• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bogatkowate



    Podstrony: [1] [2] [3] 4
    Przeczytaj także...
    Imago (łac. imago – wizerunek, obraz; l.mn. – imagines; pol. l.mn. „imaga”), owad dorosły, owad doskonały – ostateczne stadium w rozwoju osobniczym owadów przechodzących proces przeobrażenia. Imago nie przechodzi już linień. U większości gatunków jest osobnikiem zdolnym do rozrodu, często niepobierającym pokarmu lub pobierającym jedynie w minimalnych ilościach.Pokrywy (okrywy, elytry) – pierwsza para skrzydeł, zmieniona i stwardniała w procesie chitynizacji, przeznaczona do ochrony drugiej błoniastej pary służącej do latania. Występują u niemal wszystkich gatunków chrząszczy.
    Znaczenie i ochrona[]

    Bogatkowate odgrywają znaczącą rolę w rozkładzie obumierających drzew i ich części, które dzięki temu nie gromadzą się w lesie w wielkich ilościach. Uczestniczą w ten sposób w przepływie materii i energii w ekosystemach leśnych. Chrząszcze te atakują przede wszystkim drzewa osłabione chorobami grzybowymi, rosnące w warunkach stresu wodnego czy uszkodzone przez żery foliofagów. Liczne gatunki mają duże znaczenie gospodarcze i określane są w leśnictwie jako szkodniki wtórne drzewostanów. W Polsce największe znaczenie ekonomiczne mają przypłaszczki i opiętki.

    Larwa (łac. larva – maska, widmo, lm larvae) – postać i stadium rozwoju postembrionalnego (młodocianego) zwierzęcia, charakteryzujące się możliwością wzrostu, często różniące się anatomicznie, fizjologicznie i ekologicznie od postaci dojrzałej osobników tego samego gatunku. Występuje powszechnie w rozwoju bezkręgowców, ryb i płazów.Stopa (łac. tarsus, l. mn. tarsi) – u sześcionogów (owadów i skrytoszczękich) człon odnóża położony między golenią a przedstopiem.

    Wiele gatunków bogatkowatych jest zagrożonych. Dotyczy to szczególnie gatunków stenotopowych, związanych z obumierającymi gałęziami i konarami starych drzew. Bogatek wspaniały (Buprestis splendens) umieszczony został w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych, a w Polsce objęty jest ścisłą ochroną gatunkową. Poraj (Dicerca moesta), pysznik jodłowy (Eurythyrea austriaca) i pysznik dębowy (Eurythyrea quercus) są w Polsce objęte gatunkową ochroną częściową. Na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce znalazły się: Acmaeodera degener, Anthaxia cichorii, A. millefolii, A. nigritula i Perotis lugubris w kategorii wymarłych lub prawdopodobnie wymarłych, Buprestis splendens, Dicerca subtilis w kategorii krytycznie zagrożonych, Agrilus pseudocyaneus, Eurythyrea quercus i Sphenoptera substriata w kategorii zagrożonych, Agrilus integerrimus w kategorii bliskich zagrożenia, Eurythyrea austriaca w kategorii narażonych i kilka o słabo rozpoznanym statusie. Na Słowacji ochroną objęte są Sphenoptera antiqua, Eurythyrea austriaca, Phaenops formaneki bohemica i Anthaxia tuerki, jako kriticky ohrožené.

    Chrząszcze wielożerne (Polyphaga) – najliczniejszy w gatunki podrząd chrząszczy (Coleoptera). Stanowią ok. 90% z ponad 400 000 opisanych gatunków chrząszczy. Jego przedstawiciele wykazują rozmaitość specjalizacji i adaptacji. Długość ich ciała mieści się w przedziale od 0,3 do 155 mm. Żywią się różnorodnym pokarmem. Nie mają szwów notopleuralnych na spodzie przedplecza, biodra tylnych nóg są ruchome, skrzydła błoniaste, bez poprzecznych żyłek, czułki wykształcone w różnym stopniu. W większości są to zwierzęta lądowe, niektóre tylko żyją w środowisku wodnym.Przypłaszczek granatek (Phaenops cyanea, synonim Phaenops cyaneus) - gatunek chrząszcza należącego do rodziny bogatkowatych.

    Głównym zagrożeniem dla bogatkowatych, jak i innych chrząszczy saproksylicznych, są w większości Europy zabiegi stosowane w ramach gospodarki leśnej. Dla ich ochrony niezbędne jest zachowanie ciągłości czasowej (stała obecność w środowisku roślin w odpowiednim wieku i stanie) oraz przestrzennej (ciągłość odpowiednich środowisk) bazy pokarmowej.

    Monofagizm (gr. mónos – jedyny, phageín – jeść), jednożerność – najwyższa forma specjalizacji pokarmowej organizmów, polegająca na spożywaniu jako pokarmu – we wszystkich lub przynajmniej w jednym stadium rozwoju – organizmów jednego tylko gatunku lub kilku gatunków spokrewnionych. Np. koala (Phascolarctos cinereus) zjada wyłącznie liście eukaliptusów (Eucalyptus).Śródpiersie (łac. mesosternum) – sternum czyli brzuszny skleryt śródtułowia owadów. Określenie używane również ogólnie na brzuszną stronę śródtułowia.

