• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bodhidharma



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Niutouzong (chiń.: 牛頭宗; dosł. „szkoła Wolej Głowy”) (kor. udu chong; jap. gozu shū; wiet. ngưu đầu tông) – szkoła chan założona przez mistrza chan Niutou Faronga.Chan (chin. 禪 pinyin: chán; sans. ध्यान dhyāna ; kor. sŏn (선), sŏn chong (선종); jap. zen (禅), zen shū (禅宗); wiet. thiền, thiền tông) – jedna z najważniejszych szkół chińskiego buddyzmu, założona w VI wieku przez Bodhidharmę. Szkoła ta należy do praktycznej i medytacyjnej tradycji buddyzmu, w odróżnieniu od teoretycznej i filozoficznej tradycji doktrynalnej.

    Bodhidharma (skt बोधिधर्म; chiń Putidamo 菩提达摩; kor. Pori Dalma; jap. Bodai Daruma; wiet. Bồ-đề-đạt-ma) – na wpół legendarna postać buddyzmu mahajany. Był 28. patriarchą buddyzmu indyjskiego i pierwszym patriarchą buddyzmu chan. Za pierwszego patriarchę uważa go także buddyzm zen, będący kontynuacją chan. Tradycja mówi, że przybył z Indii do Chin, by przynieść przekaz Dharmy Buddy. Mimo że istnieją dokumenty chińskie, które wspominają mnicha buddyjskiego o takim imieniu, są też głosy negujące prawdziwość legendy.

    Awalokiteśwara (skt. अवलोकितेश्वर trl. Avalokiteśvara, ang. Avalokiteshvara, dosł. Pan patrzący w dół ([na świat], tzn. ze współczuciem); tyb. སྤྱན་རས་གཟིགས།, Wylie: spyan ras gzigs, wymowa: Czenrezig lub Cienrezig – jest jednym z najważniejszych bodhisattwów w buddyzmie mahajany i wadżrajany, uosabiającym współczucie.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.

    Bardzo niewiele wiadomo o jego życiu, większość z tego, co przetrwało do naszych czasów to legendy, które zaczęły powstawać ponad 100 lat po jego śmierci i zawierające – podobnie jak wiele innych podań narosłych wokół legendarnych postaci – wiele sprzeczności i niesamowitości.

    Portret Bodhidharmy i kaligrafia autorstwa Hakuina. Czytamy: “Zen trafia bezpośrednio do serca, ujrzyj swoją naturę i zostań buddą”

    Legendarna historia[ | edytuj kod]

    Od narodzin do podróży do Chin[ | edytuj kod]

    Bodhipatra był trzecim synem króla (rodzina Sardilli) panującego w południowych Indiach, urodził się 5 października. Rok urodzin szacuje się na ok. 440 rok naszej ery (aczkolwiek mówi się także o roku 482). Jedno ze źródeł podaje miejsce urodzin, mianowicie Conjeeveram, niedaleko Madrasu.

    Stupa (sanskr. स्तूप stūpa; pali थुप thūpa, język tajski: เจติย czedi; język laotański that; jap. 卒塔婆 sotoba, kopiec, szczyt) – najprostszy typ budowli sakralnej buddyjskiej, rzadziej dźinijskiej, wywodzącej się z Indii, pełniącej funkcję relikwiarza. Ze względu na architekturę jest niezwykle odporna na trzęsienia ziemi. Na terenie Sri Lanki ten typ budowli nosi nazwę dagoby, w Tajlandii – czedi, w Indonezji – candi, w Bhutanie, Nepalu i w Tybecie – czortenu, w Mongolii – suburganu.Nirwana (dosłownie zgaśnięcie) – wygaśnięcie cierpienia, termin używany w religiach dharmicznych na określenie bardzo zaawansowanego poziomu urzeczywistnienia. Zdarzało się, że niektórzy widzieli w tym stanie całkowitą anihilację świadomości, jest to jednak pogląd z gruntu błędny.

    Przez wiele lat jego buddyjskim nauczycielem duchowym był Prajnatara, 27 patriarcha buddyzmu indyjskiego. Ponieważ Bodhipatra robił szybkie postępy na ścieżce duchowej, nauczyciel zmienił jego imię na Bodhidharma. Bodhidharma szybko osiągnął oświecenie i porzucił wszelkie przygotowania do objęcia tronu po ojcu na rzecz praktyki duchowej. Prajnatara wyznaczył go 28 patriarchą i polecił przenieść Dharmę (nauczanie odłamu sarwastiwady) do Chin.

