• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bonifacy Jedynak

    Przeczytaj także...
    Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ang. Warsaw Pact ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno-wojskowy państw tzw. bloku wschodniego z dominującą rolą ZSRR. Formalnie powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację tzw. Niemiec Zachodnich i włączenie ich w strukturę NATO, a sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie poszczególnych państw i ich armii ZSRR.Legionowo – miasto powiatowe w województwie mazowieckim, położone w Kotlinie Warszawskiej, w odległości ok. 22 km na północ od centrum stolicy. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej. W latach 1975–1998 należało administracyjnie do województwa stołecznego warszawskiego.
    Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.

    Bonifacy Jedynak (ur. 15 stycznia 1920 w Czarnieckiej Górze, zm. 1 sierpnia 2013) – generał brygady Milicji Obywatelskiej, funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa, dyrektor generalny w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, szef Służby Kadr i Doskonalenia Zawodowego. W 1963 spowodował w Polsce epidemię ospy prawdziwej.

    Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej (KW MO) – nazwa jednostek terenowych Milicji Obywatelskiej istniejących w Polsce od 1944 r. W początkowych latach struktury te funkcjonowały w ramach resortu bezpieczeństwa publicznego, a w 1954 r. weszły w skład resortu spraw wewnętrznych. Od 1956 r. komendy pełniły podwójną rolę, gdyż komendanci wojewódzcy, oprócz wykonywania zadań z zakresu ochrony porządku publicznego, sprawowali również ogólny nadzór nad pionem Służby Bezpieczeństwa na podległym im obszarze. W 1983 r. KW MO zostały przemianowane na Wojewódzkie Urzędy Spraw Wewnętrznych (działające na analogicznych zasadach do 1990 r.).Epidemia ospy we Wrocławiu – ostatnia w Polsce i jedna z ostatnich w Europie epidemia ospy prawdziwej, która wybuchła latem 1963 roku we Wrocławiu. Chorobę przywlókł do Polski w maju 1963 wracający z Indii (według innych źródeł z Birmy i Wietnamu) Bonifacy Jedynak, oficer Służby Bezpieczeństwa. Pierwszą ofiarą była pielęgniarka, córka salowej, która miała styczność z zakażonym. Ofiara zaraziła się prawdopodobnie 20 maja, a od 23 maja znajdowała się na terytorium Wrocławia. Stan epidemii ogłoszono 17 lipca, odwołano go 19 września. Zachorowało 99 osób (najwięcej wśród służby zdrowia), z których siedem zmarło, w tym cztery to lekarze i pielęgniarki. Najmłodszy pacjent miał 5 miesięcy, najstarszy zaś 83 lata. Miasto zostało na kilka tygodni sparaliżowane i odcięte od reszty kraju kordonem sanitarnym. Ospa wydostała się poza Wrocław, leczono ją w pięciu województwach. Wprowadzono zakrojony na szeroką skalę program profilaktyczny, umieszczając osoby podejrzane o kontakt z chorymi w izolatoriach, które zlokalizowano, między innymi, w Praczach Odrzańskich i na Psim Polu. Światowa Organizacja Zdrowia przewidywała, że epidemia potrwa dwa lata i w jej wyniku zachoruje do 2 tysięcy osób, a umrze 200. Przeciw ospie zaszczepiono wówczas 98% mieszkańców miasta. Epidemia wygasła po 25 dniach od jej wykrycia.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    W organach bezpieczeństwa państwa od 12 lutego 1945, początkowo jako referent Sekcji Powiatowej PUBP w Końskich. Następnie od 15 czerwca 1945 zastępca kierownika tej sekcji, a od 1 lutego 1946 zastępca szefa całego urzędu. Od 6 września 1947 słuchacz kursu zastępców szefów PUBP w Centrum Wyszkolenia MBP w Legionowie. 1 września 1948 został szefem PUBP w Rawie Mazowieckiej. Od 18 kwietnia 1950 uczestniczył w sześciomiesięcznym kursie aktywu kierowniczego. Potem od 4 grudnia 1950 był zastępcą szefa WUBP w Opolu.

