• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Blazonowanie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Turnieje rycerskie były ważnym elementem średniowiecznej i renesansowej kultury rycerskiej i dworskiej, wykształciły się w ramach ewolucji kultury rycerskiej. Turnieje były formą zawodów i sprawdzania umiejętności rycerza. Polegały na prowadzeniu walki według ściśle określonych zasad, a rozgrywane były często na dworach królewskich i książęcych (choć np. we Włoszech popularne były głównie turnieje w mieście(miastach)).Heraldyka polska – dział heraldyki zajmujący się herbami polskimi, badający m.in. historię powstania i używania herbów w Polsce, swoiście polskie cechy herbów i reguły heraldyczne, pod wieloma względami różniące się od heraldyki innych państw europejskich.
    Elementy herbu

    Blazonowanie (fr. blason - herb) – opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki.

    Język używany do blazonowania pozostał prawie niezmieniony od zarania heraldyki, stąd wiele w nim zwrotów i nazw brzmiących archaicznie. W większości krajów język blazonowania opiera się w dużym stopniu na średniowiecznej francuszczyźnie, która była międzynarodowym językiem dworskim. W Polsce zachowało się także wiele specyficznych określeń ze staropolszczyzny, np. łękawica, krzywaśń, nałęczka. Jednak pełny język opisu herbów nie zachował się w Polsce, o ile w ogóle istniał. Wiele dawnych polskich herbarzy posługiwało się w blazonowaniu łaciną, późniejsze herbarze często stosowały różne, dowolne określenia. Prawdopodobnie jest możliwe odtworzenie polskiego języka blazonowania, podejmowali te próby niektórzy polscy heraldycy, m.in. Helena Polaczkówna i Adam Heymowski, ale pełne opracowanie na ten temat nigdy nie zostało opublikowane.

    Dewiza heraldyczna jest krótką, najczęściej łacińską sentencją - choć spotkać można i dewizy w językach narodowych - przekazującą ogólną mądrość, wyraźnie nawiązującą do ideologii rycerskiej i szlacheckiej.Trójwzgórze – element w heraldyce, występujący na herbach i godłach. Przedstawia on trzy wzgórza w kolorze zazwyczaj zielonym albo innym, w których środkowe jest większe od dwóch pozostałych. Wzgórza są zwykle o zaokrąglonych szczytach, rzadziej spiczaste. W symbolice trówzgórze oznacza góry, wyżynę lub po prostu pagórkowatość terenu.

    Język blazonowania został utworzony przez heroldów, m.in. dla potrzeb zwięzłej i jasnej prezentacji herbów wstępujących w szranki rycerzy. Dlatego pozostający w zgodzie z tradycją, poprawny opis herbu powinien być krótki i jednoznaczny; na tyle zrozumiały aby, korzystając z opisu, można było herb narysować bezbłędnie.

    Łękawica - figura uszczerbiona herbu w kształcie litery "W", lub, inaczej, odwróconego "M", albo opisywany jeszcze inaczej jako "dwie krokwie złączone na kształt litery W". Najczęściej element barwy srebrnej, niebieskiej lub złotej.Oznaki godności umieszczane w herbie umożliwiały mu przekazywanie nie tylko informacji ogólnej – o przynależności jego właściciela do stanu szlacheckiego – lecz także szczegółowej: o posiadanych godnościach i funkcjach pełnionych przez posiadacza. Wobec wewnętrznego zróżnicowania szlachty – zwłaszcza zachodnioeuropejskiej – herb musiał wskazywać także na konkretną warstwę stanu szlacheckiego, do której należał jego właściciel. Komunikaty takie przekazywano przy pomocy oznak godności. Spotykamy je głównie przy herbach osobistych, lecz także i państwowych, oraz w XIX- i XX-wiecznej heraldyce miejskiej. Oznaki godności umieszczano nad, lub za tarczą herbową. Były nimi najczęściej ceremonialne nakrycia głowy – korony, infuły itp. – oraz oznaki władzy noszone w dłoniach – laski, pastorały, berła. Oznaka godności w postaci korony rangowej jest stałym elementem polskiego herbu szlacheckiego: umieszczano ją na hełmie jako podstawę klejnotu. W heraldyce polskiej okresu przedrozbiorowego, w związku z rzadkim występowaniem tytułów arystokratycznych, oznaki godności – z wyjątkiem korony szlacheckiej i oznak godności kościelnych – spotykamy sporadycznie, częściej pojawiają się dopiero w XIX stuleciu. Krótko przed rozbiorami zaczęto stosować oznaczenia godności koronnych i ziemskich, najczęściej umieszczane za tarczą lub obok – np. herb generała artylerii oznaczały skrzyżowane lufy armatnie, herb cześnika – kielichy, herb miecznika - miecze, herb podskarbiego – klucze. W XIX wieku stosowano często nieformalne oznaki godności – ozdabiając np. herb osoby wojskowej – panopliami.