    Budda; skr. बुद्ध buddha – przebudzony, oświecony; chiń. fo (佛), fotuo (佛陀); kor. bul, pult’a; jap. butsu (仏), hotoke (仏), budda (仏陀); wiet. phật, phật-đà, Bột đà; tyb. sangdzie (སངས་རྒྱས།, Wylie: sangs.rgyas). Dharma (skt. धर्म; pali Dhamma धम्म; chiń. 法, pinyin fǎ; kor. pǒp 법, talma; jap. ホウ hō lub タツマ datsuma; wiet. pháp, đạt-ma; tyb. ལྷ་ཆོས།, Wylie lha chos) – wieloznaczny termin występujący w religiach dharmicznych, np. w buddyzmie i hinduizmie.

    Różne wersje legend mówią o dwóch drogach, jakimi Bodhidharma dotarł do Chin. Pierwsza, to piesza wędrówka przez Himalaje; druga, to morska podróż. Morska podróż jest mniej romantyczna ale wydaje się bardziej prawdopodobna - przemawia za tym pojawiające się w wielu wersjach legendy miasto Kanton (chiń. Guangzhou) oraz położony niedaleko Nankin (także wspomniane miasto Madras jest morskim portem).

    Linia przekazu Dharmy – ograniczona tylko do szkoły zen metoda promowania następcy lub następców z grona uczniów danego mistrza zen. Ta metoda bezsłownego przekazu istoty nauk Buddy stała się jedną z wyróżniających cech szkoły. Jednym z jej skutków było rozbicie jedności szkoły na kilka różnych frakcji. Synonimicznym określeniem jest "linia przekazu chan".Siunjata (pāli. suññata; sanskr. śūnyatā; शून्यता - pustka, pustość, niesubstancjonalność; chiń. 空 kōng, kongxing 空性; kor. kong 공, kongsǒng; jap. kū, kūshō; wiet. không, không tính; tyb. stong pa nyid) – pojęcie występujące we wszystkich odłamach buddyzmu. Jest kluczowym pojęciem dla zrozumienia mahajany. Zgodnie z jej doktryną wszystkie rzeczy, czyli dharmy, są przejawieniami pozbawionymi realnego istnienia czy definitywnego nieistnienia. Szkoły buddyzmu wczesnego, na ogół przyjmowały istnienie dharm, takimi jakimi wydają się przejawiać, choć zakładały brak tożsamości "ja". Niniejszy artykuł został napisany w całości z punktu widzenia buddyzmu mahajany.

    Daty przybycia do Chin są różne, jedne źródła mówią o roku 470, inne o 475, lub 516, a jeszcze inne 526. Bodhidharma mógł mieć wówczas ok. 40-50 lat. W niektórych wersjach legendy mówi się jednak, że miał aż 120 lat.

    W Kantonie został uroczyście powitany przez lokalnego wojskowego przedstawiciela władz Xiao’anga (萧昂).

    Jak pisze Bodhidharma w swoim dziele: "Jedynym powodem, dla którego przybyłem do Chin, było bezpośrednie przekazanie nauczania mahajany: Ten umysł jest buddą. Nie mówię o zasadach, oddaniu, ani ascetycznej praktyce [...]."

    Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.Niutou Farong (牛頭法融; ur. 594, zm. 657) (kor. Udu Pǒpyung ( ); jap. Gozu Hōyū ( ); wiet. Ngưu Đầu Pháp Dung) – chiński mistrz chan, twórca pierwszego rozłamu w szkole chan.

    Spotkanie z cesarzem Wu Di[ | edytuj kod]

    Bodhidharma

    Bodhidharma musiał stać się sławny, bowiem został zaproszony przez cesarza Wu (z dynastii Liang). Pałac cesarza znajdował się w stolicy - mieście Nankin. Tu również podawane są różne daty – od bardzo dokładnej 1 października 516 roku, do "ok. 520".

    Do naszych czasów przetrwały różne wersje rozmowy cesarza z mistrzem, jednak główne punkty ich rozmowy są jednakowe.