    Stan wojenny w Polsce w latach 1981–1983 – stan nadzwyczajny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, niezgodnie z Konstytucją PRL. Został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania z rąk milicji oraz SB zginęło kilkadziesiąt osób.Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja AJAX).

    Od 9 kwietnia 1954 słuchacz kursu specjalnego w Moskwie. W następnych latach pełnił kierownicze funkcje w UB/SB we Wrocławiu kolejno jako: zastępca kierownika WUdsBP (od 10 maja 1955), p.o. kierownika WUdsBP (od 1 sierpnia 1955), kierownik WUdsBP (od 1 grudnia 1955) i wreszcie I zastępca Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej ds. bezpieczeństwa (od 1 stycznia 1957).

    Operacja „Dunaj” – kryptonim, jaki nadano interwencji członków Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, rozpoczętej 20 sierpnia 1968 roku o godz. 23:00. Uważana jest za największą operację wojskową w historii Europy po II wojnie światowej.Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

    2 czerwca 1963, po powrocie ze służbowego pobytu w Indiach, zgłosił się do szpitala MSW we Wrocławiu z objawami tropikalnej choroby. Był zakażony wirusem ospy prawdziwej, którym zaraził salową w czasie pobytu w szpitalu. Stała się ona później wtórnym źródłem epidemii (zob. epidemia ospy we Wrocławiu).

    Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.Ministerstwo Spraw Wewnętrznych – struktura administracji państwowej Polski Ludowej, która w latach 1954-1990 nadzorowała organy administracyjno-porządkowe oraz kontrolowała działalność organów bezpieczeństwa państwa (od 1956).

    1 lutego 1964 przeszedł do służby w centrali resortu, gdzie objął stanowisko dyrektora Biura „B” MSW. Według IPN brał udział w Operacji Dunaj podczas interwencji państw Układu Warszawskiego w Czechosłowacji latem i jesienią 1968. 1 listopada 1971 został kierownikiem Głównego Inspektoratu MSW. Od 1 marca 1973 pełnił funkcję dyrektora Departamentu Kadr MSW. 9 października 1980 otrzymał stopień generalski.

    Służba Bezpieczeństwa (SB) – organ bezpieczeństwa państwa działający w strukturach resortu spraw wewnętrznych, działający w PRL w latach 1956–1990, powołany m.in. do zapewniania porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnątrz kraju, zdobywania informacji i kreowania pozytywnych dla interesu państwa zdarzeń na zewnątrz. W końcowej fazie swojego istnienia, w sierpniu 1989, SB zatrudniała 24,3 tys. funkcjonariuszy, którzy kontrolowali 90 tys. tajnych współpracowników. Oznacza to, że na jednego funkcjonariusza przypadało statystycznie 1564 obywateli, a TW stanowili 0,2 % ogółu ludności.Ospa prawdziwa, inaczej czarna ospa (łac. Variola vera) – wirusowa choroba zakaźna o ostrym przebiegu wywoływana przez jedną z dwóch odmian wirusa ospy prawdziwej (variola minor lub variola maior). Okres inkubacji trwa od 7 do 17 dni, średnio 13 dni. Chorobę cechuje śmiertelność u osób szczepionych około 3% (dla najczęściej spotykanej odmiany), a u nieszczepionych średnio 30% (istnieją postacie choroby o śmiertelności szacowanej na 95%).

    17 marca 1981 wszedł do ścisłego kierownictwa MSW jako dyrektor generalny. Od 25 listopada 1981 zajmował również stanowisko szefa Służby Kadr i Doskonalenia Zawodowego, nadzorując Departament Kadr, Departament Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego oraz resortowe szkolnictwo. Według CIA należał do grupy osób, która uczestniczyła w przygotowaniach do wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. 22 grudnia 1984 został zwolniony z funkcji dyrektora generalnego i szefa służby, zaś 5 lipca 1985 ostatecznie odszedł z MSW.

    Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (IPN) – instytucja naukowa o uprawnieniach śledczych.Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) – jednostka terenowa organu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, (do 1 stycznia 1945 r. Resortu Bezpieczeństwa Publicznego przy Polskim Komitecie Wyzwolenia Narodowego), utworzona w sierpniu 1944 roku w Lublinie.

    Zmarł 1 sierpnia 2013. Został pochowany na Cmentarzu Północnym w Warszawie.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Nekrolog Bonifacego Jedynaka
    2. Joanna Kuciel-Frydryszak, Ospa we Wrocławiu: Jak pięćdziesiąt lat temu zabijała Czarna Pani?, Newsweek Historia, 15 lipca 2013 [dostęp 2016-04-09] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-22].
    3. Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza. Tom II 1956–1975. Paweł Piotrowski (red. naukowa). Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2006, s. 36, 39, 161. ISBN 83-60464-24-3. [dostęp 2016-04-09].
    4. Jarosław Neja. Przed żołnierzami wkroczyli agenci. „Biuletyn IPN”. 8–9, s. 65-69, 2003. IPN. ISSN 1641-9561. 
    5. Raport, 1 kwietnia 1981. CIA. [dostęp 2016-04-09].
    6. Raport, 16 marca 1981. CIA. [dostęp 2016-04-09].
    7. Cmentarz Północny – plan. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2016-04-09].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Twarze Bezpieki 1944–1990, Instytut Pamięci Narodowej, Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
  • Twarze wrocławskiej bezpieki. Obsada stanowisk kierowniczych Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa we Wrocławiu. Informator personalny, red. Tomasz Balbus, Paweł Piotrowski, Krzysztof Szwagrzyk, Wrocław 2006
  • Cmentarz Komunalny Północny w Warszawie – jeden z większych cmentarzy w Polsce i Europie, o powierzchni 143 ha położony na Młocinach i na Wólce Węglowej w dzielnicy Bielany.Chorobami tropikalnymi nazywamy grupę schorzeń, które albo występują wyłącznie w krajach o klimacie tropikalnym/subtropikalnym, albo są w tych regionach szczególnie często spotykane, ale mogą się szerzyć także w innych strefach klimatycznych. Choroby tropikalne mogą być wywoływane przez: bakterie, wirusy, grzyby, pasożyty jedno- i wielokomórkowe. Do zakażenia dochodzi bądź bezpośrednio, bądź za pośrednictwem wektorów.




    Warto wiedzieć że... beta

    Końskie – miasto w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Końskie. Położone jest na północnym skraju Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej, wśród Lasów Koneckich. Ośrodek przemysłowy (przemysł metalurgiczny, wytwórnie płytek ceramicznych) i handlowy.
    Wirusy (łac. virus – trucizna, jad) – skomplikowane cząsteczki organiczne, nie mające struktury komórkowej, zbudowane z białek i kwasów nukleinowych. Zawierają materiał genetyczny w postaci RNA (wirusy RNA) lub DNA, wykazują jednak zarówno cechy komórkowych organizmów żywych, jak i materii nieożywionej.
    Rawa Mazowiecka – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, położone nad Rawką i jej dopływem Rylką. Była miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.
    Czarniecka Góra – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków.
    Milicja Obywatelska (MO) – mundurowa formacja państwowa o charakterze policyjnym służąca do utrzymania ładu i porządku, walki z przestępczością oraz zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, działająca w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1944–1990. Odpowiednik policji w innych krajach. Jej liczebność wynosiła ok. 80 000 funkcjonariuszy.
    Biuro „B” MSW – jednostka organizacyjna resortu spraw wewnętrznych PRL, działająca w latach 1956–1990 (utworzona na bazie istniejącego od 1945 r. samodzielnego wydziału). Biuro zajmowało się obserwacją operacyjną osób i obiektów, przeprowadzaniem wywiadów i ustaleń, a także wstępnym rozpoznaniem i zabezpieczeniem operacyjnym przebywających na terenie Polski dyplomatów i cudzoziemców.
    International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.632 sek.