• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bombardowanie Guerniki



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Kraj Basków (dawniej także: Baskonia; bask. Euskadi, Euskal Herria, hiszp. País Vasco; nazwa oficjalna: Euskal Autonomia Erkidegoa - Comunidad Autónoma Vasca) – wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, położona nad Zatoką Biskajską. Tworzą ją prowincje: Gipuzkoa/Guipúzcoa, Bizkaia/Vizcaya i Araba/Álava. Zajmuje ona powierzchnię 7,3 tys. km². W roku 2001 zamieszkiwało ją w sumie około 2,1 mln ludzi. Najwięcej Basków mieszka w prowincjach Bizkaia i Gipuzkoa. Stolicą wspólnoty jest Vitoria-Gasteiz. Od zachodu graniczy z Kantabrią i Kastylią i Leonem, od południa z La Rioją i od wschodu z Nawarrą.Gernika-Lumo (hiszp. Guernica y Luno) – miasto na północy Hiszpanii, uważane za najstarszą stolicę Kraju Basków. W 2018 roku liczyło ok. 17 tys. mieszkańców. Jest znane szeroko przede wszystkim z jego zbombardowania podczas wojny domowej w Hiszpanii.

    Bombardowanie Guernikiatak lotniczy przeprowadzony na baskijskie miasto Guernica 26 kwietnia 1937 roku w czasie wojny domowej w Hiszpanii przez lotnictwo niemieckiego Legionu Condor oraz 3 samoloty włoskich sił powietrznych. Atak ten odbył się w ramach sojuszniczej pomocy III Rzeszy i Włoch rebeliantom generała Francisco Franco, walczącym przeciwko rządowi Republiki Hiszpańskiej. Zgodnie z różnymi szacunkami w bombardowaniu zginęło od 90 do 1687 osób, zaś zniszczeniu uległo 70% zabudowy miasta.

    Durango – gmina w Hiszpanii, w prowincji Vizcaya, w Kraju Basków, o powierzchni 10,91 km². W 2011 roku gmina liczyła 28 618 mieszkańców.Druga Republika Hiszpańska (Segunda República Española) – państwo istniejące między 14 kwietnia 1931 a 1 kwietnia 1939 na terenie Hiszpanii. Za początek Drugiej Republiki (Pierwsza istniała w latach 1873 – 1874) uznaje się dzień jej proklamowania i wyjazdu króla Alfonsa XIII z kraju, zaś za jej koniec – ostateczne zwycięstwo wojsk nacjonalistycznych w hiszpańskiej wojnie domowej, która wybuchła po zamachu stanu dokonanym 18 lipca 1936.

    Tło ataku[ | edytuj kod]

    Po serii nieudanych ataków na Madryt generał Francisco Franco, zachowujący inicjatywę w wojnie domowej, ze względu na brak decydujących rozwiązań w walkach o stolicę postanowił przesunąć punkt ciężkości wojny na północ, a w szczególności do Kraju Basków, który w wyniku zwycięstwa Frontu Ludowego w wyborach parlamentarnych w lutym 1936 roku uzyskał status autonomii i którego władze na początku 1937 roku jako jedyne na północy Hiszpanii pozostawały wierne rządowi republikańskiemu. Wpływ na to miało kilka czynników. Przede wszystkim północne prowincje tj. Asturia, Santander i Vizcaya stanowiły serce hiszpańskiego przemysłu. Na tych obszarach ulokowana była większość kopalń żelaza, cynku i węgla, a także liczne zakłady zbrojeniowe i stocznie. Niemniej istotne było to, że ofensywa mogła odciąć 20–25% sił Frontu Ludowego, na które składały się co prawda zdyscyplinowane i w miarę dobrze wyekwipowane wojska narodowe Basków, jednakże mające niedobór wykształconych kadr oficerskich. Ponadto ofensywę na północy zalecali niecierpliwi niemieccy i włoscy doradcy wojskowi.

    Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

    Na czele nowo obranego frontu głównego stanął dowódca rebelianckiej Nacjonalistycznej Armii Północnej, generał Emilio Mola. Zobowiązał się on przed gen. Franco do zdobycia leżącej w Kraju Basków prowincji Vizcaya w ciągu trzech tygodni. Niedługo przed rozpoczęciem ataku gen. Mola postawił rządowi baskijskiemu ultimatum. Ostrzegał w nim, że postanowił „jak najszybciej zakończyć wojnę na północy”, oraz dodawał: „Jeżeli poddanie się nie będzie natychmiastowe, zrównam z ziemią całą Biskaję (Vizcayę), począwszy od ośrodków przemysłu zbrojeniowego”. Odezwa ta została zignorowana przez stronę przeciwną, w związku z czym 31 marca 1937 roku składające się z 39 batalionów piechoty i niewielkiej artylerii wojska gen. Moli, wspierane przez lotnictwo włoskich sił powietrznych i niemieckiego Legionu Condor rozpoczęły ofensywę. Podczas niej głównymi punktami oporu sił baskijskiego rządu stały się miasta Durango oraz Guernica, leżące około 30 kilometrów w głąb baskijskiego terytorium.

    Bomba burząca – bomba lotnicza rażąca za pomocą swojej energii kinetycznej oraz fali podmuchu. Bomba burząca do niszczenia obiektów przemysłowych, węzłów komunikacyjnych, umocnień i fortyfikacji.Taktyka (gr. taktiká ) – teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu. Taktyka jest najniższym poziomem sztuki wojennej. Wyższymi szczeblami sztuki wojennej są: sztuka operacyjna i strategia.

    Przyczyny[ | edytuj kod]

    Guernica już w zarysie była ważnym celem planowanej ofensywy wojsk frankistowskich. Jednakże jej znaczenie wzrosło wskutek trwałych, choć mozolnie osiąganych sukcesów żołnierzy gen. Moli.

    Na dzień przed nalotem, gdy front przebiegał zaledwie 14 km od miasta, przez Guernicę przesuwały się liczne rozbite przez frankistów oddziały baskijskich wojsk, które wykorzystując kamienny most Renteria wycofywały się na tereny położone za przepływającą przez miasto rzeką Oca. Guernica była więc dla nich ważnym węzłem komunikacyjnym. Równie istotna była miejska stacja kolejowa, przez którą wojska baskijskie przywoziły nowe oddziały i sprzęt. Na przedmieściach znajdowały się ponadto dwie fabryki broni „Unceta&Co” i „Beistegui Hermanos” oraz fabryka amunicji „Talleres Guernika”. Produkcja w tych fabrykach była zorientowana na potrzeby wojny.

    Bomba lotnicza to rodzaj wybuchowej broni (bomby) zrzucanej z samolotu lub innego statku powietrznego, przeznaczonej do niszczenia celów naziemnych lub nawodnych.26 kwietnia jest 116. (w latach przestępnych 117.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 249 dni.

    Przyczyną nalotu podaną do publicznej wiadomości było zablokowanie dróg wycofującym się wojskom Republiki, w tym celu planowano zniszczenie mostu Renteria oraz stacji kolejowej. Wskazują na to zapisy w dzienniku szefa sztabu Legionu Condor Wolframa von Richthofena, zgodnie z którymi „[bombowce] zostały skierowane do Guerniki, by zatrzymać i zakłócić wycofywanie się czerwonych, którzy musieli tamtędy przejść”. Jednakże według niektórych ekspertów operacja była przeprowadzona jako eksperyment, miano testować nową taktykę bojową i sprawdzić skutki zmasowanego ataku lotnictwa. Jeden ze współczesnych historyków twierdzi, że bombardowanie było „karą dla zdradzieckich katolickich Basków za opowiedzenie się po stronie czerwonych”. Rozkaz zbombardowania miasteczka von Richthofenowi przekazał o 6 rano 26 kwietnia pułkownik Juan Vigón, dowódca 1. Brygady Nawarryjskiej, powołując się na rozkazy samego Franco. Sugeruje się, że Vigón chciał wykorzystać chaos i panikę w mieście, by móc wyprowadzić uderzenie na Durango.

