• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bonifratrzy



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Tablica upamiętniająca 400 lat pobytu bonifratrów w Polsce. W miejscu gdzie znajdował się ich pierwszy kościół, klasztor i szpital. Kraków ul. św. Jana 22.

    Bonifratrzy, łac. fratres misericordiae b. Joannis de Deo (łac. bonus frater – dobry brat) – katolicki zakon szpitalny założony (początkowo jako wspólnota świecka) w 1540 roku w Hiszpanii przez św. Jana Bożego w celu opieki nad chorymi. W 1572 zatwierdzony przez papieża Piusa V.

    Marysin – część wsi Piaski w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Piaski. Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

    Reguły zakonu wzorowano na regule św. Augustyna. Od 1586 członkowie zakonu składają dodatkowy ślub: troski o chorych, zwany ślubem szpitalnictwa.

    Jako zakon szpitalny specjalizują się w ziołolecznictwie. Ponadto prowadzą własne szpitale, apteki, przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej, poradnie ziołolecznictwa oraz opiekują się chorymi psychicznie.

    Historia zakonu bonifratrów w Polsce[ | edytuj kod]

    Zakon Braci Miłosierdzia sprowadzony został do Polski w 1609 r. Krakowski kupiec Valerian Montelupi zapisał braciom kamienicę u zbiegu ulic św. Jana i Marka, w której znalazły się pomieszczenia konwentu, szpital na 12 łóżek i kościół pod wezwaniem św. Urszuli. Pierwszym przeorem został Melchior Bonawentura. W 1615 r. biskup krakowski Piotr Tylicki zatwierdził krakowski konwent jako macierzysty dla polskich Braci Miłosierdzia.

    Cieszyn (czes. Těšín, niem. Teschen, łac. Tessin) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, którego władz jest siedzibą. Leży na Pogórzu Śląskim, nad Olzą. Współczesne administracyjne pojęcie „miasto Cieszyn” odnosi się do prawobrzeżnej części, stanowiącego pod względem przestrzennym i społecznym jedną całość, ośrodka miejskiego, którego część lewobrzeżna należy do Czech i nosi oficjalną nazwę „Czeski Cieszyn”.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Poświęcenie się pielęgnowaniu chorych, biegłość w sztuce medycznej i stosowanie nowoczesnych metod leczenia szybko zyskały zakonowi popularność i liczne powołania. Biskupi-magnaci i zamożna szlachta fundowali im klasztory i szpitale i czynili na ich rzecz hojne zapisy. Wśród fundatorów i protektorów zakonu znalazło się wiele znaczących osób, które przyczyniły się do powstania nowych wspólnot. Mikołaj Zebrzydowski, marszałek wielki koronny, sprowadził bonifratrów do Zebrzydowic (1611), biskup Abraham Woyna – do Wilna (1635), biskup Tomasz Ujejski – do Warszawy (1649), wojewoda krakowski Stanisław Lubomirski – do Podegrodzia na Spiszu (1650), król Jan III Sobieski – do Lwowa (1659).

    Stanisław Lubomirski herbu Szreniawa bez Krzyża (ur. 1583 roku – zm. 16 czerwca 1649 roku) – wojewoda krakowski od 1638 roku, ruski w latach 1629-1638, marszałek Trybunału Koronnego w 1625 roku, podczaszy wielki koronny w 1620 roku, krajczy wielki koronny w 1619 roku, starosta generalny krakowski w latach 1638-1646, starosta spiski w 1605 roku, starosta sandomierski w 1613 roku, starosta lelowski w 1620 roku, starosta białocerkiewski w 1620 roku, starosta zatorski w 1633 roku, starosta krzepicki w 1634 roku, starosta niepołomicki w 1635 roku, starosta grybowski w 1638 roku.Piotr Tylicki herbu Lubicz (ur. 1543 w Kowalu koło Włocławka – zm. 13 lipca 1616 w Krakowie) – biskup chełmiński, następnie warmiński, kujawski i krakowski, podkanclerzy koronny, referendarz wielki koronny, sekretarz królewski.

    Bonifratrzy nieśli pomoc nie tylko ludności cywilnej, ale także żołnierzom na polach walk. Byli obecni m.in. podczas wyprawy wiedeńskiej króla Jana III Sobieskiego oraz innych bitew toczonych na ziemiach polskich w tych czasach.

