• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Olkienikami



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Bitwa - zbrojne starcie sił zbrojnych stron prowadzących wojnę, mające zwykle duży lub decydujący wpływ na przebieg lub wynik operacji, kampanii a nawet wojny. We współczesnej terminologii wojskowej bitwa to kilka jednoczesnych lub kolejnych operacji prowadzonych siłami kilku współdziałających ze sobą frontów lub grup armii przy udziale lotnictwa i ewentualnie marynarki wojennej. Potocznie bitwą określa się każde większe starcie zbrojne.Sapiehowie (lit. Sapiegos, brus Сапегі) – magnacki ród książęcy herbu Lis (odmienny) pochodzenia litewskiego.

    Bitwa pod Olkienikami (lit. Valkininkų mūšis) – bitwa do jakiej doszło 18 listopada 1700, podczas wojny domowej na Litwie, pomiędzy korpusem wojsk komputowych hetmana wielkiego litewskiego, wojewody wileńskiego Kazimierza Jana Sapiehy, a pospolitym ruszeniem skonfederowanej szlachty litewskiej, inflanckiej i żmudzkiej, na czele którego stał Michał Serwacy Wiśniowiecki.

    Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).

    Tło konfliktu[ | edytuj kod]

    Bitwa była kulminacyjnym punktem orężnego wystąpienia litewskich rodów magnackich Wiśniowieckich, Radziwiłłów, Paców i Ogińskich opierających się na średniej i drobnej szlachcie, przeciwko dominującej w Wielkim Księstwie Litewskim pozycji rodu Sapiehów z linii Różańskiej.

    Kazimierz Jan Paweł Sapieha herbu Lis (ur. 1637 lub 1642, zm. 13 marca 1720 w Grodnie) – wojewoda wileński w latach 1682-1703, hetman wielki litewski w latach 1683-1703 i 1705-1708, wojewoda połocki w 1670 roku, starosta generalny żmudzki w 1681 roku, hetman polny litewski w 1681 roku, podskarbi nadworny litewski w 1663 roku, podstoli wielki litewski w 1661 roku, cześnik wielki litewski w 1659 roku, starosta brzeski litewski w latach 1665-1670.Wiśniowieccy – magnacki ród książęcy, pieczętujący się herbem Korybut, z którego pochodził król Polski i wielki książę litewski Michał Korybut Wiśniowiecki.

    Szlachta pod wodzą „generalnego pułkownika” Michała Serwacego Wiśniowieckiego zgromadziła się – w liczbie około 12 tysięcy źle uzbrojonych ludzi – w pobliżu niewielkiego miasteczka Olkieniki. W imieniu magnatów, będących sprężynami całego związku, pospolitym ruszeniem zawiadywali kasztelan witebski Kociełł, strażnik litewski Pociej, chorąży żmudzki Zaranek, Grzegorz Antoni Ogiński, Mikołaj Pac i spragniony zemsty za śmierć brata, ściętego przed dwoma laty z hetmańskiego rozkazu, kanonik wileński, Krzysztof Białłozor.

    Sapiehowie-Różańscy - starsza linia rodu Sapiehów, zwana także czerejską bądź siewierską pochodząca od Bohdana Sapiehy.Wojsko komputowe – rodzaj wojsk w Polsce w XVII i XVIII wieku. W zależności od potrzeby tworzono oddziały zarówno w autoramencie narodowym, jak i cudzoziemskim.

    Sapiehowie mieli 3–4 tysięcy regularnego wojska, złożonego w większości z Wołochów i Tatarów, które nieco wcześniej – pod Lipniszkami i u przeprawy przez Oszmiankę – z łatwością pokonały niekarną szlachtę. Co więcej, wojska sapieżyńskie posiadały kilka dział.

    Hetman wielki litewski – dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Z urzędu minister Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki koronny, który był dowódcą wojsk zaciężnych, potem komputowych Korony Królestwa Polskiego, czyli armii polskiej.Stanisław Poniatowski (ur. 15 września 1676, Chojnik k. Gromnik – zm. 29 sierpnia 1762, Ryki), podstoli wielki litewski, podskarbi wielki litewski (od 1722), regimentarz koronny od 1728, generał-lejtnant wojsk koronnych, wojewoda mazowiecki (od 1731), kasztelan krakowski (od 1752), twórca potęgi rodu Poniatowskich.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Konfederacja olkienicka – konfederacja szlachty województw i powiatów Wielkiego Księstwa Litewskiego zebranej na pospolite ruszenie, zawiązana 10 listopada 1700 roku w Olkienikach (lit. Valkininkai, miasteczku w południowo-wschodniej Litwie nad Mereczanką), skierowana przeciwko magnackiej rodzinie Sapiehów.
    Inflanty (łac. Livonia, także Lieflant, niem. Livland, łot. Vidzeme, est. Liivimaa) – nazwa krainy historycznej nad Dźwiną i Zatoką Ryską powstałej w średniowieczu w obrębie posiadłości zakonu kawalerów mieczowych, a zamieszkanej przez plemiona bałtyckie (przodków obecnych Łotyszów) i ugrofińskie (przodków obecnych Estończyków), na których kulturę na przestrzeni wieków wpływała głównie kultura niemiecka, a także skandynawska i polska (szczególnie w Inflantach Polskich/Łatgalii). Dawne Inflanty obejmują terytoria dzisiejszej Estonii i Łotwy.
    Konstanty Kazimierz Brzostowski herbu Strzemię (ur. 1644 – zm. 24 października 1722 w Dąbrownie), hrabia Państwa Kościelnego, prałat domowy papieża, biskup wileński od 24 listopada 1687, biskup smoleński od 1685, pisarz wielki litewski, duchowny sekretarz wielki litewski w 1670 roku, opat komendatoryjny mogilski.
    Olkieniki (lit. Valkininkai) – miasteczko w południowo-wschodniej Litwie w rejonie orańskim nad Mereczanką, 238 mieszkańców (2001).
    Grzegorz Antoni Ogiński herbu Ogiński (ur. 23 czerwca 1654 - zm. 17 października 1709) – hetman wielki litewski od 1709, hetman polny litewski od 1703, starosta generalny żmudzki od 1698, chorąży wielki litewski od 1687, cześnik wielki litewski od 1684, starosta tryski, mścibowski, omieciński, jezierzyski, telszewski. Ojcem jego był Jan Jacek Ogiński (zm. 1684) - wojewoda połocki, hetman polny litewski
    Wołosi – grupa etniczna pochodząca z Półwyspu Bałkańskiego, wyróżniana na podstawie języka (dialekty wschodnioromańskie) i trybu życia (pasterstwo transhumanacyjne).
    Michał Kazimierz Kociełł herbu Pelikan (1644-1722 w Połonce) – kasztelan witebski od 1685, kasztelan trocki od 1700, od 1703 wojewoda trocki, marszałek Trybunału Litewskiego w 1698, podskarbi wielki litewski od 1710.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.