• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Starym Wielisławiem

    Przeczytaj także...
    Ziemia Kłodzka (czes. Kladsko lub Hrabství kladské, niem. Glatzer Ländchen lub Grafschaft Glatz) – teren dawnego hrabstwa kłodzkiego, dziś powiatu kłodzkiego, kraina historyczna leżąca na południe od Dolnego Śląska obejmująca Kotlinę Kłodzką i otaczające ją tereny górskie (Góry Suche, Góry Stołowe, Góry Sowie, Góry Złote, Góry Bardzkie, Masyw Śnieżnika, Krowiarki, Góry Bialskie, Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie).Wojny husyckie – wojny religijne toczone pomiędzy husytami a Luksemburgami w Królestwie Czech w latach 1419-1436. Były one prowadzone przez czeskich husytów (głównie taborytów i Sierotki) przeciwko krucjatom organizowanym przez cesarza Zygmunta Luksemburskiego przy poparciu papiestwa.
    Andrzej Sapkowski (ur. 21 czerwca 1948 w Łodzi) – polski pisarz fantasy. Jest najczęściej po Lemie tłumaczonym polskim autorem fantastyki.

    Bitwa pod Starym Wielisławiem (zwana również bitwą pod Czerwoną Górą) – starcie zbrojne, które miało miejsce 27 grudnia 1428 roku podczas wojen husyckich.

    Okoliczności i przebieg bitwy[]

    W grudniu siły taborytów pod dowództwem Jana Kralovca weszły do Kotliny Kłodzkiej i rozbiły się warownym obozem między Starym Wielisławiem a Szalejowem w okolicy góry Czerwoniak (Czerwona Góra). Obóz był doskonale zabezpieczony, a husyci pod jego osłoną dokonywali grabieży okolicznych terenów oraz szachowali załogę Kłodzka. Stacjonarny charakter husyckiej wyprawy próbował wykorzystać książę ziębicki Jan, głównodowodzący armią przymierza antyhusyckiego. Książę ziębicki zerwał zawarte pod przymusem przymierze z husytami i na czele oddziałów śląskich wkroczył na ziemię kłodzką.

    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Lasówka (do roku 1945 niem. Kaiserswalde) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka.

    Podczas szybkiego marszu, późnym popołudniem 27 grudnia oddziały Jana ziębickiego natknęły się na siły husyckie w rejonie wsi Stary Wielisław. Pomimo braków własnych taborów, książę ziębicki zdecydował się na walną bitwę. Przeprawił siły przez Bystrzycę Dusznicką i z marszu uderzył na utworzony przez siły czeskie szyk taborowy (wagenburg). Nierozważny, frontalny atak ciężkozbrojnego rycerstwa śląskiego zakończył się militarną katastrofą. Pod siłą husyckiego ognia uderzenie błyskawicznie się załamało, a armia Jana ziębickiego poszła w rozsypkę. Dzieła zniszczenia dokończyło kontruderzenie sił czeskich. Sam książę ziębicki Jan podczas ucieczki, przy forsowaniu Bystrzycy Dusznickiej upadł wraz z koniem i został zabity przez husytów biorących udział w pościgu za uchodzącymi siłami śląskimi.

    Taboryci – najbardziej radykalny odłam husytyzmu powstały po rozpadzie głównego nurtu na początku lat dwudziestych XV wieku. Nazwa pochodzi od miasta Tábor w południowych Czechach, gdzie znajdowała się najważniejsza twierdza tej organizacji. Przywódcami taborytów byli m.in: Jan Žižka, Prokop Wielki, Prokopek. Po śmierci pierwszego, Taboryci rozdzielili się na Tabor właściwy i Sierotki.Szalejów Dolny (niem. Niederschwedeldorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko, w zachodniej części Kotliny Kłodzkiej.

    Szacuje się, że w bitwie poległo około 700 Ślązaków. Wraz ze śmiercią Jana ziębickiego wygasła linia Piastów ziębickich, a księstwo ziębickie włączono bezpośrednio do posiadłości koronnych królów czeskich.