    Spis treści

  • 1 Zasady blazonowania
  • 2 Przykłady określeń w polskim blazonowaniu
  • 3 Nazwy figur heraldycznych w blazonowaniu polskim, francuskim, niemieckim i angielskim
  • 4 Przypisy
  • 5 Bibliografia


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe "dziedzictwo") – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.
    Zawój czyli tortillon to w heraldyce znajdująca się między hełmem a klejnotem spleciona wstęga. Spełnia on tę samą rolę co korona heraldyczna czyli służy jako element łączący klejnot z hełmem. Najczęściej jest dwubarwny. W heraldyce zawój jest wspomnieniem wiązanych na hełmach chust., które będąc zwilżone wodą, służyły do schłodzenia głowy rycerza podczas Krucjaty do Ziemi Świętej. Prosty zawój przekształcił się z czasem, dla potrzeb heraldyki, w bogatą ozdobę herbu, zwaną labrami. Barwy zawoju, nawiązują tam do barw tarczy herbowej oraz godła. W heraldyce brytyjskiej przyjęta jest określona liczba zwojów - widoczne jest sześć, przy czym jako pierwszy powinien występować metal. W heraldyce polskiej odnajdujemy biały zawój zwany nałęczką, również jako godło herbu szlacheckiego Nałęcz.
    Godło – symbol wyróżniający, znak rozpoznawczy przynależności osoby bądź przedmiotu do szerszej grupy rodowej, prawnej lub społecznej, np. herb, gmerk, logo.
    Korona rangowa – element herbu rycerskiego i szlacheckiego. Umieszczana pierwotnie zwykle na hełmie jest jedną z heraldycznych oznak godności. Początkowo w XII-XIV w. korona umieszczana była tylko nad herbami królów i książąt. Później także nad herbami pozostałej arystokracji i zwykłej szlachty. Od końca XVI wieku najczęściej umieszczana bezpośrednio nad tarczą, zaś hełmy z klejnotami były umieszczane powyżej, bądź pomijane. W przypadku koron zamkniętych, mitry lub korony królewskiej, hełmy powyżej korony nie były umieszczane. W heraldyce napoleońskiej zamiast koron rangowych wprowadzono czapki (birety), zbliżone nieco wyglądem do mitry książęcej. Może ozdabiać jedynie herby nadane przez udzielnego monarchę. W heraldyce polskiej, w przeciwieństwie do zasad heraldycznych wielu innych krajów stanowi, umieszczana na hełmie, konieczny element herbu szlacheckiego.
    Krzyż Kawalerski – jedna z klas orderów, zwykle najniższa (V klasa przy klasycznym podziale pięć klas), wieszany na wstążce na lewej piersi wśród innych medali i odznaczeń
    Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.
    Figura heraldyczna – wzór występujący na tarczy herbowej, powstały z podziału tarczy, zaliczane do szeroko pojętych godeł heraldycznych.

    Reklama