Blue Streak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Blue Streakbrytyjski pocisk balistyczny o średnim zasięgu, zbudowany jako alternatywa dla wycofanych w 1965 samolotów V-Bomber w kwestii wynoszenia ładunku jądrowego, a także będący również podstawą dla rakiet Europa i Black Prince.

Europejska Organizacja Rozwoju Rakiet Nośnych (ang. European Launcher Development Organisation, ELDO) – międzynarodowa organizacja zawiązana w 1962, a formalnie utworzona w 1964, w celu opracowania i budowy rakiety nośnej Europa. W 1974 połączona z ESRO w Europejską Agencję Kosmiczną.Atlas V – najmłodsza rakieta nośna z rodziny Atlas. Konstrukcyjnie zbliżona do rakiet Titan, wykorzystuje jednak technologie zapożyczone z rakiet Atlas II i Atlas III. Dawniej obsługiwana przez firmę Lockheed Martin, obecnie jest eksploatowana przez United Launch Alliance (ULA) – przedsiębiorstwo joint venture firm Lockheed Martin i Boeing. Rakiety typu Atlas V i Atlas III w członie napędowym pierwszego stopnia wykorzystują skonstruowany przez NPO Energomasz silnik rakietowy RD-180.

Historia[ | edytuj kod]

Pocisk zaprojektowano w 1957 roku. Przetarg na budowę wygrała firma de Havilland Aircraft Company (wkrótce przejęty przez Hawker Siddeley). Według założeń projektu pocisk miał długość 18 m, średnicę 3 m i mógł wynieść głowicę o masie 1360 kg. Całkowita masa pocisku wynosiła 90 ton. Napęd stanowiły 2 silniki RZ2, zbudowane przez Rolls-Royce’a, będące ulepszoną wersją silników Rocketdyne S3D. Silniki te napędzała mieszanina nafty RP-1 i ciekłego tlenu. Pocisk mógł trafić cel znajdujący się w odległości do 4000 km od miejsca wystrzału. Z powodu braku miejsca do testów pocisku na Wyspach Brytyjskich testy te miały się odbywać na poligonie rakietowym Woomera w Australii.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.Hawker Siddeley – brytyjska wytwórnia lotnicza. Firma przeszła długą ewolucję, zanim w latach sześćdziesiątych wyłoniła się jako jeden z dwóch głównych brytyjskich producentów samolotów i ostatecznie w 1977 r. została włączona w skład koncernu British Aerospace.

W związku z powolnym wdrażaniem projektu pocisku Blue Streak w życie (w przeciwieństwie do USA i ZSRR), a także trudnościami ze zdobyciem materiałów promieniotwórczych na budowę głowicy od USA (ze względu na ograniczenia nałożone przez Kongres Stanów Zjednoczonych w 1946) ostatecznie w 1960 zaniechano dalszych prac nad projektem.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.Rolls-Royce plc jest drugim co do wielkości producentem silników lotniczych na świecie. Oprócz lotnictwa cywilnego i wojskowego, produkuje silniki do jednostek pływających, w tym do okrętów podwodnych.

Po upadku projektu MRBM Blue Streak powstała koncepcja użycia pocisku jako podstawy dla rakiety nośnej nazwanej Black Prince. Pierwszym stopniem miał być właśnie Blue Streak, drugim rakieta Black Knight. Paliwem dla takiej rakiety miała być mieszanina nafty i nadtlenku wodoru. Ten pomysł nie został zrealizowany.

Strefa Zakazana Woomera (ang. Woomera Test Range wcześniej znany jako Woomera Test Facility, Woomera Rocket Range i Long Range Weapons Establishment, Woomera) – obszar militarny położony w zachodniej części stanu Australia Południowa, zarządzany przez Royal Australian Air Force. Obecna powierzchnia poligonu wynosi 127 000 km². Obszar przez wojsko jest wykorzystywany od 1946 roku. W latach 50. i 60. XX wieku Wielka Brytania prowadziła badania nad bronią atomową. Na terenie tym prowadzono badania m.in. nad pociskami balistycznymi w ramach projektu Blue Streak oraz nad systemami obronnymi GWS Sea Wolf, Rapier, Sea Dart i Bristol Bloodhound, jak również testowano bezzałogowe samoloty GAF Jindivik.Bazy użyto również do startów rakiety Europa opracowanej przez ELDO. W strefie Woomera zakończyła się misja japońskiej sondy kosmicznej Hayabusa. Kapsuła powrotna sondy wylądowała pomyślnie 13 czerwca 2010 roku, kończąc trwającą 7 lat misję.Titan IV (włączając IVA i IVB) – model rakiety nośnej, która była używana przez US Air Force. Pierwszy start tej rakiety nastąpił 14 czerwca 1989 r., ostatni start odbył się 19 października 2005 r.

