• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bodegon

    Przeczytaj także...
    Juan de Espinosa (fl. 1628-1659) – hiszpański malarz barokowy specjalizujący się w martwych naturach (bodegon). W tym samym okresie tworzyło kilku artystów o tym samym imieniu i nazwisku co Juan de Espinosa, co utrudnia rozpoznanie autorów niektórych dzieł.Joachim Beuckelaer lub Bueckelaer (ur. ok. 1530 w Antwerpii, zm. ok. 1574 tamże) – niderlandzki malarz martwych natur i scen rodzajowych.
    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
    Vincenzo Campi, Kuchnia (ok. 1580)
    Francisco Barrera, Wiosna (1638)

    Bodegón – typ martwej natury w malarstwie okresu baroku. Termin pochodzi od słowa bodega, które w języku hiszpańskim znaczy "winiarnia", "piwniczka", a także "sklep z winem". Cechą tego malarstwa było przedstawianie żywności lub naczyń spiżarnianych, rozmieszczonych na kamiennym blacie lub drewnianym stole. Były to przede wszystkim produkty spożywcze, które zasadniczo trzymano w piwnicach, spiżarniach domostw lub tawern, takie jak: wędliny, owoce, warzywa, korzenie, kawałki ususzonego, uwędzonego lub surowego mięsa podlegającego preparacji (np. kruszejącego królika). Bodegony malowane były w stylu barokowym, a więc z zachowaniem charakterystycznego dla tego okresu światłocienia, kolorystyki i kompozycji.

    Malarstwo religijne – przedstawienia Boga Ojca, Trójcy Świętej i aniołów, epizodów ze Starego i Nowego Testamentu, scen z życia Matki Boskiej, wizerunków świętych i błogosławionych oraz wydarzeń z historii i życia Kościoła (chrystianizacja Europy, mnisi, życie liturgiczne, rok kościelny i jego święta, sakramenty, modlitwa i medytacja itp.)Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.

    Wykształciły się dwa rodzaje bodegonu: martwa natura przedstawiająca wiktuały bez postaci ludzkiej (np. Juan Sánchez Cotán, Luis Meléndez, Juan van der Hamen) oraz bodegony we właściwym znaczeniu: kramy, targi, kuchnie lub sceny chłopskie z postaciami, najczęściej na drugim planie (połączenie martwej natury i sceny rodzajowej).

    Manieryzm – termin, jakim określa się zjawiska w sztuce europejskiej XVI wieku. Dyskusyjny pozostaje zarówno sam termin, jak i jego zakres oraz geneza zjawiska nim określanego. Najogólniej poprzez pojęcie to rozumie się styl, występujący w okresie od ok. 1520 do końca XVI wieku i charakteryzujący się dążeniem do doskonałości formalnej i technicznej dzieła, a także wysubtelnieniem, wyrafinowaniem, wykwintnością i swobodą form.Diego Rodriguez de Silva y Velázquez (ochrzcz. 6 czerwca 1599 w Sewilli, zm. 6 sierpnia 1660 w Madrycie) – hiszpański malarz, przedstawiciel baroku, portrecista, nadworny malarz króla Filipa IV.

    W II połowie XVI w. we Włoszech i Niderlandach uprawiano jednocześnie dwa typy martwych natur: z jednej strony kwiaty i owoce, z drugiej – wiktuały i nakryte stoły. Ok. 1540, w Wenecji, wskutek połączenia wpływów włoskich i flamandzkich powstał nowy typ martwej natury. Kramy i kuchnie Pietera Aertsena oraz Joachima Beuckelaera zyskały natychmiastowe echo u malarzy włoskich. Przedstawiano produkty spożywcze i przedmioty domowe, którym towarzyszyły sceny religijne i rodzajowe zepchnięte na dalszy plan. Koncepcja takich obrazów wywodziła się z tradycji manierystycznej i przeniknęła z Włoch do Hiszpanii. Pojawiła się na początku XVII w. w Andaluzji i Kastylii. Oddziałali tu przede wszystkim Vincenzo Campi – jeden z najwybitniejszych przedstawicieli włoskiego bodegonu oraz Bartolomeo Passarotti. Serię takich obrazów namalował m.in. młody Diego Velázquez.

    Malarstwo rodzajowe (fr. peinture de genre) – odrębny gatunek malarski, który wyróżnia tematyka związana z życiem codziennym, obyczajami, obrzędami, pracą, wypoczynkiem i zabawą. W przeciwieństwie do portretu indywidualnego czy zbiorowego, w scenach rodzajowych bohaterami są zwykle anonimowe osoby, przedstawiane bez upiększeń i idealizacji, podczas wykonywania zwykłych czynności.Juan Sánchez Cotán (ur. przed 25 czerwca 1560 w Orgaz, zm. 8 kwietnia 1627 w Grenadzie) – hiszpański malarz martwych natur.

    W szerszym znaczeniu określenie bodegon używane jest jako synonim martwej natury.

    Przypisy

    1. Por. I. Chilvers, H. Osborne, Oksfordzki leksykon sztuki, Warszawa 2002, s. 93; L. Altmann, Leksykon malarstwa i grafiki, Warszawa 2012, s. 295 (hasło: „Kuchenne sceny”); Ch. Sterling, ''Martwa natura, Warszawa 1998, s. 93-105 (rozdz. Hiszpania: martwa natura pokorna i mistyczna); Die grosse Enzyklopädie der Malerai, Bd. 1, Freiburg 1976, s. 314; C. Grimm, Stillleben. Die italienischen, spanischen und französischen Meister, Stuttgart 2011, s. 162-163.