    Dynastia Liang (chiń. 梁朝; Hanyu pinyin Liáng cháo) – dynastia panująca w południowych Chinach w Okresie Dynastii Południowych i Północnych (420 - 589) w latach 502 - 556.Herbata – napar przyrządzany z liści i pąków grupy roślin, nazywanych tą samą nazwą, należących do rodzaju kamelia (Camellia). Rośliny te są do siebie podobne, traktowane jako odrębne gatunki lub odmiany jednego gatunku – herbaty chińskiej (Camellia sinensis). Dawniej zaliczano je do rodzaju Thea, różnią się od innych kamelii zawartością substancji swoistych i kilkoma drobnymi cechami morfologicznymi. W Chinach opisuje się ją znakiem 茶, który jest jednak różnie czytany w zależności od dialektu: tê – dialekt hokkien (czego odmiany są często obecne w językach zachodniej Europy) oraz chá, w dialekcie kantońskim i mandaryńskim (z odmianami tej wymowy popularnymi na wschodzie – Indie, Iran, Turcja, Rosja, Czechy). Polska nazwa herbata to zbitka pochodząca od łac. herba thea (gdzie herba oznacza po prostu „ziele” podobnie jak yerba; wariant hierba; w hiszpańskim yerba mate). Rośliny uprawiane są w wielu krajach strefy zwrotnikowej, także poza Azją, dla pączków i liści, z których po uprzednim przygotowaniu (suszenie, czasami fermentacja) przyrządza się napar.

    Cesarz Wu był dumny z tego, co robi dla chińskiego buddyzmu, powiedział Bodhidharmie: "Odkąd jestem cesarzem, ufundowałem wiele klasztorów, jeszcze więcej wyremontowałem"; później spytał: "Jak wiele zasług zebrałem?". Bodhidharma odpowiedział, że nie ma w tym żadnej zasługi. Cesarz, który znał dobrze jedną z podstawowych buddyjskich zasad - prawo przyczyny i skutku - był wielce zdziwiony. Uważał bowiem, że skoro uczynił dobro, otrzyma dobro. Spytał wówczas Bodhidharmę, co jest podstawową nauką buddyzmu, na co pytany odparł natychmiast: "Bezmierna pustka". Cesarz był zszokowany i, jak mówią niektórzy, zaczął tracić cierpliwość, gdyż to co usłyszał było niezwykłe i nie pasowało do tego, czego nauczali go chińscy mnisi. Wówczas spytał: "A ty kim jesteś?", na co Bodhidharma odpowiedział: "Nie wiem".

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Cesarz, który nie zrozumiał odpowiedzi Bodhidharmy, odprawił go z dworu (17 października, według jednego ze źródeł). Gdy później cesarz Wu rozmawiał z mistrzem Zhi, ten spytał: "Czy wasza wysokość wie kim był ten człowiek?". Cesarz zaprzeczył i otrzymał odpowiedź: "To był mahasattwa Awalokiteśwara, który przybył, by przekazać Pieczęć Umysłu Buddy". Wówczas Cesarz zażyczył sobie powrotu Bodhidharmy, posłał za nim gońców, ale mistrz się nie zgodził.

    Patriarchat zen – szczególna linia sukcesji patriarchów zen biegnąca od siedmiu buddów przeszłości, poprzez historycznego Buddę Siakjamuniego, patriarchów (chiń. zu (祖); kor. cho; jap. so; wiet. tổ) linii medytacyjnej Indii (dhyana), Chin (chan), Korei (sŏn) i Japonii (zen). Uważa się, że oficjalna linia przekazu kończy się na Huinengu – szóstym patriarsze chanu – gdyż nie dokonał od przekazu misek i szaty jednemu z wybranych uczniów, co było tradycyjnym symbolem. Od tej pory przekaz stał się "demokratyczny". Każdy oświecony uczeń otrzymywał potwierdzenie oświecenia i najczęściej stawał się kolejnym "patriarchą" w swojej linii przekazu Dharmy.Vinītaruci (wiet. Tý ni đa lưu chi, chiń. 毘尼多流支); zm. 594) – indyjsko-wietnamski mistrz thiền ze szkoły vinītaruci.

