za najgłębszy kanion na Ziemi. W języku bengali rzeka ta nosi nazwę Jamuna. W Indiach w stanie Asam mieszkańcy nazywają ją Dihang, a w dalszym biegu – Brahmaputra.

    Kajlas (ang.: Mount Kailash; dewanagari: कैलाश पर्वत, trl. Kailāśa Parvata; tyb.: གངས་རིན་པོ་ཆེ, Wylie: gangs rin po che, ZWPY: Kangrinboqê; chin.: 冈仁波齐峰, pinyin: Gāngrénbōqí Fēng) – szczyt w paśmie Gangdisê w Transhimalajach na Wyżynie Tybetańskiej, wierzchołek wznosi się na wysokość 6714 m. n.p.m. (wybitność: 1319 m). Leży w Chinach, w Tybecie. W pobliżu położone są jeziora Manasarowar i Rakshastal.Rajya Sabha (hindi राज्यसभा , trl. rājyasabhā, trb. radźjasabha, ang. Council of States, pol. Izba Stanów, Izba Reprezentantów) – izba wyższa indyjskiego parlamentu federalnego.

    Bieg rzeki[ | edytuj kod]

    W górnym biegu Brahmaputra przyjmuje liczne potoki wypływające z najwyższych masywów himalajskich, co powoduje to, iż na długim, przeszło 1000 km odcinku ma ona charakter rzeki górskiej. Płynie początkowo w kierunku wschodnim, po czym, po opłynięciu masywu Namjagbarwa Feng, skręca gwałtownie na południe. Opuszczając Himalaje wpływa na Nizinę Hindustańską. Od tego momentu przyjmuje charakter rzeki nizinnej, rozlewając się na dużą szerokość. W letnim okresie monsunów poziom rzeki podnosi się o 10-12 metrów.

    Zatoka Bengalska (beng. Vagopasagar, birm. Bingali Pinko, ang. Bay of Bengal, hindi Bagal ki Khari) – część Oceanu Indyjskiego znajdująca się pomiędzy Półwyspem Indyjskim, wyspą Cejlon oraz archipelagami Andamany i Nikobary. Jej powierzchnia wynosi 2,191 mln km², średnia głębokość 2586 m, a maksymalna dochodzi do blisko 5258 m. Temperatura wody waha się w zimie od 25 °C (część północna) do 27 °C (część południowa), w lecie dochodzi do ponad 28 °C. Zasolenie wynosi ok. 30-34‰. Pływy dochodzą do 10,7 m.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Na całym obszarze Niziny Hindustańskiej Brahmaputra jest żeglowna. W dolnym biegu dzieli się na liczne odnogi. Uchodzi do Zatoki Bengalskiej (Ocean Indyjski), tworząc wraz z Gangesem największą na świecie deltę (80 tys. km²).

    Rząd Indii, według słów wypowiedzianych przez ministra Unii Rezerw Wodnych prof. Saifuddin Soz w izbie wyższej Rajya Sabha, zadeklarował 14 projektów rezerw wodnych na rzece. W 90% będzie ona służyła do nawadniania terenów i jako źródło wody pitnej. Projekt obejmą tamę Kulsi w regionie Asam, wyżej tamy Siang i Nao Dihang w rejonie Arunachal Pradesh.

    Tybetański pinyin (chin. 藏文拼音 Zàngwén Pīnyīn, stąd skrót ZWPY) – oficjalna transkrypcja języka tybetańskiego przy użyciu alfabetu łacińskiego, używana na terenie ChRL. Oparta jest na wymowie lhaskiej. W przeciwieństwie do transliteracji Wyliego oddaje nie sposób zapisu w alfabecie tybetańskim, lecz rzeczywistą wymowę. Nie oddaje jednak tonów języka tybetańskiego.Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.

    Główne miasta nad Brahmaputrą[ | edytuj kod]

  • Sadija
  • Dibrugarh
  • Pandu
  • Guwahati
  • Dhaka
  • Tezpur
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Kajlas
  • Kali Gandaki
  • Kanion Colca
  • Cotahuasi
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Najdłuższy i najgłębszy kanion otwarty dla turystow, wiadomosci.wp.pl
    2. Brahmaputra River, Encyklopedia Britannica
    3. Dihang, India Environment Portal (indiaenvironmentportal.org.in)

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Yarlung Tsangpo, MISR
  • Yarlung Tsangpo, www.worldwildlife.org
  • Brahmaputra River, Indianet zone – strona o geografii, historii geologii, religijnym znaczeniu rzeki Brahmaputra
  • http://encarta.msn.com/map_701609520/dihang.html – mapa Microsoftu, Dihang (Brahmaputra) w stanie Asam
  • Transhimalaje (chiń.: 冈底斯山脉; pinyin: Gāngdǐsī Shānmài) – góry w Chinach na południu Wyżyny Tybetańskiej.Asam (hindi असम, trb.: Asam, trl.: Asam; ang. Assam) – stan w północno-wschodnich Indiach ze stolicą w Dispur. Leży u stóp Himalajów i sąsiaduje ze stanami: Arunachal Pradesh, Nagaland, Manipur, Mizoram, Tripura i Meghalaya oraz z Bhutanem i Bangladeszem.




    Warto wiedzieć że... beta

    Woda pitna – czysta woda, która nadaje się do spożycia (bez zagrożenia dla zdrowia). Powinna ona zawierać odpowiednią ilość soli mineralnych (dlatego woda destylowana, mimo wysokiej czystości, nie nadaje się do celów konsumpcyjnych), a nie zawierać zanieczyszczeń organicznych i nieorganicznych.
    Irygacja (nawadnianie, system irygacyjny) – jeden z systemów melioracji polegający na dostarczaniu wody do gleby w celu zapewnienia odpowiednich warunków wegetacji roślin uprawnych.
    Tezpur (assamski:তেজপুৰ) - miasto w północno-wschodnich Indiach, stolica dystryktu Sonitpur w stanie Asam, nad Brahmaputrą. Około 59.000 mieszkańców.
    Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.
    Nizina Hindustańska (hindi Bhārat ke maidān) – nizina aluwialna na terytorium Indii, Pakistanu, Bangladeszu i Nepalu o powierzchni około 1,2 mln km². Jej długość to 3000 km, szerokość od 250 do 300 km, a wysokość do 200 m. Jest to trzeciorzędowe zapadlisko tektoniczne między Himalajami a Dekanem. Obejmuje niziny: Indusu, Gangesu, Brahmaputry i Bengalską i Pendżabską, łącznie z deltą Gangesu i Brahmaputry.
    Transliteracja Wyliego – najczęściej stosowana transliteracja języka tybetańskiego, zaprezentowana przez tybetologa Turella Wyliego (1927 - 1984) w 1959. Została przystosowana do klawiatury standardowej maszyny do pisania, dlatego nie wymaga stosowania znaków diakrytycznych.
    Tybet (tyb.: བོད, Wylie: Bod [pʰø̀ʔ], ZWPY: Poi; chin.: 西藏, pinyin: Xīzàng) – kraina historyczna w Azji obejmująca Wyżynę Tybetańską i jej przyległości, obecnie w większości w granicach Chin.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.