• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bogatkowate



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Imago (łac. imago – wizerunek, obraz; l.mn. – imagines; pol. l.mn. „imaga”), owad dorosły, owad doskonały – ostateczne stadium w rozwoju osobniczym owadów przechodzących proces przeobrażenia. Imago nie przechodzi już linień. U większości gatunków jest osobnikiem zdolnym do rozrodu, często niepobierającym pokarmu lub pobierającym jedynie w minimalnych ilościach.Pokrywy (okrywy, elytry) – pierwsza para skrzydeł, zmieniona i stwardniała w procesie chitynizacji, przeznaczona do ochrony drugiej błoniastej pary służącej do latania. Występują u niemal wszystkich gatunków chrząszczy.
    Opis[]
    Przód ciała Madecassia rothschildi
    Temognatha attenuata
    Larwa z rodzaju Buprestis
    Conognatha amoena
    Bogatkowaty z eocenu
    Cyphogastra javanica
    Sternocera castanea boucardii
    Chrysodema smaragdula
    Ovalisia mirifica

    Owady dorosłe[]

    Chrząszcze osiągają zwykle od 2 do 30 mm, ale formy tropikalne dochodzą do 75, a nawet 120 mm długości ciała. Większość przedstawicieli charakteryzuje metaliczne, błyszczące ubarwienie. Mniejszość stanowią gatunki ubarwione kryptycznie. Ciało ich jest silnie zesklerotyzowane i sztywne. Usztywnia je dodatkowo zespolenie się przedtułowia z śródtułowiem oraz obecność wyrostka na przedpiersiu dopasowanego do rynienki na śródpiersiu.

    Larwa (łac. larva – maska, widmo, lm larvae) – postać i stadium rozwoju postembrionalnego (młodocianego) zwierzęcia, charakteryzujące się możliwością wzrostu, często różniące się anatomicznie, fizjologicznie i ekologicznie od postaci dojrzałej osobników tego samego gatunku. Występuje powszechnie w rozwoju bezkręgowców, ryb i płazów.Stopa (łac. tarsus, l. mn. tarsi) – u sześcionogów (owadów i skrytoszczękich) człon odnóża położony między golenią a przedstopiem.

    Prawie wszystkie gatunki mają hipognatyczną, cofniętą do przedtułowia prawie po krawędź oczu głowę. Oczy zwykle duże i jajowate. Czułki zwykle krótsze niż głowa i przedplecze razem wzięte, 11-członowe, częściowo piłkowane. Na piłkowanych segmentach obecne są pory i/lub dołki zmysłowe. Kształt nasadowej krawędzi przedplecza silnie odpowiadający kształtowi nasadowej części pokryw. Spód tułowia z dobrze rozwiniętym wyrostkiem międzybiodrowym przedpiersia i poprzecznym szwem na zapiersiu. Odnóża o stopach pięcioczłonowych, a tylnych biodrach z tyłu wyciętych. Dwa pierwsze z pięciu widocznych sternitów odwłoka są stożkowate.

    Chrząszcze wielożerne (Polyphaga) – najliczniejszy w gatunki podrząd chrząszczy (Coleoptera). Stanowią ok. 90% z ponad 400 000 opisanych gatunków chrząszczy. Jego przedstawiciele wykazują rozmaitość specjalizacji i adaptacji. Długość ich ciała mieści się w przedziale od 0,3 do 155 mm. Żywią się różnorodnym pokarmem. Nie mają szwów notopleuralnych na spodzie przedplecza, biodra tylnych nóg są ruchome, skrzydła błoniaste, bez poprzecznych żyłek, czułki wykształcone w różnym stopniu. W większości są to zwierzęta lądowe, niektóre tylko żyją w środowisku wodnym.Przypłaszczek granatek (Phaenops cyanea, synonim Phaenops cyaneus) - gatunek chrząszcza należącego do rodziny bogatkowatych.

    Larwy[]

    Ciało larw jest miękkie, beznogie, biało lub kremowo ubarwione. Mała głowa do mniej więcej wysokości czułków cofnięta jest w głąb silnie powiększonego przedtułowia, a jej warga górna jest wolna. Wyjątkiem są larwy minujące, których przedtułów nie jest silnie powiększony. Przetchlinki mają sitkowate.

    Monofagizm (gr. mónos – jedyny, phageín – jeść), jednożerność – najwyższa forma specjalizacji pokarmowej organizmów, polegająca na spożywaniu jako pokarmu – we wszystkich lub przynajmniej w jednym stadium rozwoju – organizmów jednego tylko gatunku lub kilku gatunków spokrewnionych. Np. koala (Phascolarctos cinereus) zjada wyłącznie liście eukaliptusów (Eucalyptus).Śródpiersie (łac. mesosternum) – sternum czyli brzuszny skleryt śródtułowia owadów. Określenie używane również ogólnie na brzuszną stronę śródtułowia.