W 1960 została utworzona Europejska Organizacja Rozwoju Rakiet Nośnych (ELDO). Do projektu trzystopniowej rakiety nośnej o nazwie Europa przyłączyło się 7 państw, w tym Wielka Brytania i Australia (która udostępniła poligon Woomera). Pierwszym stopniem tej rakiety miał być człon oparty na konstrukcji Blue Streak z ulepszonymi silnikami Rolls-Royce RZ2, drugim stopniem miała być francuska rakieta Coralie. Trzeci stopień o nazwie Astris był udostępniony przez RFN, zaś cała elektronika pokładowa przez Holandię i Belgię.

Astris także Asterja (gr. Αστρις; Αστεριη trb. Astris; Asteriê) – w mitologii greckiej jedna z Heliad, córka boga Heliosa i okeanidy Klimene, siostra Faetona. Istnieje też wersja wg. której matką jej była okeanida Keto. Była żoną boga indyjskiej rzeki Hydaspesa. Mieli syna Deriadesa, króla Indii. Rakietowy pocisk balistyczny – pocisk rakietowy, którego najistotniejszymi cechami są lot po parabolicznej krzywej balistycznej z napędem silnikowym jedynie w części trasy oraz wyposażenie w układ naprowadzania. Na etapie wznoszenia, lot odbywa się dzięki napędowi za pomocą jednego bądź więcej silników rakietowych, dalsze zaś etapy lotu odbywają się dzięki wykorzystaniu energii nadanej pociskowi w fazie silnikowej oraz sile grawitacji ziemskiej. Zastosowanie pocisków balistycznych opiera się na przenoszeniu do celu głowicy bojowej o charakterze konwencjonalnym bądź masowego rażenia.

Przed pierwszym startem rakiety Europa wykonano 5 testów stopnia Blue Streak na poligonie Woomera. Pierwszy testowy start Blue Streak miał miejsce w 1964, ostatni w 1966. Wszystkie testy zakończyły się powodzeniem. Pierwszy start Europy oznaczony jako F6,1 odbył się w roku 1967, ale nie doszło do zapłonu silników 2. stopnia. Wszystkie starty rakiety Europa zakończyły się fiaskiem z powodu awarii 2. lub 3. stopnia albo nawet niemożności odrzucenia osłon aerodynamicznych, stąd Blue Streak był jedynym niezawodnym elementem tej rakiety. Te awarie zadecydowały o porzuceniu programu Europa w 1972.

Nadtlenek wodoru (H2O2) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków, jedna z reaktywnych form tlenu. Otrzymany po raz pierwszy przez Louisa Thénarda w 1818 roku przez zakwaszenie roztworu nadtlenku baru kwasem azotowym(V).Centaur – człon rakietowy przeznaczony specjalnie dla rakiet nośnych wykorzystywanych przez USA, pierwszy człon górny zaprojektowany w USA wykorzystujący paliwo kriogeniczne (mieszaninę ciekłego wodoru i ciekłego tlenu). Człon jest stosowany w celu wynoszenia ładunku na orbitę geostacjonarną lub trajektorię międzyplanetarną.

Inna opcja została opracowana w 1972 przez firmę Hawker Siddeley. Zakładała ona budowę brytyjsko-amerykańskiej dwustopniowej rakiety nośnej. Pierwszym stopniem tej rakiety miał być Blue Streak, drugim amerykański Centaur (używany w rakietach Titan III, Titan IV i Atlas V).

Obecnie Blue Streak można oglądać na wystawach w Belgii, Wielkiej Brytanii i Niemczech.

Francja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (fr. République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej. Niemcy Zachodnie (właściwie Republika Federalna Niemiec) – określenie państwa niemieckiego leżącego w obecnej zachodniej części Niemiec w okresie 1949-1990.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Mark Wade: Blue Streak (ang.). W: Encyclopedia Astronautica [on-line].




  • Warto wiedzieć że... beta

    Kongres Stanów Zjednoczonych (ang. United States Congress) – dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Stanach Zjednoczonych.
    Nafta – ciekła frakcja ropy naftowej wrząca w granicach 170–250 °C, mająca gęstość 0,78–0,81 g/cm³. Żółtawa, palna ciecz o charakterystycznym zapachu, będąca mieszaniną węglowodorów, których cząsteczki zawierają 12–15 atomów węgla. Stosowana jako paliwo lotnicze (pod nazwą „kerozyna” lub „nafta lotnicza”), jako rozpuszczalnik oraz do celów kosmetycznych.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    Reklama