    Bitwa w malarstwie batalistycznym[]

    Wydarzenia bitwy pod Czerwoną Górą były kilkukrotnie inspiracją dla batalistów:

  • scena śmierci księcia Jana uwieczniona została na sklepieniu kaplicy w Starym Wielisławiu, a autorem malowidła z lat 1904-1905 jest kłodzki malarz Wilhelm Wörndle,
  • monumentalną scenę bitwy na obrazie olejnym z ok. 1894 r. namalował Robert Hauk, artysta-amator pochodzący z Lasówki; obraz znajduje się w zbiorach Muzeum Ziemi Kłodzkiej,
  • ścianę klatki schodowej ratusza w Ziębicach zdobi malowidło przedstawiające bitwę, namalowane w 1928 r. z okazji 500-lecia wydarzeń przez Alfreda Gottwalda,
  • nie zachowało się w oryginale dzieło Franza Kunze, nauczyciela z Gorzanowa, które powstało jako pomoc naukowa, a znane jest z reprodukcji w jednym z przedwojennych niemieckich czasopism.
  • Bitwa w kulturze[]

  • Literacki opis bitwy pojawia się w powieści Boży bojownicy Andrzeja Sapkowskiego.
  • Przypisy

    1. Krystyna Oniszczuk-Awiżeń Wokół bitwy pod Czerwoną Górą w: "IV Almanach Ziemi Kłodzkiej", Oficyna Wydawnicza "Brama", Kłodzko 2009, ISBN 978-83-60549-09-4, ss. 46-53

    Bibliografia[]

  • Robert Primke, Maciej Szczerepa, Wojciech Szczerepa, Wojny Husyckie na Śląsku, Łużycach i Pomorzu, wyd. Technol, 2007, ss. 73–74.
  • Krystyna Oniszczuk-Awiżeń Wokół bitwy pod Czerwoną Górą w: "IV Almanach Ziemi Kłodzkiej", Oficyna Wydawnicza "Brama", Kłodzko 2009, ISBN 978-83-60549-09-4, ss. 46–53.
  • Kotlina Kłodzka (czes. Kladská kotlina, niem. Glatzer Kessel) (332.54) – kraina geograficzna w Sudetach Środkowych, główne miasto – Kłodzko. Kotlina jest otoczona przez Góry Stołowe, Góry Bardzkie, Góry Złote, Góry Bystrzyckie i Masyw Śnieżnika i wraz z nimi tworzy krainę historyczną zwaną ziemią kłodzką.Szyk wozowy taborytów (szyk taborowy, niem. Wagenburg) – szyk bojowy stosowany podczas religijnych, antyfeudalnych wojen husyckich (1419-1434). Dzięki odpowiedniemu łączeniu wozów bojowych, pod osłoną których prowadzono walkę ogniową z prymitywnych hakownic, hufnic i taraśnic, tworzono ruchomy obóz warowny, umożliwiający w odpowiednim momencie przejście do działań zaczepnych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Księstwo ziębickie (łac. Ducatus Monsterbergensis, niem. Herzogtum Münsterberg) - dawne księstwo śląskie ze stolicą w Ziębicach, istniejące na obszarze obecnego Dolnego Śląska w latach 1321/22-1742. Obszar dawnego księstwa ziębickiego zbliżony był do obecnego powiatu ząbkowickiego.
    Boży bojownicy – powieść historyczna z elementami fantastyki autorstwa Andrzeja Sapkowskiego, wydana w 2004 roku przez SuperNOWĄ. Kontynuacja Narrenturm. Akcja powieści rozgrywa się w Czechach i na Śląsku, a tłem dla niej są wojny husyckie.
    Husytyzm – ruch religijny i polityczny zapoczątkowany działalnością kaznodziejską, między innymi praskiego teologa Jana Husa.
    Kłodzko (tuż po wojnie Kładzko, łac. Glacium, Glacensis urbs, Glocium, niem. Glatz, dial. Glooz, czes. Kladsko) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, będące siedzibą powiatu kłodzkiego, wiejskiej gminy Kłodzko. Leży w Kotlinie Kłodzkiej nad rzeką Nysą Kłodzką.
    Bystrzyca Dusznicka inaczej Bystrzyca Zielona (niem. Reinerzer Weistritz) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, lewy dopływ Nysy Kłodzkiej. Długość – 33 km, powierzchnia zlewni – 201 km².
    Ślązacy (śl. Ślůnzoki, śl-niem. Schläsinger, czes. Slezané, niem. Schlesier) – określenie grupy ludności urodzonej i mieszkającej na Śląsku.
    Jan ziębicki (ur. między 1370 a 1390, zm. 27 grudnia 1428 w Starym Wielisławiu) – książę ziębicki w latach 1410-1428.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.