    Bibliografia[]

  • Ian Chilvers, Harold Osborne, Oksfordzki leksykon sztuki, Warszawa: Arkady, 2002, ISBN 83-213-4157-8
  • Charles Sterling, Martwa natura od starożytności do XX wieku, Warszawa: Wydaw. Nauk. PWN; WAiF, 1998, ISBN 83-01-12468-7
  • Przykłady[]

  • Francisco de Zurbarán, Baranek Boży (1635-40).

    Kolorystyka, chromatyka, koloryt, gama barwna (wł. colorito – kolor, coloratura - zabarwienie; łac. coloratus - kolorowy) – w sztukach plastycznych dominacja lub specyficzne zestawienie barw, charakterystyczne dla danej kompozycji malarskiej, nadające ogólny ton dziełu sztuki, będące pewną całością estetyczną, stanowiące najistotniejszy element rozwiązania kolorystycznego dzieła.Bartolomeo Passarotti (ur. 28 czerwca 1529 w Bolonii, zm. 3 czerwca 1592 tamże) – włoski malarz okresu manieryzmu. Związany był głównie z rodzinnym miastem.
  • Juan Sánchez Cotán, Martwa natura z pigwą, kapustą, melonem i ogórkiem (ok. 1600).

  • Juan van der Hamen, Martwa natura z karczochami, brzoskwiniami, czereśnimi, figami i jabłkami (1627).

  • Luis Meléndez, Martwa natura z łososiem, cytryną i naczyniami (1772).

  • Juan Bautista de Espinosa, Martwa natura z winogronami, jabłkami i śliwkami.

    Luiz Egidio (Eugenio) Meléndez lub Menéndez (ur. w 1716 w Neapolu, zm. w 1780 w Madrycie) – hiszpański malarz martwych natur.Ignacio Arias – hiszpański malarz barokowy. Zachowały się jedynie dwa jego dzieła – martwe natury, z których jedną opatrzono datą 1652.
  • Francisco de Burgos Mantilla, Martwa natura (ok. 1630).

  • Ignacio Arias, Martwa natura z garnkami i szparagami (po 1650).

  • Pedro de Medina, Martwa natura z jabłkami, orzechami i trzciną cukrową (1645),.

  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Juan van der Hamen y León (ochrz. 8 kwietnia 1596 w Madrycie, zm. 28 marca 1631 tamże) – hiszpański malarz okresu baroku.Światłocień (czasami nazywany także chiaroscuro) – rozłożenie światła i cienia w dziele malarskim, graficznym, rysunkowym lub fotograficznym, mające odzwierciedlić przestrzenność form.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Niderlandy – historyczna nazwa nizinnych terenów u ujścia Renu, Mozy i Skaldy do Morza Północnego, z czasem rozciągnięta również na Ardeny i sąsiednie wyżyny (dzisiejsza Belgia, Holandia i Luksemburg).
    Pedro de Medina (ur. 1493, zm. 1567) - hiszpański podróżnik i królewski kartograf, twórca pierwszego podręcznika do nawigacji.
    Francisco de Burgos Mantilla – hiszpański malarz barokowy specjalizujący się w martwych naturach. Był uczniem Pedra de las Cuevas, a póżniej prawdopodbnie także Velazqueza.
    Kastylia (hiszp. Castilla) – kraina historyczna w środkowej Hiszpanii na rozległym płaskowyżu Meseta na wysokości 600-1000 m n.p.m. Nazwa pochodzi od licznych zamków występujących w jej granicach w średniowieczu. Kastylia była kolebką języka kastylijskiego, który jest utożsamiany ze współczesnym językiem hiszpańskim. Jest otoczona łańcuchami górskimi, a środkiem biegnie pasmo górskie Gór Kastylijskich (Kordyliera Centralna ze szczytem Almanzor - 2592 m) do 2600 m n.p.m. Góry te dzielą Kastylię na dwie części: Starą Kastylię (Castilla la Vieja) i Nową Kastylię (Castilla la Nueva).
    Pieter Aertsen zwany także Długi Piotr (ur. ok. 1507 lub 1508 w Amsterdamie, zm. w 1575 tamże) – holenderski malarz zaliczany do prekursorów gatunku martwej natury i malarstwa rodzajowego.
    Andaluzja (hiszp. Andalucía, z arab. Al-Andalus, pierwotnie od plemienia Wandalów) – najludniejsza i druga pod względem powierzchni wspólnota autonomiczna położona w południowej Hiszpanii, obejmuje większą część regionu historycznego o tej samej nazwie oraz pasmo górskie na północy Sierra Morena. Graniczy na północy z Estremadurą i Kastylią-La Manchą, na wschodzie Murcją, a na zachodzie z Portugalią.
    Francisco de Zurbarán (ur. 1598 w Fuente de Cantos w Estremadurze, ochrzczony 7 listopada tego roku; zm. 27 sierpnia 1664 w Madrycie) – hiszpański malarz epoki baroku, przedstawiciel caravaggionizmu oraz szkoły sewilskiej w malarstwie hiszpańskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.