    W ciągu wieków XVII i XVIII na terenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów powstało 18 klasztorów i szpitali, z których już w 1633 roku utworzona została prowincja polsko-litewska pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Marii Panny z własnym prowincjałem. Z polskich konwentów wywodziło się wielu wybitnych prowincjałów, jak np. Iluminat Chudziński – pierwszy Polak pełniący tę funkcję, a także znakomici lekarze, z których największą sławę zyskał sobie brat Ludwik Perzyna, autor licznych dzieł z zakresu anatomii, położnictwa, chirurgii, higieny oraz oświaty medycznej.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Nieistniejący kościół pod wezwaniem św. Urszuli – znajdował się w Krakowie, na rogu dzisiejszych ulic św. Jana i św. Marka. Zbudowano go w 1609 dla zakonu bonifratrów. Zakonników sprowadził tu kupiec krakowski Walerian Montelupi darując im rok wcześniej stojący na tym miejscu dom. Przy kościele funkcjonował szpital. Był on przeznaczony dla ubogich chorych. Posiadał dobrze zaopatrzoną aptekę, w której przygotowywano leki, a także były tam narzędzia chirurgiczne i podręczna biblioteczka medyczna. Pacjenci szpitala mogli w specjalnie urządzonej czytelni korzystać również ze zbiorów biblioteki klasztoru bonifratrów, liczącej u schyłku XVIII w. ponad 400 tomów. Bonifratrzy przystąpili do przebudowy darowanego im domu Montelupiego na świątynię w roku 1615. Kościół był budowla murowaną, jednonawową, o prostej trójosiowej fasadzie. Wejście główne posiadał od strony ul. św. Marka, a boczne od ul. św. Jana. Ta ceglana sklepiona budowla miała dach pokryty dachówką. Kościół miał także niewielką drewnianą dzwonnicę z dwoma dzwonami. W 1812 kościół zniesiono, a bonifratrzy otrzymali dekretem Fryderyka Augusta, księcia warszawskiego, kościół z klasztorem trynitarzy na Kazimierzu. W 1818 budynek kupił Maciej Knotz, a w latach 1830-1842 działał w nim teatr. Sala teatralna została tam urządzona przez Jana Mieroszewskiego, dyrektora policji Wolnego Miasta, któremu Knotz wydzierżawił omawiane zabudowania w roku 1830. Przebudowę dawnego kościoła na teatr rozpoczęto 15 października i trwała ona do grudnia. Pierwsze przedstawienie odbyło się 30 grudnia. Potem mieściły się tu szkoła i sąd powiatowy. Dziś budynek ten wchodzi w kompleks budynków Polskiej Akademii Nauk.

    Kres rozwojowi działalności bonifratrów położyły rozbiory Polski. Kasata wielu klasztorów doprowadziła do likwidacji prowincji polsko-litewskiej. Utrzymały się jedynie konwenty w Krakowie, Zebrzydowicach i Cieszynie, które weszły w skład prowincji czesko-austriackiej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku dały one początek odradzaniu się zakonu bonifratrów.

    Ulica św. Jana – ulica w Krakowie, która prowadzi od Rynku Głównego do murów obronnych; ulicę zamyka kościół pijarów. Nazwę zawdzięcza mieszczącemu się tu kościołowi św. Jana, a znana jest już od XIV w. jako platea S. Joannie Baptistae.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    XX-lecie międzywojenne[ | edytuj kod]

    3 kwietnia 1922 roku Kuria Generalna Zakonu w Rzymie wydała dekret o restytuowaniu prowincji polskiej, której prowincjałem został ojciec Jacek Misiak. O ile wcześniej liczyła ona kilkanaście klasztorów, w 1922 w jej skład weszlo pięć: dwa w Małopolsce: Kraków i Zebrzydowice, dwa na Ślasku: Cieszyn i Bogucice oraz jeden w poznańskim: Marysin. Kapituła Prowincji zebrała się w czerwcu 1922 roku w Krakowie. Potwierdzono wybór o. Jacka Misiaka, pełniącego wcześniej funkcję Delegata Prowincji dla Polski i równocześnie przeora krakowskiego klasztoru. Na jego miejsce przeorem wybrano o. Eustachego Mikołajewskiego. Podczas obrad ustalono, że siedzibą prowincjała będzie Kraków, tu też postanowiono ulokować nowicjat.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Abraham Woyna lub Wojna herbu Trąby (ur. 1569, zm. 14 kwietnia 1649 w Wilnie) – kanonik wileński, syn Szymona kasztelana mścisławskiego.

    W okresie międzywojennym bonifratrzy odbudowywali i modernizowali odzyskane szpitale, uruchamiali bezpłatne ambulatoria dla ubogiej ludności, organizowali kursy pielęgniarskie dla braci.