    Bodhidharma i Szaolin[ | edytuj kod]

    Bodhidharma po opuszczeniu cesarskiego dworu udał się do klasztoru Szaolin w prowincji Henan, jednak nie został przyjęty. Osiadł w jaskini znajdującej się niedaleko klasztoru. Grota ta istnieje do dziś i jest jedną z atrakcji turystycznych. Tam przez dziewięć lat siedział twarzą do ściany. W tym okresie napisał swoje dzieło "Nauczanie zen". Wspomina o tym monografia Daoxuana z 645 roku, w której stwierdzono, że to sam Bodhidharma je rozpropagował. Najstarszą odnalezioną wersję tekstu Bodhidharmy datuje się na VII lub VIII wiek.

    Język japoński (jap. 日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.Daoxuan (道宣; ur. 595, zm. 667) (kor. Tosǒn (도선), jap. Dōsen, wiet. Đaô Tuyên) – chiński mnich buddyjski, założyciel szkoły winai – lüzong.

    Bodhidharma miał niewielu uczniów, bo zaledwie czterech. Uczniem, którego mianował swym następcą (drugim patriarchą) był Huike.

    Gdy miał już następcę udał się do świątyni Zhesong, by tam nauczać Dharmy. Bodhidharma wszedł w nirwanę ok. 540 roku (jedno ze źródeł podaje rok 536). Źródła podają bardzo różną długość jego życia: od 57 do 150 lat. Ciało zostało pochowane w świątyni Xiong’er Shan (熊耳山, Góra Niedźwiedziego Ucha) w prowincji Henan. Na cześć Bodhidharmy została wzniesiona stupa, nazwana Ding Lin. W 200 lat po śmierci Bodhidharmy cesarz Xuanzong z dynastii Tang przemianował ją na Kong Xiang (pusta forma).

    Daman Hongren (大滿弘忍, Wade-Giles Ta-man Hung-jen), ur. 601; zm. 674 [lub 602– 675]) (kor. Hongin (홍인 ); jap. Daiman Kōnin ( ); wiet. Hoằng Nhẫn) - piąty patriarcha buddyzmu chan (jap. zen).Baotang Wuzhu (保唐无住; ur. 714, zm. 774) – chiński mistrz chan, założyciel krótkotrwałej szkoły baotang w Syczuanie

    Bodhidharma i sztuki walki[ | edytuj kod]

    Jak głosi legenda, mnisi praktykujący w Szaolin, widząc jak medytuje Bodhidharma, nabrali do niego wielkiego szacunku. Pozwolili mu w końcu przekroczyć bramę klasztoru. Bodhidharma dostrzegł, że mnisi są senni i postanowił wprowadzić jakieś ćwiczenia ruchowe, żeby ich nieco ożywić. Później ćwiczenia zostały rozwinięte i stały się podwaliną dzisiejszego wushu (kung-fu). Ponoć nieocenione w formowaniu tych ćwiczeń było doświadczenie, jakie Bodhidharma zdobył podczas swych wędrówek, gdy napotykał rzezimieszków i dzikie zwierzęta, którym musiał sam stawić czoła.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. (Dayi) Daoxin, (大醫道信; Wade-Giles (Ta-i) Tao-hsin (ur. 580, zm. 651) (kor. (Taeŭi) Tosin (도신 ) | jap. (Daii) Dōshin (ドウシン) | wiet. Đai I Đạo Tín) – chiński mistrz chan, Czwarty Patriarcha buddyzmu chan (jap. zen).

    Niezwykłe opowieści o Bodhidharmie[ | edytuj kod]

    Tradycja zenistyczna i ludowa przedstawia postać Bodhidarmy zazwyczaj jako klęczącego mnicha, pozbawionego nóg i rąk. Jego fizjonomia przedstawia mężczyznę o zaczepnym wyglądzie, z bujną czarną brodą, takimiż brwiami oraz wielkimi, szeroko otwartymi, przenikliwymi oczami, często pozbawionymi powiek i źrenic, w których jednak od czasu do czasu zdaje się przebłyskiwać wesoła iskierka. Tak też Bodhidharma był najczęściej portretowany. Bogatą kolekcję portretów Bodhidharmy malowanych tuszem przez mistrzów zen prezentuje Shambhala Zen Arts Gallery. Również japońscy artyści ludowi, wziąwszy sobie za wzór postać przekazaną przez tradycję, wymodelowali szczególny rodzaj lalki, jaką jest daruma.