    José Antonio Aguirre y Lecube, (ur. 6 marca 1904 w Bilbao, zm. 22 marca 1960 w Paryżu) – hiszpański polityk, nacjonalista baskijski, przywódca Nacjonalistycznej Partii Basków. W młodości piłkarz Athletic Bilbao. Od października 1936 roku premier autonomicznego rządu baskijskiego, kontrolującego w głównej mierze prowincję Vizcaya. Po wojnie Aguirre wyemigrował do Francji. Po wkroczeniu Niemców do Francji przeniósł się do USA, gdzie współpracował z amerykańskimi służbami specjalnymi przeciwko komunistom.Willi Münzenberg, właśc. Wilhelm Münzenberg (ur. 14 sierpnia 1889 w Erfurcie, zm. 21 lub 22 czerwca 1940 w Le Caugnet koło Saint-Marcellin, Isère, Francja) – niemiecki komunista, polityk Komunistycznej Partii Niemiec (niem. Kommunistische Partei Deutschlands, KPD), członek Reichstagu w latach 1924–1933. Czołowy propagandysta KPD w okresie Republiki Weimarskiej i organizator prasy komunistycznej na terenie Niemiec; wydawca i producent filmowy.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Front Ludowy , określenie polityki koalicji tworzonych w latach 1935-1938 (po VII Kongresie Kominternu) przez partie komunistyczne z partiami socjalistycznymi i socjaldemokratycznymi w Europie. Łącząc się, przejmowały władzę w państwie wykorzystując demokratyczne procedury wyborcze, tworząc następnie wspólny rząd koalicyjny.
    Aviazione Legionaria – włoski lotniczy korpus ekspedycyjny walczący w latach 1936-1939 w wojnie domowej w Hiszpanii po stronie gen. Francisco Franco
    Francisco Franco Bahamonde, właśc. Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo (wym. [fɾanˈθisko ˈfɾaŋko]; ur. 4 grudnia 1892 w Ferrol, zm. 20 listopada 1975 w Madrycie) – hiszpański dyktator wojskowy. Przywódca nacjonalistów w czasie hiszpańskiej wojny domowej (1936–1939), szef Państwa Hiszpańskiego (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936–1975), premier rządu, naczelny dowódca sił zbrojnych i przewodniczący Falangi (FET y JONS, od 1958 Ruch Narodowy), tytułowany Przywódcą Ostatecznej Krucjaty i Hiszpańskiej Schedy, Liderem Wojny Wyzwoleńczej przeciw Komunizmowi i jego Współsprawcom (El Caudillo de la Última Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberación contra el Comunismo y sus Cómplices).
    George Lowther Steer (ur. 1909, zm. 25 grudnia 1944) – brytyjski korespondent wojenny, relacjonował konflikty zbrojne przed II wojną światową, ze szczególnym uwzględnieniem hiszpańskiej wojny domowej.
    Salamanka (hiszp. Salamanca) – miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, liczy około 160 331 mieszkańców (2005). Stolica prowincji Salamanca w regionie Kastylia i León. Ośrodek handlowy, przemysłowy oraz naukowy i turystyczny.
    The Times – wysokonakładowy brytyjski dziennik społeczno-polityczny wydawany od 1785 roku w Londynie, od 1981 przez News Corporation Ruperta Murdocha. Obecny nakład to około 690 tys. egzemplarzy.
    Emilio Mola Vidal (ur. 9 czerwca 1887 w Placetas na Kubie, zm. 3 czerwca 1937 w Alcocero, obecnie Alcocero de Mola w Burgos, w Hiszpanii) – hiszpański generał, jeden z głównych organizatorów (obok generałów Franco i Sanjurjo) zbrojnego powstania przeciwko rządom Frontu Ludowego, które doprowadziło 18 lipca 1936 roku do wybuchu wojny domowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.