    Biologia i ekologia[]

    Larwy prawie wszystkich gatunków są roślinożerne. Większość gatunków to ksylofagi i kambiofagi żerujące na roślinach liściastych i iglastych. Najczęściej zasiedlane są drzewa schorowane i osłabione, rzadziej drzewa martwe lub pozornie zdrowe. W rodzinie tej spotyka się gatunki pirofilne, wyposażone w receptory promieniowania podczerwonego i zasiedlające materiał nadpalony. Rozwój w takim materiale przechodzą m.in. ciemnik czarny, przypłaszczek granatek czy Phaenops formaneki. Wśród Julodinae znaleźć można gatunki rozwijające się wewnątrz korzeni, głęboko pod ziemią, a niektóre Julodini odżywiają się korzeniami przebywając na zewnątrz nich. Drobne gatunki rozwijają się w roślinach zielnych, a larwy niektórych minują pędy i liście. Gatunki minujące są zwykle monofagami, ograniczonymi do jednego rodzaju roślin, podczas gdy gatunki drewnożerne mają najczęściej większe spektrum pokarmowe.

    Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładami są ssaki lub gąbki.Bogatek wspaniały (Buprestis splendens) – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych (Buprestidae). Być może jeden z najrzadszych chrząszczy Palearktyki, relikt lasów pierwotnych uważany za symbol ochrony owadów. W Polsce wykazywany ostatnio jedynie z Puszczy Białowieskiej. Został wpisany do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt w kategorii CR (ang. critically endangered – krytycznie zagrożony wyginięciem) i do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych IUCN w kategorii EN (ang. endangered – zagrożony wyginięciem).

    Większość gatunków europejskich jest jednorocznych, niektóre południowoeuropejskie dają więcej pokoleń w roku. Cykl życiowy gatunków żerujących w drewnie może się w przypadku przesuszenia materiału wydłużyć nawet do dwudziestu kilku lat.

    Owady dorosłe odżywiają się zwykle pyłkiem lub liśćmi. U większości gatunków są aktywne za dnia i bardzo dobrze latają. Szczególną aktywność wykazują w dni gorące i słoneczne.

    Warga górna, labrum (łac. labrum) – element narządów gębowych stawonogów. Ma postać wyrostka i uczestniczy w pobieraniu pokarmu.Przedtułów (prothorax) – pierwszy (przedni) z trzech pierścieni tułowia owadów, stale bezskrzydły. Wykazuje tendencję do zaniku pleur. Płytka grzbietowa tego segmentu to przedplecze (pronotum, protergum) – nie ma akrotergitu i zatarczy, płytka brzuszna to przedpiersie (prosternum), boczna – propleuron.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).
    ZooKeys – recenzowane czasopismo naukowe publikujące prace naukowe z dziedziny zoologii na zasadach wolnej licencji. Wszystkie treści w czasopiśmie publikowane są na licencji Creative Commons w wersji 3.0 z uznaniem autorstwa (CC-BY-3.0). Na łamach „ZooKeys” zamieszczane są twórczość własna autorów, rewizje, monografie, listy i dyskusje, krótkie komunikaty oraz recenzje książek. Prace opisujące nowy gatunek są akceptowane tylko jeśli stanowią część większego projektu lub mają szczególne znaczenie naukowe. Najobszerniejsze publikacje, w tym monografie, otrzymują własny numer ISBN. Czasopismo ukazuje się zarówno w wersji drukowanej, jak i internetowej – obie są publikowane w tym samym czasie. „ZooKeys” kładzie nacisk na innowacyjność publikowania – często wydawane są numery specjalne poświęcone zastosowaniu nowych rozwiązań technicznych w publikowaniu prac o bioróżnorodności. Z „ZooKeys” współpracują m.in. Encyclopedia of Life oraz Wikispecies.
    Bogatek ośmioplamkowy (Buprestis octoguttata, syn. Buprestis albopunctata Schaeffer, 1776) - owad z rodzaju Buprestis, należącego do rodziny bogatkowatych.
    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.
    Owady minujące - grupa owadów, których larwy pasożytują na roślinach. Podczas żerowania larwy wygryzają w tkankach roślinnych wolne przestrzenie (tzw. miny), charakterystyczne dla poszczególnych taksonów. Do owadów minujących należą błonkówki, motyle, niektóre muchówki i chrząszcze. Ze względu na osłabianie roślin i niszczenie walorów estetycznych roślin ozdobnych owady te są zwalczane w uprawach za pomocą środków ochrony roślin.
    Sternum (l. mn. sterna) – brzuszna (spodnia) część segmentów ciała budujących tułów i odwłok u stawonogów. Złożona z jednego lub więcej sklerytów zwanych płytkami brzusznymi lub sternitami. Sternity są brzusznymi częściami egzoszkieletu. Z niektórych mogą odchodzić do wewnątrz ciała wypustki zwane endosternitami, będące częścią endoszkieletu i punktem zaczepu mięśni. Pojedynczy sternit lub sternum może obejmować jeden, więcej lub tylko część brzusznego rejonu danego segmentu. Płytki brzuszne charakteryzują się u stawonogów większą zmiennością niż tergity i mogą być obecne lub nie w tej samej głównej grupie taksonomicznej, a gdy występują odznaczają się dużą różnorodnością kształtów i form nawet w różnych regionach ciała u przedstawicieli tego samego gatunku. Snodgrass zaleca stosowanie nazwy sternum do przypadków gdy jest ono jedno na danym segmencie, zaś sternit do jednostek na które wtórnie zostało podzielone sternum, zaznaczając jednak, że część entomologów używa terminu sternum dla brzusznej powierzchni całego tułowia i odwłoka, a sternit dla poszczególnych sklerytów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.