    Przypisy

    1. Buprestidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Alicja Sowińska. Biologia i ekologia przypłaszczka granatka Phaenops cyanea (F.) (Col., Buprestidae) – Aktualny stan wiedzy. „Leśne Prace Badawcze”, s. 83-98, 2006. 
    3. Brian Levey: Handbooks for the identification of British Insects. Vol. V. part 1 (b). Coleoptera. Buprestidae. Londyn: Royal Entomological Society of London, 1977, s. 1-3.
    4. Marek Wanat: Rząd: chrząszcze — Coleoptera. W: Zoologia t. 2 Stawonogi cz. 2 Tchawkodyszne. Czesław Błaszak (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
    5. Jerzy M. Gutowski. Saproksyliczne Chrząszcze. „Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych”. 55 (1 (270)), s. 53-73, 2006. Polskie Towarszystwo Przyrodników im. Kopernika. 
    6. Roman Królik: Bogatkowate (Coleoptera: Buprestidae) Polski, 2010. 2010. [dostęp 2015-02-19].
    7. Patrice Bouchard, Yves Bousquet, Anthony E. Davies, Miguel A. Alonso-Zarazaga i inni. Family-group names in Coleoptera (Insecta). „ZooKeys”. 88, s. 1-972, 2011. DOI: 10.3897/zookeys.88.807. 
    8. Amanda M. Evans, Duane D. Mckenna, Charles L. Bellamy, Brian D. Farrell. Large-scale molecular phylogeny of metallic wood-boring beetles (Coleoptera: Buprestoidea) provides new insights into relationships and reveals multiple evolutionary origins of the larval leaf-mining habit. „Systematic Entomology”, 2014. The Royal Entomological Society. DOI: 10.1111/syen.12108. 
    9. Mason, F., Campanaro, A., Horák, J., Istrate, P., Munteanu, N., Büche, B., Tezcan, S., Méndez, M. & Dodelin, B.: Buprestis splendens. W: The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3 [on-line]. 2010. [dostęp 2015-02-19].
    10. Dz.U. 2014 poz. 1348 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. [dostęp 2015-02-02].
    11. Zbigniew Głowaciński, Małgorzata Makomaska-Juchiewicz, Grażyna Połczyńska-Konior: Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce. Suplement. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2002.
    12. Jacek Kurzawa: Červená kniha - podle ohrožení - 4. W: Entomo.pl [on-line]. 2001-2015. [dostęp 2015-02-20].
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładami są ssaki lub gąbki.Bogatek wspaniały (Buprestis splendens) – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych (Buprestidae). Być może jeden z najrzadszych chrząszczy Palearktyki, relikt lasów pierwotnych uważany za symbol ochrony owadów. W Polsce wykazywany ostatnio jedynie z Puszczy Białowieskiej. Został wpisany do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt w kategorii CR (ang. critically endangered – krytycznie zagrożony wyginięciem) i do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych IUCN w kategorii EN (ang. endangered – zagrożony wyginięciem).


    Podstrony: [1] [2] [3] 4



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Warga górna, labrum (łac. labrum) – element narządów gębowych stawonogów. Ma postać wyrostka i uczestniczy w pobieraniu pokarmu.
    Przedtułów (prothorax) – pierwszy (przedni) z trzech pierścieni tułowia owadów, stale bezskrzydły. Wykazuje tendencję do zaniku pleur. Płytka grzbietowa tego segmentu to przedplecze (pronotum, protergum) – nie ma akrotergitu i zatarczy, płytka brzuszna to przedpiersie (prosternum), boczna – propleuron.
    Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).
    ZooKeys – recenzowane czasopismo naukowe publikujące prace naukowe z dziedziny zoologii na zasadach wolnej licencji. Wszystkie treści w czasopiśmie publikowane są na licencji Creative Commons w wersji 3.0 z uznaniem autorstwa (CC-BY-3.0). Na łamach „ZooKeys” zamieszczane są twórczość własna autorów, rewizje, monografie, listy i dyskusje, krótkie komunikaty oraz recenzje książek. Prace opisujące nowy gatunek są akceptowane tylko jeśli stanowią część większego projektu lub mają szczególne znaczenie naukowe. Najobszerniejsze publikacje, w tym monografie, otrzymują własny numer ISBN. Czasopismo ukazuje się zarówno w wersji drukowanej, jak i internetowej – obie są publikowane w tym samym czasie. „ZooKeys” kładzie nacisk na innowacyjność publikowania – często wydawane są numery specjalne poświęcone zastosowaniu nowych rozwiązań technicznych w publikowaniu prac o bioróżnorodności. Z „ZooKeys” współpracują m.in. Encyclopedia of Life oraz Wikispecies.
    Bogatek ośmioplamkowy (Buprestis octoguttata, syn. Buprestis albopunctata Schaeffer, 1776) - owad z rodzaju Buprestis, należącego do rodziny bogatkowatych.
    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.