• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Nahawandem

    Przeczytaj także...
    Basra (arab. Al-Basra, także Busra, Busrah) jest drugim co do wielkości miastem Iraku, ludność około 2.600.000 (szacunek z 2003). Położona nad szlaku wodnym Shatt al-Arab w pobliżu Zatoki Perskiej (55 km od ujścia), jest głównym portem kraju i stolicą prowincji Basra. Miasto leży nad rzeką Szatt al-Arab. Główny ośrodek gospodarczy na południu Iraku. Rafineria w Basrze przetwarza ropę z okolicznych bogatych złóż - możliwości przetwórcze 140 tys. baryłek dziennie (22,3 tys. m). Uniwersytet w Basrze, założony w 1964. Międzynarodowy port lotniczy.Isfahan (pers. اصفهان, translit. Eşfahān, transkryp. Esfahan); historycznie także jako Ispahan, starop. Aspadāna, średniop. Spahān, ) - trzecie co do wielkości miasto Iranu, położone ok. 340 km na południe od Teheranu. Stolica prowincji o tej samej nazwie. Populacja: ok. 2 mln.
    Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).

    Bitwa pod Nahawandem – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 642 w trakcie walk arabsko-perskich. Zwycięstwo Arabów przypieczętowało upadek państwa Sasanidów.

    Po zwycięstwie w bitwie pod al-Kadisijją w roku 638 Arabowie zajęli Mezopotamię. Król perski Jezdegerd III opuścił swoją rezydencję w Ktezyfonie i wycofał się w góry. Arabowie kontynuowali kampanie w rejonie Chuzestanu (który zajęli po ciężkich walkach w roku 639). Następnie wkroczyli na ziemie perskie, gdzie dążyli do stoczenia decydującej bitwy.

    Al-Kufa (ar. الكوفة translit. al-Kūfah) – miasto we współczesnym Iraku około 170 km na południe od Bagdadu i 10 km na północny wschód od Nadżafu. Leży nad brzegami rzeki Eufrat. Szacunkowa liczba ludności wynosi 110.000 (2003).Bitwa pod al-Kadisijją (arabski معركة القادسيّة) – bitwa, która miała miejsce 6 stycznia 638 w trakcie walk arabsko-perskich.

    W roku 642 Jezdegerd III na czele wielkiej armii pomaszerował z Hamadan (Ekbatana) na południu kraju naprzeciw Arabom, którzy w dwóch grupach marszowych wyruszyli z Kufy oraz Basry pod dowództwem An-No'mana. Równocześnie inna arabska armia skierowała się pod Isfahan, gdzie jej zadaniem było uniemożliwienie tamtejszym oddziałom perskim połączenie się z główną armią perską.

    Hamadan (Hamedan) – miasto w Iranie, położone 400 km na południowy zachód od Teheranu, stolica prowincji (ostanu) o tej samej nazwie. Liczba ludności 550 284 (2005).Arabowie (arab.: عرب ’Arab, w pierwotnym znaczeniu: „koczownicy”) – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.

    Przypuszcza się, że siły perskie liczyły kilkadziesiąt tysięcy ludzi. Siły perskie osłabione były w wyniku wyczerpujących walk w wojnie z Bizancjum oraz konfliktach domowych. Armię perską w większości tworzyły oddziały słabo uzbrojonej piechoty. Niewiele było jednostek elitarnych, których żołnierze w poprzednich latach polegli w licznych bitwach. Także jazda perska wyraźnie ustępowała Arabom pod względem taktycznym.