    II wojna światowa[ | edytuj kod]

    W czasie niemieckiej okupacji bonifratrzy zmuszeni byli opuścić większość swoich szpitali. Pod ich zarządem pozostał jedynie szpital krakowski, gdzie leczyła się ludność polska z całego Generalnego Gubernatorstwa i gdzie zatrudnieni byli wyłącznie polscy lekarze. Zarówno w Krakowie, jak i wszędzie tam, gdzie udało im się pozostać, bonifratrzy służyli pomocą medyczną, udzielali schronienia poszukiwanym przez gestapo, pomagali działaczom organizacji podziemnych i oddziałom partyzanckim.

    Małopolska – kraina historyczna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty; dzielnica historyczna Polski. Stolicą Małopolski jest Kraków.Aureliusz Augustyn z Hippony (łac. Aurelius Augustinus; ur. 13 listopada 354 w Tagaście, zm. 28 sierpnia 430 w Hipponie) – filozof, teolog, organizator życia kościelnego, święty Kościoła katolickiego, jeden z ojców i doktorów Kościoła, znany jako doctor gratiae (doktor łaski), pisarz i błogosławiony prawosławny o berberyjskich korzeniach. Wielu protestantów uważa go również za duchowego przodka protestantyzmu, jako że jego pisma miały duży wpływ na nauki Lutra i Kalwina.

    Okres powojenny[ | edytuj kod]

    W ciągu 45-letniego okresu PRL doszło do niemal całkowitego załamania się działalności bonifratrów. Ich szpitale zostały upaństwowione, a sami bracia odsunięci od posługi chorym. Zajmowali się jednak w dalszym ciągu ziołolecznictwem, prowadząc poradnie i apteki. Po upadku komunizmu zakon powraca do swej działalności szpitalnej. W 1997 roku doszło do odzyskania przez bonifratrów krakowskiego szpitala, a następnie w 2000 r. szpitala łódzkiego. Szpital w Marysinie został odzyskany w 2001 r., jednak z powodu złego stanu pomieszczeń musiał być przez długi czas remontowany. W 2006 r. został uruchomiony jako szpital rehabilitacyjny. Trzy lata później udało się odzyskać kolejny szpital bezprawnie uwłaszczony przez komunistyczne władze. Jest to Szpital Zakonu Bonifratrów pw. Aniołów Stróżów w Katowicach, który od 1 kwietnia 2009 r. powrócił pod zarząd braci bonifratrów.

    Ziołolecznictwo (fitoterapia, fitofarmakologia) – dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych z naturalnych bądź przetworzonych surowców uzyskiwanych z roślin leczniczych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób. Pojęcie to jest również używane dla określenia gałęzi medycyny alternatywnej zajmującej się leczeniem preparatami roślinnymi.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    Za rok 2014 zakon nagrodzony został Europejską Nagrodą Obywatelską.

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Nowości Ilustrowane – społeczno-kulturalny tygodnik wydawany w Krakowie w latach 1904-1925 przez S. W i Z. Lipińskich. Na łamach ukazywały się artykuły o literaturze i sztuce, a także wiadomości z kraju i ze świata oraz powieści w odcinkach. W każdym numerze zamieszczano kilkadziesiąt rycin. Nakład sięgał 3,5 tysiąca egzemplarzy.
    Jan Boży, właśc. Jan Cidade, port. João de Deus (ur. 8 marca 1495 w Montemor-o-Novo w Portugalii, zm. 8 marca 1550 w Grenadzie) – założyciel zakonu bonifratrów, święty katolicki, jedna z czołowych postaci religijnych XVI-wiecznej Hiszpanii, gdzie żył i pracował.
    Pius V (łac. Pius V, właśc. Michele Ghislieri OP; ur. 17 stycznia 1504 w Bosco Marengo, zm. 1 maja 1572 w Rzymie) – święty Kościoła katolickiego, włoski duchowny katolicki, papież w okresie od 7 stycznia 1566 do 1 maja 1572.
    Ludwik Perzyna (ur. 1742 w Krakowie, zm. 1812 w Warszawie) – polski lekarz, zakonnik, pisarz – popularyzator wiedzy medycznej.
    Jan III Sobieski herbu Janina (ur. 17 sierpnia 1629 w Olesku, zm. 17 czerwca 1696 w Wilanowie) – król Polski od 1674, hetman wielki koronny od 1668, hetman polny koronny od 1666, marszałek wielki koronny od 1665, chorąży wielki koronny od 1656.
    Tomasz Ujejski (ur. 1613, zm. 1 sierpnia 1689) – duchowny rzymskokatolicki, sekretarz królewski i kanonik płocki i warmiński, kustosz gnieźnieński.
    Ulica św. Marka – jedna z ulic na Starym Mieście w Krakowie. Biegnie równolegle do ul. św. Tomasza; od ul. Pijarskiej łącząc ulice: Sławkowską, św. Jana, Floriańską, Szpitalną i św. Krzyża.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.968 sek.