• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa w Sosnowcu

    Przeczytaj także...
    Maczki – wschodnia, niewielka i otoczona zewsząd lasami dzielnica Sosnowca, na skraju Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej, posiadająca głębokie tradycje kolejarskie a wynikające z historycznie strategicznego położenia na mapie Europy, na granicy dwóch zaborów (końcowa stacja Granica Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej). Maczki to zielone płuca Sosnowca oraz ulubione miejsce weekendowych wycieczek rowerowych.Przeginia – duża wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia, przy drodze krajowej 94.
    Sosnowiec Główny – stacja kolejowa w Sosnowcu, będąca jedną z najważniejszych w województwie śląskim, usytuowana w ścisłym centrum miasta, przy ulicy 3 Maja. Powstała ona 24 sierpnia 1859 w ramach połączenia linii Kolei Warszwsko-Wiedeńskiej i Kolei Górnośląskiej jako duża stacja graniczna, która z biegiem czasu dała swój początek miastu Sosnowcu. Stanowi ona również węzeł kolejowy, z którego linie odchodzą w kierunku Katowic, Warszawy Centralnej oraz Tunelu. Odjeżdżają z niej pociągi wszystkich kategorii, w tym Twoich Linii Kolejowych i Express InterCity, a także pociągi międzynarodowe.

    Bitwa w Sosnowcu − bitwa powstania styczniowego stoczona nocą z 6 na 7 lutego 1863 roku między polskimi oddziałami powstańców płk. Apolinarego Kurowskiego i rosyjskim posterunkiem na dworcu sosnowieckim.

    Oddziały powstańcze Kurowskiego z Ojcowa wyruszyły 5 lutego nad ranem w stronę Olkusza. Oddział składał się z jazdy, kosynierów i strzelców w sile ok. 150 osób. W Przegini powstańców zasiliła jeszcze grupa ok. 100 ludzi. Po noclegu w Olkuszu powstańcy skierowali się do Sławkowa i po odpoczynku wyruszyli do Maczek, gdzie dołączyło kilku górników.

    Kosynierzy – żołnierze pieszych formacji ochotniczych i milicyjnych tworzonych na zasadzie pospolitego ruszenia, którzy uzbrojeni byli w kosy bojowe. Nazwa zazwyczaj odnosi się do okresu insurekcji kościuszkowskiej choć podobne oddziały brały udział także w innych kampaniach wojennych na terenie Polski. Jednostki te ze względu na improwizowany charakter były charakterystyczne dla działań wojennych o charakterze partyzanckim i powstańczym. Dewizą kosynierów było hasło "Żywią i Bronią", które umieszczone było na ich sztandarze.Powstanie styczniowe – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, ogłoszone manifestem 22 stycznia 1863 wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy, spowodowane narastającym rosyjskim terrorem wobec polskiego biernego oporu. Wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864. Zasięgiem objęło tylko ziemie zaboru rosyjskiego: Królestwo Polskie oraz ziemie zabrane.

    W Maczkach kolejarze uzbroili pociąg złożony z dwóch lokomotyw i dziesięciu wagonów towarowych, które obudowano podkładami kolejowymi. O godzinie 21:00 oddział wyjechał z Maczek przez Ząbkowice i Dąbrowę do Sosnowca. O godzinie 2:00 w rejonie Sielca piechota i kawaleria opuściły pociąg i ruszyła pieszo do dworca i sąsiadującej z nim komory celnej.

    Ojców – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała, na terenie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, w Dolinie Prądnika, na Szlaku Orlich Gniazd.Jazda, kawaleria (z wł. cavalleria), konnica – terminem tym określa się wojsko walczące lub poruszające się na koniach.

    Na stacji powstańcy zaatakowali obsadzoną przez rosyjskich pograniczników komorę celną. Po kilku szturmach powstańcy wdarli się do budynku, a Rosjanie uciekli. Uciekających Rosjan miała zamknąć w kotle powstańcza kawaleria, jednak większość uciekinierów zdołała zbiec, głównie za granicę pruską lub do Modrzejowa. Po przybyciu niedobitków z Sosnowca oddział ten jednakże też przekroczył granicę pruską.

    Olkusz – miasto w woj. małopolskim, w powiecie olkuskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Olkusz, położone na zachodnich rubieżach Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej nad rzeką Babą, przy drodze krajowej nr 94 i przy drogach wojewódzkich: nr 783 i nr 791.Potyczka w Maczkach – potyczka powstania styczniowego stoczona 5 lutego 1863 roku przy stacji kolejowej w Maczkach. Walka toczyła się między oddziałkiem powstańczym, a oddziałem rosyjskiej straży granicznej. Starcie zakończyło się zwycięstwem powstańców.

    Powstańcy zdobyli w Sosnowcu 40 koni, broń i 97 tys. rubli. Połowa pieniędzy została odesłana Rządowi Narodowemu. W efekcie akcji w Sosnowcu przez dwa tygodnie okolice Zagłębia Dąbrowskiego były kontrolowane przez administrację powstańczą, a na budynkach publicznych były wywieszone polskie flagi.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Oddział Apolinarego Kurowskiego
  • Oddział Teodora Cieszkowskiego
  • Potyczka w Maczkach
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Piotr Świątecki: PIERWSZY POLSKI POCIĄG PANCERNY (pol.). W: Gmina. Magazyn samorządowy [on-line]. [dostęp 2013-10-26].
    2. Janusz Latos: Kolejarze w powstaniu styczniowym (pol.). W: Kurier Kolejowy [on-line]. 2013-01-30. [dostęp 2013-10-26].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • sosnowiec.pl: Powstanie styczniowe i bitwa o Sosnowiec [dostęp 2011-05-13].
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Wykład dra hab. Dariusza Andrzeja Nawrota pt. "Powstanie styczniowe w Sosnowcu" podczas wernisażu wystawy "Powstanie styczniowe 1863" zorganizowanej w Miejskiej bibliotece Publicznej w Sosnowcu.
  • Jerzy Kowalczyk (1938-2015), Powstanie styczniowe 1863–1864. Hasło: Sosnowiec




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.