    Sarvāstivāda (dosł. "Nauka głosząca, że wszystko istnieje" - od słów "sarvam asti") – nazwa jednej ze wczesnych buddyjskich szkół, głosząca, że wszystkie dharmy istnieją w każdym czasie (przyszłość, przeszłość i teraźniejszość). Są uważani za panrealistów.Oświecenie (albo samourzeczywistnienie, bodhi skr. बोधि, poch. od rdzenia budh "wiedzieć", w stronie biernej "być przebudzonym") – stan umysłu (lub raczej cały szereg stanów), jaki według większości religii i filozofii Wschodu (buddyzm, zen, joga, wedanta, dżinizm, w pewnym sensie taoizm) czasami – lub na trwałe – przytrafia się albo po długotrwałej praktyce medytacyjnej, albo z nagła, bez żadnego przygotowania (spór gradualizmu z subityzmem).

    Poniżej zostały zebrane różne niezwykłe opowieści dotyczące Bodhidharmy.

  • Bodhidarma przez dziewięć lat oddawał się niezwykłej medytacji - spędzając ten czas w grocie w pozycji siedzącej i wpatrując się w jej ścianę.
  • Na skutek tak długiego siedzenia z nieużywanymi kończynami podwiniętymi pod ciało, Boddhidharmie uschły nogi i odpadły (niektóre wersje mówią, że nogi mu przyrosły do tułowia). Na temat braku rąk istnieje podanie mówiące, iż kazał je sobie odciąć, ponieważ zbytnio go rozpraszały.
  • Bodhidarma wpatrywał się w ścianę i medytował, bez mrugania i poruszania oczami. Walcząc z ogarniającą go sennością obciął sobie powieki, aby zapobiec drzemaniu podczas medytacji. Rzucone na glebę powieki zapuściły korzenie i wyrosły z nich krzewy herbaciane (listki tego krzewu przypominają kształtem powieki). Tak więc chińska tradycja z postacią Bodhidharmy wiąże również pochodzenie tego pobudzającego napoju.
  • Bodhidharma tak intensywnie wpatrywał się w skałę, że wypaliły się dziury.
  • Inna wersja opowiada, że na skale został jego cień.
  • Pewien urzędnik, wracający z dalekiej podróży, spotkał w górach Bodhidharmę, który niósł ze sobą tylko jeden sandał. Gdy spytał dokąd idzie, usłyszał odpowiedź: "Wracam do Indii". Gdy urzędnik wrócił do miasta, opowiedział o spotkaniu. Nikt mu nie uwierzył, a zdziwiony urzędnik dowiedział się, że od kilku lat Bodhidharma nie żyje. Otwarto grób Bodhidharmy i znaleziono w nim tylko jeden sandał.
  • <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Tang Xuanzong (唐玄宗), imię prywatne Li Longji (李隆基) (ur. 8 września 685, zm. 3 maja 762) – cesarz Chin z dynastii Tang, panujący w latach 712-756.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.
    Zasługi − w buddyzmie wszelkie czyny tworzące dobrą karmę. Osoby czyniące dobro w oczekiwaniu nagrody znajdują się w obrębie tzw. pola zasług. Dobry buddysta powinien wykroczyć poza to pole i czynić dobro z powodu współczucia a nie dla nagrody. W ten sposób może wyzwolić się z kręgu sansary i osiągnąć nirwanę.
    Yuquan Shenxiu (玉泉神秀; ur. 605, zm. 706; kor. Okchŏn Simsu, jap. Gyokuzen Jinshū, wiet. Ngọc Tuyền Thần Tú) – chiński mistrz chan, założyciel Północnej szkoły chanu (chiń. "nanzong chan"), zwanej też szkołą "stopniowego oświecenia"
    Klasztor Shaolin (chin. 少林寺; pinyin:Shàolín Sì), w spolszczeniu: Szaolin – świątynia buddyjska wybudowana w 495 roku w Cesarstwie Chińskim (obecnie: ChRL), w prowincji Henan. Historyczny ośrodek buddyzmu mahajana i sekty chan, miejsce legendarne dla chińskich sztuk walki, obecnie ważny ośrodek turystyczny. W roku 2010 klasztor i znajdujące się w jego pobliżu pagody (oraz inne zabytki w okolicy) zostały wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
    Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.057 sek.