    Jezdegerd III (panował w latach 632–651) – ostatni szachinszach Persji z dynastii Sasanidów. Jego imię oznacza "stworzony przez Boga". Był wnukiem Chosroesa II. Na tronie miał zasiąść jako małe dziecko.Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Ze względu na dominację greckiej kultury, języka oraz ludności, Bizancjum było w wielu ówczesnych krajach Europy Zachodniej nazywane "Cesarstwem Greków", podczas gdy dla jego mieszkańców, podobnie jak dla obecnych Greków, było to Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian"). Greckie słowo ρωμιοσύνη – rzymskość, dla Greków do dziś oznacza greckość. Dlatego nazywanie mieszkańców Cesarstwa przez krzyżowców "Grekami" mogło być dla nich obraźliwe. Zaś pod koniec istnienia Bizancjum określenie "Hellen" przestało oznaczać poganina, a Bizantyńczycy używali go podkreślając dumę ze swej starożytnej greckiej przeszłości.

    Do spotkania obu armii doszło pod Nahawandem, gdzie miały miejsce trwające dwa dni niewielkie potyczki, w wyniku których Persowie wycofali się do umocnionego obozu. W tej sytuacji Arabowie starali się użyć podstępu, w celu wywabienia przeciwnika z obozu. Jednak to Persowie dokonali niespodziewanego wypadu, w wyniku którego śmierć poniósł dowodzący Arabami An-No'man. Ich straty były jednak olbrzymie i szala zwycięstwa przechylała się na stronę muzułmańską.

    Mezopotamia (gr.: Μεσοποταμία Mesopotamia – Międzyrzecze, nazwa przejęta z języka perskiego Miyanrudan i aramejskiego Beth-Nahrain) to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu. Na obszarze tym w starożytności rozwijał się szereg kultur, państw i imperiów, których twórcami były różne ludy (Sumerowie, Akadyjczycy, Asyryjczycy, Amoryci, Huryci, Kasyci, Chaldejczycy), kontynuujące jednak wspólne dziedzictwo kulturowe. Powszechnie uważa się, że właśnie na terenach Mezopotamii narodziła się pierwsza cywilizacja.Chuzestan (per. استان خوزستان) – ostan w południowo-zachodnim Iranie nad Zatoką Perską. Stolicą jest Ahwaz.

    Według późniejszych relacji Arabowie pokazali Persom pojmaną po bitwie pod al-Qādisiyyah córkę króla perskiego, co wywołało dość nieskoordynowany atak Persów, pragnących wyswobodzić jeńca. Nie ma jednakże do końca pewności czy rzeczywiście taka sytuacja miała miejsce. Po ciężkiej walce pobici Sasanidzi rozpoczęli pod osłoną nocy ucieczkę, w momencie gdy doszła do nich wiadomość o nadciągającej drugiej armii arabskiej. Gdy rankiem Arabowie uderzyli na obóz, nie zastali w nim już nikogo. Po bitwie zwycięzcy podjęli pościg za uchodzącym przeciwnikiem, ścigając go aż w rejony górskie. Po drodze zabijali napotkanych ludzi i zwierzęta, zajmując 22 twierdze. Zwycięstwo Arabów okupione zostało również wielkimi stratami.

    W następnych latach Arabowie zajmowali jedną po drugiej, kolejne prowincje perskie. Opór perskiej szlachty został stłumiony siłą lub też zakończony w wyniku działań dyplomatycznych. Król perski Jezdegerd III nie był już w stanie zorganizować skutecznej obrony, gdyż szlachta unikała wystawiania swoich wojsk pod rozkazy króla. Władca do roku 651 skutecznie opierał się Arabom, w końcu został zamordowany a państwo Sasanidzów dostało się pod władzę muzułmańską.

    Literatura[ | edytuj kod]

  • Abd al-Husain Zarrinkub: The Arab Conquest of Iran and Its Aftermath. In: A. J. Arberry: The Cambridge History of Iran. Band 4: R. N. Frye: The period from the Arab invasion to the Saljuqs. Cambridge University Press, Cambridge u. a. 1975, ​ISBN 0-521-20093-8​, S. 1–56.
  • James Howard-Johnston: Witnesses to a World Crisis. Historians and Histories of the Middle East in the Seventh Century. Oxford 2010.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.